I SA/Łd 1043/15
PostanowienieWSA w Łodzi2016-09-07
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy prawomocnym postanowieniem odmówiono przyznania prawa pomocy, można je przyznać na nowo, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli nie wykazano zmiany okoliczności sprawy uzasadniającej zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Przedstawione we wniosku oświadczenia stanowiły powtórzenie wcześniejszych i nie dowodziły pogorszenia sytuacji majątkowej skarżącego, a dochody rodziny pozwalały na poniesienie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi oddalającego jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Wraz ze skargą kasacyjną złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wcześniej odmówiono mu przyznania prawa pomocy prawomocnym postanowieniem. Skarżący podał, że pozostaje na utrzymaniu rodziców, którzy prowadzą gospodarstwo rolne i posiadają dom. Wskazał na trudną sytuację psychiczną i brak możliwości podjęcia zatrudnienia. Organ wezwał do uzupełnienia wniosku, a po otrzymaniu dodatkowych dokumentów, postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu – S. K. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 września 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 7 września 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oraz zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od marca do grudnia 2006 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – S. K. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wyrokiem z dnia 25 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oraz zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od marca do grudnia 2006 roku.
Wobec treści wyroku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wystąpił ze skargą kasacyjną wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i 24-letnim bratem M.. Do rodziców należy gospodarstwo rolne o pow. około 7 ha w B. i dom w S. o pow. 150 m2.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że źródłem dochodu jego rodziców jest gospodarstwo rolne, nie zna jednak jego wysokości. W wyniku suszy w 2015 roku rodzice ponieśli starty w tym gospodarstwie. Skarżący podkreślił, że nie osiąga żadnych dochodów i nie posiada żadnego źródła utrzymania. Toczące się postępowania załamały go psychicznie, żyje w stresie i niepokoju, nie jest w stanie podjąć żadnego zatrudnienia. Jednym oparciem dla niego są rodzice. Pomaga im w gospodarstwie, w zamian otrzymuje jedzenie i możliwość nieodpłatnego mieszkania w ich domu.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 2 sierpnia 2016 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego, jego rodziców oraz brata rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazanie kwoty dochodu osiąganego przez rodziców i brata skarżącego, określenie aktualnej kwoty wydatków przeznaczanych miesięcznie przez rodzinę na opłaty eksploatacyjne i utrzymanie oraz nadesłanie odpisu zeznania podatkowego skarżącego za 2015 rok - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 16 sierpnia 2016 roku przedstawił dodatkowe dokumenty i oświadczenia dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.".
Analiza akt niniejszej sprawy dowodzi, że jest to kolejny wniosek w przedmiocie prawa pomocy złożony przez skarżącego w postępowaniu w niniejszej sprawie. Uwagę zwraca przy tym fakt, że prawomocnym postanowieniem z dnia 18 lutego 2016 roku, sygn. akt I FZ 572/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 listopada 2015 roku, sygn. akt I SA/Łd 1043/15, o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uznając za słuszne i zasługujące na aprobatę stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, iż skarżący nie wykazał, że spełnia przesłankę przyznania prawa pomocy, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 listopada 2015 roku o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest zatem prawomocne (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Możliwość zmiany bądź uchylenia tego orzeczenia, a tym samym przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zgodnie z jego żądaniem, daje art. 165 p.p.s.a., jednakże tylko i wyłącznie przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, czyli zmiany okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. T. Ereciński, w: Komentarz do K.p.c. III, LexisNexis, s. 661). W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy.
Analiza treści oświadczeń skarżącego zawartych w aktualnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy w powyższym kontekście wskazuje, że oświadczenia te w znaczącym zakresie stanowią powtórzenie oświadczeń zamieszczonych we wcześniejszym wniosku z dnia 11 sierpnia 2015 roku i żadnej mierze nie dowodzą, wbrew oczekiwaniom skarżącego, faktu pogorszenia jego sytuacji majątkowej. W szczególności z przedstawionego aktualnie wniosku o przyznanie prawa pomocy i nadesłanych informacji wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i 24-letnim bratem M.. Rodzice utrzymują się z gospodarstwa rolnego o pow. około 7 ha, a ich średni miesięczny dochód wynosi
ok. 3.000 zł. Do rodziców skarżącego należy dom w S. o pow. 150 m2. Skarżący pomaga rodzicom w pracy w gospodarstwie rolnym, pozostaje na ich utrzymaniu i nie ponosi opłat za mieszkanie. Obecnie nie posiada żadnego stałego źródła utrzymania, nie osiąga też żadnych dochodów z innych źródeł. Żyje w stresie i niepokoju i nie jest w stanie podjąć żadnego zatrudnienia. Wydatki rodziny skarżącego na opłaty eksploatacyjne zamykają się kwotą rzędu około 2.000 – 2.500 zł. Brat skarżącego osiąga dochód z tytułu zatrudnienia w wysokości ok. 1.850 zł brutto. Saldo należącego do niego rachunku opiewa na kwotę 10,41 zł. Z kolei saldo rachunku ojca skarżącego na dzień 8 sierpnia 2016 roku stanowi kwotę 1.063,55 zł i środki te figurują jako "wolne".
Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że przedstawione okoliczności dowodzą, że sytuacja majątkowa skarżącego w analizowanym okresie nie uległa pogorszeniu uzasadniającym zmianę postanowienia z dnia 19 listopada 2015 roku w żądanym zakresie. Oceny tej nie zmienia fakt przedstawienia wyciągu z rachunku bankowego należącego do brata skarżącego potwierdzającego brak wpływu środków finansowych na ten rachunek w rozważanym obecnie okresie, z saldem opiewającym aktualnie na kwotę 10,41 zł. W całokształcie sytuacji materialnej rodziny nadal bowiem figurują jako dostępne środki finansowe na rachunku ojca skarżącego, a ponadto rodzice skarżącego i jego brat osiągają stały dochód, którego kwota umożliwia poniesienie wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Podkreślić przy tym należy, że mimo braku stosownych środków i deklarowanej trudnej sytuacji majątkowej skarżący dowiódł na wcześniejszym etapie postępowania, że jest w stanie zgromadzić środki na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Poniósł bowiem koszty sądowe w postaci wpisu od skargi w kwocie 1.590 zł i opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i
art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło