I SA/Łd 1050/17

PostanowienieWSA w Łodzi2018-01-17

Skład orzekający: Tomasz Naraziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w wysokości 300 zł bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i córki, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w łącznej wysokości 300 zł (obejmujących wpis od skargi w niniejszej sprawie oraz potencjalne koszty skargi kasacyjnej w innej sprawie) bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i córki. Deklarowane wydatki na usługi telekomunikacyjne i telewizyjne nie są wydatkami koniecznymi, a ich wysokość pozwala na poczynienie oszczędności na pokrycie kosztów sądowych. Ponadto, skarżący posiada nieruchomości, które może obciążyć w celu pozyskania środków.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. umarzające postępowanie w sprawie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji dotyczącej odpowiedzialności podatkowej spółki. W skardze zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący przedstawił oświadczenie o swoim stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na znaczne wydatki i zobowiązania. Wcześniej w innej, równoległej sprawie (sygn. akt I SA/Łd 1033/17) również wnioskował o prawo pomocy, co skutkowało wezwaniem do uzupełnienia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: umorzenia postępowania w sprawie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2013 roku wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. M. S., reprezentowany przez adwokata W. O. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sprawie umorzenia postępowania w sprawie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2013 roku wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. W skardze zawarto wniosek o zwolnienie strony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości. We wniosku złożonym na formularzu PPF skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że jedyną osobą z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, jest małoletnia córka. Ponadto oświadczył, że nie posiada domu ani mieszkania. Posiada działkę rolną bez prawa do zabudowy o powierzchni 1.000 m2 o wartości 40.000 zł, udział wynoszący 1/3 w prawie własności działki o powierzchni 3.000 m2 i działkę o powierzchni 1.000 m2 w Ł. o wartości 50.000 zł. Oświadczył, że nie posiada papierów wartościowych, oszczędności ani wierzytelności. Posiada udział wynoszący ½ w prawie własności samochodu Fiat Bravo, rok produkcji 2007, o wartości 10.000 zł. Według złożonego oświadczenia skarżący utrzymuje się z umowy o pracę i zasiłku chorobowego w wysokości 3.979,61 zł, który podlega zajęciu egzekucyjnemu przez organ skarbowy do połowy wysokości. Wśród zobowiązań i wydatków stałych skarżący wymienił: kredyt konsolidacyjny w A. Banku, którego rata wynosi 1.710 zł, należności z umowy restrukturyzacyjnej kredytu zawartej z B., które skarżący spłaca jako poręczyciel – 2.900 zł miesięcznie, koszty leczenia i utrzymania 1.500 zł. Należy w tym miejscu zauważyć, że przed tutejszym sądem zawisła sprawa ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sprawie odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2013 roku wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi (sygn. akt I SA/Łd 1033/17). We wskazanej sprawie skarżący również wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych, wskazując te same dane dotyczące stanu rodzinnego, majątku i dochodów. Mając na uwadze, że zadeklarowane przez skarżącego wydatki i zobowiązania przekraczają w sposób znaczący wskazane we wniosku dochody, referendarz sądowy w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1033/17 wystąpił do skarżącego z wezwaniem do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1) złożenie oświadczenia odnośnie tytułu prawnego do nieruchomości wskazanej we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w skardze jako miejsce zamieszkania, 2) wskazanie dochodów bądź oszczędności z których skarżący pokrywa nadwyżkę wydatków miesięcznych, wynoszących według oświadczenia zawartego we wniosku 6.110 zł przy dochodach wynoszących 3.979,61 zł, przy uwzględnieniu oświadczenia, iż połowa tych dochodów podlega