I SA/Łd 104/16

PostanowienieWSA w Łodzi2016-06-08

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie uzupełnił wymaganych dokumentów i informacji, co uniemożliwiło rzetelną ocenę jego sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, a tym samym nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący F. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wniosek został złożony po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił jego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty i informacje dotyczące jego sytuacji majątkowej i dochodowej. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych obowiązków.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu F. S. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 czerwca 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 maja do 31 sierpnia 2015 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu F. S. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wyrokiem z 19 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę F. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] roku stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 maja do 31 sierpnia 2015 roku. W dniu 21 kwietnia 2016 roku skarżący zwrócił się z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz z prośbą o przesłanie formularza wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych W złożonym 11 maja 2016 roku na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z renty skarżącego oraz emerytury jego żony w łącznej wysokości 2.437 zł netto miesięcznie. Skarżący wskazał, że jest właścicielem domu składającego się z pokoju z kuchnią i samochodu osobowego Opel corsa z 1997 roku, nie posiada innego majątku. Wskazał także, że całe posiadane dochody wydatkuje na utrzymanie, koszty leczenia i rehabilitacji oraz zakup węgla na zimę. Z uwagi na fakt, że oświadczenie wnioskodawcy zawarte w formularzu PPF było niepełne nie wskazywało bowiem w ogóle wysokości ponoszonych kosztów utrzymania, został on zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za 2015 rok; udokumentowanie wysokości dochodów miesięcznych na które wskazuje we wniosku o prawo pomocy oraz wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości i udokumentowanie miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy oraz innych stałych obciążeń, a także nadesłanie rachunków bankowych wnioskodawcy oraz jego żony za ostatnie 2 miesiące, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe zarządzenie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 14 maja br. Do chwili obecnej skarżący nie udzielił żądanych informacji. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy F. S. wskazał, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z renty skarżącego oraz emerytury jego żony w łącznej wysokości 2.437 zł netto miesięcznie. Skarżący wskazał, że jest właścicielem domu składającego się z pokoju z kuchnią i samochodu osobowego Opel corsa z 1997 roku, nie posiada innego majątku. Wskazał także, że całe posiadane dochody wydatkuje na utrzymanie, koszty leczenia i rehabilitacji oraz zakup węgla na zimę. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków w tym zakresie, w żaden sposób nie udokumentowała ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania, ani nie nadesłała wyciągów z rachunków bankowych, które ewentualnie mogły posłużyć zobrazowaniu ponoszonych kosztów utrzymania, nie udokumentował wysokości posiadanych na utrzymanie dochodów. Postawa wnioskodawcy uniemożliwia tym samym przeprowadzenie całościowej oceny jego sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie jego rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na nim spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie podatnika o braku dochodów umożliwiających pokrycie kosztów sądowych pozostaje gołosłowne oraz budzi uzasadnione wątpliwości w kontekście poniesienia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, a więc równej wysokości aktualnie obciążających go kosztów procesu. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Skarżący nie wywiązał się z obowiązku udzielenia informacji nałożonych wezwaniem do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, a tym samym pozbawił się możliwości rzetelnej oceny złożonego wniosku. Jego postawę należy traktować jako brak wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło