I SA/Łd 105/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Paweł Janicki po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Firmy Handlowej A spółki jawnej M. N., S. E. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Firmy Handlowej A spółki jawnej M. N., S. E. z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, listopad i grudzień 2004 r. oraz określenia wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za okres od marca do października 2004 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 3 stycznia 2008 r. "A" Spółka Jawna M.N., S.E. z siedzibą w Z. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, listopad i grudzień 2004 r. oraz określenia wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za okres od marca do października 2004 r. W skardze wniosła m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tego wniosku strona wskazała, że ciążące na niej zobowiązania podatkowe z tytułu podatku akcyzowego oraz podatku VAT za 2002 i 2004 r., wynikające z decyzji organów celnych i skarbowych, wyniosły łącznie (bez odsetek) 4 mln zł. Egzekucja tych zobowiązań została już rozpoczęta; w jej toku dokonano zajęcia rachunków bankowych spółki. Dokonane zajęcia już doprowadziły do zablokowania prowadzonej przez spółkę działalności. Ponadto strona wskazała, że korzysta z kredytu bankowego w rachunku bieżącym w wysokości 170 tys. zł. Kontynuowanie egzekucji zobowiązań budżetowych wpłynie, w jej ocenie, negatywnie na ocenę zdolności kredytowej i będzie mogło stanowić podstawę do wypowiedzenia umowy kredytowej przez bank i postawienia tego kredytu w stan wymagalności. Taka ewentualność sprawi natomiast, że spółka utraci płynność płatniczą i będzie zmuszona do likwidacji działalności. Strona wskazała również, że zatrudnia 11 osób na podstawie umowy o pracę oraz stale korzysta z usług wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych przez dalszych 14 osób. W tym stanie sprawy, zdaniem strony skarżącej, spółka nie ma możliwości zrealizowania nałożonych zobowiązań bez narażania się na konieczność zlikwidowania prowadzonej działalności. Likwidacja zaś przedsiębiorstwa strony pociągnie za sobą konieczność rozwiązania zawartych umów cywilnoprawnych i zwolnienia pracowników. Z załączonych do skargi dokumentów wynikało, że przeciwko skarżącej spółce prowadzona była egzekucja z rachunków bankowych na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej w Ł. oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. na łączną kwotę przekraczającą 2,5 mln zł (należność główna). Ponadto w załączonym do skargi formularzu PPPr spółka wyjaśniła, iż środki, którymi dysponuje, pozwalają jej jedynie regulować należności dla pracowników, raty kredytu bankowego oraz wydatki niezbędne dla utrzymania przedsiębiorstwa w ruchu. Wśród swoich zobowiązań strona wymieniła kredyt w rachunku bieżącym w wysokości 170.000 zł (stan na listopad 2007 r.), zadłużenie u kontrahentów (671.000 zł) oraz bieżące zobowiązania z tytułu podatku VAT (60.000 zł). Wśród innych niezbędnych wydatków wymieniła m.in. koszty zakupu gazu (38.000 zł), należności wypłacone komornikowi sądowemu oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zaliczki na podatek dochodowy związane z wypłatą wynagrodzeń dla pracowników. Podkreśliła ponadto, że mimo osiąganych przez nią obrotów, które na koniec listopada 2007 r. wyniosły (za ten rok) łącznie ok. 7.000.000 zł, była w trudnej sytuacji. Przewidywała, że w przyszłości jej sytuacja ulegnie dalszemu pogorszeniu, ponieważ w wyniku zablokowania rachunków bankowych, nie będzie mogła zakupić paliw w takiej ilości, by uzyskać obroty umożliwiające pokrycie kosztów stałych. Z dalszych danych wynikało ponadto, że kapitał podstawowy spółki wynosił 188.000 zł, wartość posiadanych środków trwałych – 374.072 zł, natomiast ostatni rok obrotowy (2006) spółka zakończyła stratą w wysokości 2.649,14 zł. W toku postępowania w lutym i marcu 2008 r. skarżąca nadesłała dokumenty potwierdzające, że spółka zakończyła 2007 r. stratą w wysokości 69.068,80 zł, natomiast jej obroty w 2007 r. wyniosły we wrześniu 1.094.519 zł, w październiku 626.674 zł, w listopadzie 608.456 zł i grudniu 608.059 zł, zaś w styczniu 2008 r. – 561.454 zł i w lutym – 494.723 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu przed sądem administracyjnym obowiązuje zasada, iż wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Wniosek ten płynie wprost z treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) – powoływanej dalej jako p.p.s.a. Wyjątkiem od powyższej zasady jest uregulowanie zawarte w art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może – na wniosek skarżącego – wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści unormowania zawartego w ww. art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że warunkiem wstrzymania wykonania określonego aktu jest uprawdopodobnienie istnienia przesłanek wymienionych w cytowanym przepisie tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie tych okoliczności spoczywa na stronie skarżącej. W konsekwencji uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, przemawiających za uwzględnieniem tego wniosku. Rzeczą sądu jest zaś zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za uwzględnieniem jej wniosku. Podkreślić należy, że obowiązek uregulowania zaległości podatkowych w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się z obniżeniem jego dochodu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, którym zapobiec może wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu. Sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu lub czynności organu administracyjnego nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wniesienie wniosku o wstrzymanie wykonalności (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r. FZ 496/2004, publ. system LexPolonica). Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czyn-ności jest uzasadnione. Dla przykładu, w orzecznictwie wskazuje się, że uzasadnieniem dla wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji byłaby sytuacja, w której wykonanie zaskarżonej decyzji prowadziłoby do zakończenia prowadzonej działalności gospo-darczej, a w konsekwencji utraty przez stronę skarżącą jedynego źródła utrzymania dla niej i jej rodziny (post. NSA z dnia 18 czerwca 2004 r., FZ 136/04, niepubl.). Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w wyniku wykonania zaskarżonego aktu, nie może zatem stanowić czysto hipotetycznej ewentualności, lecz musi stanowić realne i wymierne zagrożenie. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że na stronie skarżącej ciążą wysokie zobowiązania podatkowe – dochodzona przez organy celne i podatkowe w postępo-waniu egzekucyjnym wartość samych należności głównych przekracza 2,5 mln zł. Wartość tych należności jest znacząca nawet w zestawieniu z wysokością rocznych obrotów spółki, które na koniec ubiegłego roku wyniosły ok. 7 mln zł. Okoliczności te jednak same w sobie nie przesądzają o zasadności wniosku strony skarżącej. Jak bowiem wyżej wspomniano sam fakt istnienia zobowiązania podatkowego, nawet znacznych rozmiarów, nie może przesądzać o konieczności uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Oceniając wniosek strony skarżącej trzeba bowiem mieć na względzie również i tę okoliczność, że mimo prowadzonej już od ponad roku egzekucji ww. zobowiązań (pierwsze zajęcia rachunków bankowych zostały dokonane w kwietniu 2007 r.) spółka nadal prowadzi swoją działalność i reguluje ciążące na niej zobowiązania (m.in. wpis w niniejszej sprawie). Podnoszone przez stronę obawy związane z możliwością wypowiedzenia obciążającego ją kredytu bankowego, jak również z ewentualną koniecznością likwidacji prowadzonej działal-ności okazały się zatem bezpodstawne. Sama zaś konieczność ograniczenia prowa-dzonej działalności (postępujące zmniejszenie obrotów spółki) nie świadczy jeszcze o tym, że działalność ta zostanie zakończona. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. P.Pij.