I SA/Łd 1041/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W.-G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W.-G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr UNP: [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad 2012 roku oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiące od stycznia do października i grudzień 2012 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A. W.-G., reprezentowana przez doradcę podatkowego wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad 2012 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiące od stycznia do października i grudzień 2012 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Łodzi z dnia 18 grudnia 2017 r. wartość przedmiotu zaskarżenia została określona na kwotę 963.303 zł, a w konsekwencji wpis sądowy od skargi w wysokości 9.634 zł. W odpowiedzi na doręczony pełnomocnikowi strony odpis zarządzenia zobowiązującego do uiszczenia ww. wpisu, w dniu 18 stycznia 2018 r. pełnomocnik złożył pismo z wnioskiem o zwolnienie strony z uiszczenia wpisu od skargi. W załączonym do pisma wniosku o przyznanie prawa pomocy sporządzonym na formularzu PPF, pełnomocnik wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podano, że skarżąca utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.100 zł (brutto). Jedynym składnikiem majątku, który posiada jest nieruchomość gruntowa o powierzchni 911 m2 i wartości około 20.000 zł, zajęta przez organ podatkowy. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym z dwójką małoletnich dzieci. Skarżąca nie posiada żadnego innego majątku oprócz ww. nieruchomości. Nie posiada również oszczędności ani papierów wartościowych. W rubryce "Dochody" ponownie wskazała dochód z umowy o pracę w wysokości 1.530 zł (netto). Zgodnie z zawartym w formularzu oświadczeniem skarżąca nie posiada żadnych zobowiązań i nie podnosi żadnych wydatków stałych. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza wzywające do uzupełnienia wniosku, pełnomocnik skarżącej złożył dodatkowe oświadczenia i dokumenty. Oświadczył, że skarżąca jest osobą zamężną, pozostającą z mężem w rozdzielności majątkowej. Mąż D. G. prowadził działalność gospodarczą na Słowacji i tam przebywa przez większą część roku. W 2017 r. D. G. zakończył działalność gospodarczą na Słowacji ze względu na ponoszone straty – rok podatkowy zamknął stratą w wysokości 300.163 Euro. D. G. nie uzyskiwał dochodów w Polsce. Skarżąca nie złożyła zeznania podatkowego za rok 2016, ponieważ nie uzyskała żadnych przychodów. W roku 2017 podjęła pracę i są to jej jedyne dochody. Nieruchomość położoną w Ł. przy ul. A. 74a (wskazana przez skarżącą jako miejsce zamieszkania) została skarżącej użyczona przez J. i T. W. (bracia) oraz K. W. (córka brata). Pełnomocnik wyjaśnił, że rubryka 11 formularza ("Zobowiązania i stałe wydatki") została błędnie przekreślona. Skarżąca ponosi wydatki związane z utrzymaniem siebie i dzieci oraz koszty związane z ogrzewaniem mieszkania w wysokości 1.500 -2.500 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Istotny z punktu widzenia rozpoznawanego wniosku jest użyty w cytowanym powyżej przepisie zwrot: "...gdy osoba ta wykaże...". W przypadku gdy wnioskodawca żąda przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ma wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Od wykazania tej przesłanki jest uzależnione pozytywne rozpoznanie wniosku. Wnioskodawca powinien zatem przedstawić w sposób kompletny i wiarygodny okoliczności dotyczące swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej. W ocenie referendarza warunek ten w odniesieniu do rozpoznawanego wniosku nie został spełniony. Z oświadczenia skarżącej wynika, że jej jedynym źródłem utrzymania są dochody ze stosunku pracy w wysokości 1.530 zł (netto). Z nadesłanego wyciągu, z rachunku bankowego, za okres od 20 grudnia 2017 r. do 19 lutego 2018 r., wynika, że skarżąca otrzymuje świadczenie wychowawcze w wysokości 1.000 zł. Dochody z umowy o pracę oraz świadczenie wychowawcze odpowiadają wydatkom skarżącej