I SA/Łd 1043/16

Dnia 3 marca 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP:[...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za grudzień 2010 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu R. P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 9 listopada 2016 roku R. P. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za grudzień 2010 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.499 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący wspólnie z żoną, synem, córką, zięciem i wnukiem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z tytułu zatrudnienia wnioskodawcy w firmie transportowej należącej do jego zięcia w wysokości 1.355 zł, świadczenia pielęgnacyjnego pobieranego przez jego żonę w wysokości 1.300 zł, renty socjalnej syna 644 zł i zasiłku pielęgnacyjnego 153 zł oraz z działalności gospodarczej prowadzonej przez zięcia w wysokości ok. 1.500 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca ma zawieszoną działalność gospodarczą jego żona zaś swoją działalność zlikwidowała. Z nadesłanej kopi zeznania podatkowego zięcia wnioskodawcy za 2015 rok wynika, że przychody z jego działalności gospodarczej zamknęły się kwotą 438.164 zł, koszty wyniosły 425.966 zł dając dochód na poziomie 12.197 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że w okresie od września do grudnia 2016 roku miesięczne przychody zięcia wnioskodawcy wahały się w graniach od 25.900 zł do 45.572 zł. Rodzina zamieszkuje w domu należącym do córki skarżącego, którego miesięczne koszty utrzymania udokumentowane przez stronę wynoszą ok. 757 zł (woda, energia elektryczna i telefon), dodatkowo rodzina wydaje 200 zł na leczenie syna wnioskodawcy, opłaca składkę na ubezpieczenie rolnicze żony skarżącego 130 zł miesięcznie. Z nadesłanych dokumentów wynika, że córka wnioskodawcy jest właścicielem gospodarstwa rolnego, którego powierzchni mimo wystosowanego w tym zakresie wezwania nie wskazała, podobnie jak wysokości dopłat do rolnictwa ze środków UE. Z danych Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że w kwietniu 2016 roku zięć wnioskodawcy założył spółkę z ograniczona odpowiedzialnością A. z siedzibą w Ł., w której skarżący pełni funkcje Prezesa zarządu informacji tych również nie wskazał w oświadczeniu na formularzu PPF ani w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu Państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że R. P. wspólnie żoną, synem, córką, zięciem i wnukiem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody w łącznej kwocie 3.452 zł netto miesięcznie oraz dochody z działalności gospodarczej zięcia wnioskodawcy w deklarowanej kwocie 1.500 zł miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku. Rodzina zamieszkuje w domu należącym do córki skarżącego, która pozostaje także właścicielem gospodarstwa rolnego, którego powierzchni nie wskazała. Miesięczne koszty utrzymania rodziny udokumentowane przez stronę wynoszą ok. 757 zł (woda, energia elektryczna i telefon), dodatkowo rodzina wydaje 200 zł na leczenie syna wnioskodawcy, opłaca składkę na ubezpieczenie rolnicze żony skarżącego 130 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (1.499 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi. Należy podkreślić, że partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Rodzina wnioskodawcy dysponuje stałymi miesięcznymi dochodami, których wysokość w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należy za przedwczesny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że rzetelność zobrazowania rzeczywistej kondycji finansowej rodziny wnioskodawcy budzi uzasadnione wątpliwości. Mimo wystosowanego wezwania strona na udzieliła informacji o wielkości posiadanego przez córkę gospodarstwa rolnego, uzyskiwanych z tego tytułu dochodach oraz wysokości dopłat do rolnictwa, które mogą stanowić dodatkowe źródło utrzymania. Skarżący zataił także fakt utworzenia wraz z zięciem nowego podmiotu gospodarczego i nie udzielił żadnych informacji o dochodach z tego tytułu. Powyższe nie pozwala na przyjęcie tezy o braku możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez wnioskodawcę. Jednak uwzględniając fakt, że przed sądem równocześnie zawisła sprawa żony skarżącego z wpisem sądowym w wysokości blisko 3.000 zł za zasadne uznano zwolnienie skarżącego z połowy wpisu od skargi Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AKE.