I SA/Łd 1048/17

Dnia 29 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Paweł Kowalski po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w sprawie ze skargi R. K. na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z 2 lutego 2018 r. tutejszy sąd oddalił skargę R. K. na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z [...] r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych Pismem z 1 marca 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie w/w wyroku wraz z tymże wnioskiem. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wyrok został ogłoszony w dniu 2 lutego 2018 r., wobec czego termin na złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku upływał z dniem 9 lutego 2018 r. Do przesyłki z dnia 8 lutego 2018 r. adresowanej do tutejszego sądu została spakowana omyłkowo odpowiedź na apelację w sprawie rozpoznawanej przed Sądem Okręgowym w C. zamiast wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadniania wyroku w niniejszej sprawie. Pełnomocnik spostrzegł ów błąd dopiero po otrzymaniu korespondencji z Wydziału Informacji Sądowej WSA w Łodzi w dniu 27 lutego 2018 r., z której wynikało, iż omyłkowo nadesłana do tutejszego sąd odpowiedź na apelację została przekazana do Sądu Okręgowego w Częstochowie. Pełnomocnik podkreślił, iż powyższej omyłki nie mógł przewidzieć, albowiem była ona wynikiem spakowania do przygotowanych kopert niewłaściwych pism. Kopert po ich zaklejeniu i nadaniu nie sposób było zweryfikować. Jednakże korespondencja, która miała obejmować wniosek o sporządzenie uzasadnienia i doręczenia wyroku, została nadana w przepisanym terminie, z tym że zamiast trafić do WSA w Łodzi, została doręczona do pełnomocnika uczestnika w sprawie o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, która toczy się przed Sądem Okręgowym w Częstochowie. Zatem wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w niniejszej sprawie został omyłkowo przesłany do Kancelarii Adwokackiej, która zlokalizowana jest w C.. Do wniosku załączono oświadczenie pracownika kancelarii adwokackiej w C., kserokopie: książki nadawczej oraz pisma Wydział Informacji Sądowej WSA w Łodzi dniu 27 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 86 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2012 r., poz. 1369 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). Jak wynika z przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. Brak chociażby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Mając na uwadze przywołane regulacje, sąd uznał, że w sprawie zostały spełnione formalne przesłanki warunkujące merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącego. Nie budzi bowiem wątpliwości, że pełnomocnik skarżącego uchybił terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, zaś wniosek o przywrócenie terminu wniósł w przewidzianym ustawą terminie, liczonym od momentu kiedy dowiedział się o wskazanej wyżej pomyłce tj. od momentu odebrania korespondencji w Wydziału Informacji Sądowej. Przystępując do merytorycznej oceny przedmiotowego wniosku należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, kiedy uchybienie to nie było zawinione przez stronę i na niej spoczywa także obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 p.p.s.a. Odnosząc się do kwestii uprawdopodobnienia okoliczności, wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu należy zauważyć, że zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można się domagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Natomiast przywrócenie może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, LEX nr 33415). W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00, LEX nr 655239). Tak więc, osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Wskazać również należy, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w literaturze przedmiotu wyrażany jest pogląd, zgodnie z którym zaniedbanie osoby, której powierzono wykonanie czynności, do której zobowiązana była strona skarżąca, nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. W ramach kryterium dochowania staranności, warunkującego brak winy w uchybieniu terminowi, mieści się bowiem również kontrola sposobu wykonania powierzonej czynności (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 413 i powołane tam orzecznictwo sądów administracyjnych). Ponadto, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 września 2012 r., sygn. akt I FZ 343/12 (LEX nr 1221206): "swego rodzaju łagodzenie przesłanki braku winy, nie znajduje umocowania ustawowego, gdyż powierzanie dokonywania określonych czynności w sprawie innym osobom – czy to przez stronę, która zleca prowadzenie sprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi, czy to przez tego pełnomocnika np. pracownikowi kancelarii – nie powoduje, że osoba, na której ciąży obowiązek dokonania konkretnej czynności w określonym terminie "pozbywa się" w ten sposób odpowiedzialności za należyte wypełnienie tego obowiązku. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego w uzasadnieniu wniosku przytoczył argumenty usprawiedliwiające - w jego ocenie - zaistniałą pomyłkę, tj., iż do przesyłki adresowanej do tutejszego sądu została spakowana omyłkowo odpowiedź na apelację w sprawie rozpoznawanej przed Sądem Okręgowym w C. w miejsce wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadniania wyroku. Na potwierdzenie powyższego przedstawił oświadczenie pracownika kancelarii adwokackiej w C., kserokopie książki nadawczej i pisma Wydział Informacji Sądowej WSA w Łodzi dniu 27 lutego 2018 r. Mając na uwadze argumentację zawartą we wniosku, jak również treść załączonych do wniosku dokumentów, sąd doszedł do wniosku, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Zauważyć w tym miejscu należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Tymczasem z przedstawionej przez pełnomocnika sekwencji zdarzeń, nie wynika, aby to nadzwyczajna okoliczność uniemożliwiła mu złożenie wniosku i uzasadnienie wyroku w terminie. Taką okolicznością nie jest omyłka w pakowaniu korespondencji w kancelarii. Nieprawidłowe przygotowanie korespondencji nie było następstwem zdarzenia nagłego i niespodziewanego, którego żadną miarą nie dało się uniknąć. Końcowo wskazać należy, iż przywrócenie terminu jest instytucją służącą ochronie zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Taka ochrona przysługuje jednak wyłącznie w przypadku, kiedy skarżący (jego pełnomocnik) nie mógł dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. akt II FZ 328/11, LEX nr 1083219). Przyczyn zaś takich w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził, albowiem podnoszone przez pełnomocnika skarżącego przyczyny uchybienia terminu nie miały charakteru nadzwyczajnego i były możliwe do usunięcia. W tym stanie sprawy, sąd uznał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi za nieuzasadniony i - na podstawie przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji. Ake.