na utrzymanie siebie i dzieci (od 1.500 do 2.500 zł). Gdyby wziąć pod uwagę jedynie wysokość dochodów i wydatków skarżącej, to należałoby uznać, że istotnie wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca przeznacza wszystkie swoje dochody na wydatki na utrzymanie i nie ma realnych możliwości by poczyniła oszczędności w tych wydatkach i uiściła wpis od skargi (9.634 zł). Wniosek taki byłby uprawniony tym bardziej, że jak wynika z informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (PIT-11) za rok 2017 skarżąca w całym roku 2017 osiągnęła dochód w wysokości zaledwie 2.920,36 zł. Analiza wyciągów z rachunku bankowego prowadzi jednak do wniosku, że dochód z umowy o pracę i świadczenie wychowawcze, nie stanowią jedynego źródła utrzymania skarżącej. Z wyciągów tych wynika bowiem, że na dzień 20 grudnia 2017 r. stan środków na rachunku wynosił 2.500 zł. W tym samym dniu skarżąca otrzymała świadczenie wychowawcze (1.000 zł). Następną operacją na tym rachunku jest wpływ kolejnego świadczenia wychowawczego w dniu 25 stycznia 2018 r. W dniu 26 stycznia 2018 r. skarżąca wypłaciła wszystkie środki znajdujące się na rachunku. Jest to jedyna operacja wypłaty środków z rachunku w okresie od 20 grudnia 2017 r. W tym czasie skarżąca nie dokonywała żadnych przelewów z rachunku. W ocenie referendarza przy założeniu że dochody z pracy i świadczenie wychowawcze są jedynymi źródłami utrzymania skarżącej, jest niemożliwe przez cały miesiąc skarżąca nie dokonywała żadnych wypłat z rachunku i żadnych przelewów. Powstaje bowiem pytanie o źródło finasowania chociażby wydatków na żywność w okresie od 20 grudnia 2017 r. do 26 stycznia 2018 r. Osoby o niskich dochodach zazwyczaj bezpośrednio po otrzymaniu pieniędzy na rachunek dokonują wypłat części lub wszystkich środków, które wpłynęły, bądź też dokonują szeregu niezbędnych płatności w formie przelewów. Skarżąca natomiast mimo niskich dochodów na dzień 20 grudnia 2017 r. ma saldo w wysokości 2.500 zł (tj. w wysokości całorocznych dochodów z roku 2017 ) i przez miesiąc do 26 stycznia 2018 r., nie dokonała żadnej wypłaty ani żadnej płatności z rachunku. Oznacza to, że skarżąca albo posiada oszczędności (których nie ujawniła we wniosku), albo oprócz umowy o pracę posiada jeszcze inne źródło dochodów, albo wbrew oświadczeniu nie ponosi żadnych wydatków na utrzymanie i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, który wydatki te pokrywa. Niezależnie od tego, która z tych ewentualności ma miejsce w przypadku skarżącej, jej oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy i w piśmie pełnomocnika z 8 marca 2018 r., nie oddają rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawczyni. W ocenie referendarza oświadczenia skarżącej są niewiarygodne. Powyższy wniosek znajduje również potwierdzenie w aktach sprawy ze skargi A. W.-G. w sprawie oznaczonej sygn. akt I SA/Łd 843/17, w której skarżąca również wnioskowała o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Mimo odmowy skarżąca uiściła w dniu 14 listopada 2017 r. wpis sądowy w wysokości 1.500 zł, co przy dochodach w wysokości 2.500 zł i wydatkach w wysokości 1.500-2.500 zł, jest mało prawdopodobne. Zauważyć wypada, że zarówno w niniejszej sprawie jak i w sprawie oznaczonej sygn. akt I SA/Łd 843/17 skarżąca jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, którzy jedynie wyjątkowo świadczą swoje usługi nieodpłatnie. Referendarz odstąpił od analizy sytuacji materialnej męża skarżącej, ponieważ według oświadczenia skarżącej, pomimo że skarżąca jest mężatką, to nie prowadzi z mężem wspólnego gospodarstwa domowego. Według oświadczenia skarżącej jej mąż prowadził działalność gospodarczą na terenie Słowacji. Z wyciągów z rachunku bankowego D.G. wynika, że posiada on adres zamieszkania w Polsce, lecz jest to inny niż skarżącej. Ponadto analiza dokumentów księgowych i podatkowych D.G. jest niemożliwa ponieważ zostały złożone bez tłumaczenia na język polski. Mając na uwadze wszystkie ww. okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AKE.