zajęciu przez komornika, 3) nadesłanie wyciągów ze wszelkich rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące, 4) nadesłanie zeznania o wysokości osiągniętego dochodu skarżącego w roku podatkowym 2016. W odpowiedzi skarżący nadesłał fotokopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2016, z którego wynika, że skarżący osiągnął dochód ze stosunku pracy i innych źródeł, w wysokości 70.264,52 zł, wyciągi za dwóch rachunków bankowych oraz oświadczenie, zgodnie z którym dom, w którym mieszka należy do jego matki. Skarżący oświadczył również że nadwyżkę wydatków i zobowiązań nad dochodami, do końca października 2017 r. pokrywał z oszczędności. Ponieważ oszczędności wyczerpały się obecnie korzysta z pomocy rodziców (odpowiedź i ww. dokumenty dołączone do akt sprawy I SA/Łd 1033/17). Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do art. 246 § 1pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W ocenie referendarza wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, na które w rozpoznawanej sprawie składa się, przede wszystkim wpis od skargi w wysokości 100 zł. Dalsze koszty postępowania są zależne od wyniku postępowania przed tutejszym sądem. W sytuacji gdyby sąd skargę oddalił, a wolą skarżącego byłoby wniesienie skargi kasacyjnej, to koszty postępowania z tym związane wyniosłyby: 100 zł – opłata za sporządzenie i doręczenie wyroku z uzasadnieniem oraz 100 zł – wpis od skargi kasacyjnej. W ocenie referendarza skarżący nie wykazał, że nie może ponieść kosztów sądowych w wysokości 300 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i córki. Referendarz sądowy wziął przy tym pod uwagę, że przed sądem zawisła druga sprawa ze skargi skarżącego, w której wpis od skargi wynosi 500 zł, a dalsze ewentualne koszty sądowe zamykałyby się w kwocie 350 zł (sprawa oznaczona sygn. akt I SA/Łd 1033/17). Z wniosku i ze złożonego zeznania podatkowego za rok 2016, wynika, że skarżący posiada stały dochód z umowy o pracę i zasiłku chorobowego, który wynosi aktualnie 3.979 zł. W całym roku 2016 skarżący uzyskał dochód w wysokości 70.264 zł (przed opodatkowaniem). Z załączonych przez skarżącego wyciągów z rachunku bankowego (prowadzonego przez A. Bank) wynika, że skarżący otrzymuje świadczenie z ZUS (w październiku 2017 r. skarżący otrzymał 2.982 zł i 959 zł, a w listopadzie 2017 r. - 814 zł). Referendarz wziął również pod uwagę, że skarżący posiada nieruchomości, które może obciążyć i pozyskać środki w wysokości 1.150 zł na pokrycie kosztów sądowych. Wreszcie jako niewiarygodne należało uznać oświadczenie, że skarżący z końcem października 2017 r., tj. na miesiąc przed złożeniem wniosku o prawo pomocy, wydał wszelkie oszczędności i aktualnie, aby pokryć swoje zobowiązania, korzysta z pomocy rodziców. Na potwierdzenie, że rodzice udzielają skarżącemu pomocy, skarżący przedstawił jedynie własne oświadczenie, a nie oświadczenie rodziców. Skarżący nie przedstawił również żadnego dokumentu potwierdzającego, że organ podatkowy prowadzi egzekucję z wynagrodzenia za pracę. Jednocześnie wydatki jakie ponosi skarżący świadczą o tym, że nie jest to osoba uboga, która jest zmuszona korzystać z pomocy najbliższych. Wskazać należy, że we wrześniu 2017 r. skarżący poniósł wydatki w wysokości 590 zł na rzecz Cyfrowego Polsatu oraz 120 zł na rzecz Polkomtelu. W październiku 2017 r. tj. w miesiącu w którym wyczerpały się oszczędności skarżącego, poniósł on wydatki na rzecz ww. podmiotów w wysokości 700 zł +250 zł + 240 zł. Wydatki na usługi świadczone przez ww. spółki i w tej wysokości, po pierwsze nie sposób uznać za wydatki konieczne do utrzymania w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Po drugie, ich wysokość świadczy o tym, że mimo znacznego zadłużenia z tytułu umów kredytowych, skarżący posiada środki finansowe na ich pokrycie. W tej sytuacji referendarz przyjął, że skarżący może poczynić oszczędności w swoich wydatkach i uiścić koszty sądowe w obu ww. sprawach. Wysokość tych kosztów jest porównywalna z wydatkami, które skarżący ponosi na rzecz dostawców usług telewizyjnych, Internetu oraz telefonicznych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło