I SA/Łd 1050/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2013 r., wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi oddala skargę. I SA/Łd 1050/17 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. umorzył postępowanie zażaleniowe w sprawie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] grudnia 2016 r. orzekającej o odpowiedzialności podatkowej M. S., jako byłego prezesa Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A, za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług. Z przedstawionego przez organ odwoławczy stanu faktycznego wynika, że w dniu [...] grudnia 2014 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. wydał dla A Sp. z o.o. decyzję, w której określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2013 r. w łącznej kwocie 992.004,00 zł. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wydał w dniu [...] grudnia 2016 r. decyzję nr [...], którą orzekł o odpowiedzialności podatkowej M. S., jako byłego członka zarządu, za zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2013 r. w łącznej kwocie 988.169,00 zł, wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 306.874,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 67.257,56 zł. Od ww. decyzji strona złożyła w dniu 16 stycznia 2017 r. odwołanie. Po rozpatrzeniu tego odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] grudnia 2016 r. Wcześniej, pismem z dnia 8 czerwca 2017 r. (data wpływu do organu odwoławczego 12.06.2017 r.) strona wniosła o zawieszenie tego postępowania odwoławczego ze względu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] grudnia 2014 r. Pełnomocnik skarżącego powołał się w tym zakresie na przepis art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] grudnia 2016 r. orzekającej o odpowiedzialności podatkowej M. S., jako byłego prezesa Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A, za zaległości podatkowe tej Spółki. Na to postanowienie pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie, zarzucając naruszenie w sprawie: - art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez odmowę zawieszenia postępowania pomimo, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł., poprzez prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie złożonego przez pełnomocnika M. S. wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] grudnia 2014 r.; - art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie w sposób naruszający zasadę pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa. W ocenie pełnomocnika strony na gruncie przedmiotowej sprawy mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym, które nie zostało jeszcze rozstrzygnięte, od istnienia którego ustawodawca uzależnia możliwość zawieszenia postępowania. Jednocześnie wskazał, iż Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. odmówił wznowienia ww. postępowania, jednakże decyzja ta nie jest decyzją prawomocną ponieważ w dniu 18 lipca 2017 r. został złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, iż przesłanka bezprzedmiotowości postępowania występuje, gdy brak jest podstaw do jej rozpoznania w toku postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przedmiotem postępowania administracyjnego jest zatem konkretna sprawa, w której właściwy organ jest władny i jednocześnie zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Przyczyny przedmiotowe bezprzedmiotowości postępowania zachodzą wówczas, gdy nie istnieje sprawa, która mogłaby stanowić ów przedmiot. W tym przypadku wydane postanowienie (decyzja) nie ma merytorycznego charakteru rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jest formalnym zakończeniem wszczętego postępowania. Skoro organ odwoławczy wydaniem w dniu [...] września 2016 r. zakończył postępowanie odwoławcze, to w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. prowadzenie postępowania w sprawie zawieszenia tegoż postępowania stało się bezprzedmiotowe i nie może być przedmiotem rozpatrywania. W związku z powyższym, postępowanie zażaleniowe wszczęte zażaleniem z dnia 17 lipca 2017 r. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w przedmiocie odmowy zawieszenia prowadzonego przez organ drugiej instancji postępowania odwoławczego stało się bezprzedmiotowe. Skoro postępowanie toczące się przed organem drugiej instancji zostało zakończone decyzją z dnia [...] września 2017 r., to nie może ono podlegać zawieszeniu. W opinii Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., w sytuacji gdy nie ma już przedmiotu zawieszenia, jakim jest toczące się postępowanie odwoławcze zakończone decyzją z dnia [...] września 2017 r., bezprzedmiotowym - w myśl art. 208 ustawy Ordynacja podatkowa - stało się rozstrzyganie zażalenia na odmowę zawieszenia tegoż postępowania. Tym samym organ odwoławczy winien na postawie art. 233 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 ustawy Ordynacja podatkowa umorzyć postępowanie zażaleniowe. W skardze złożonej na wymienione na wstępie postanowienie pełnomocnik M. S. wniósł o jego uchylenie i zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono, iż organ podatkowy miał dwa miesiące aby rozpoznać przedmiotowe zażalenie w terminie przewidzianym w art. 139 Ordynacji podatkowej, przed wydaniem decyzji w sprawie. Pomimo tego zwlekał z wydaniem zażalenia do dnia, w którym stało się ono bezprzedmiotowe, tak aby pozbawić podatnika możliwości instancyjnej kontroli tegoż zażalenia. Powyższe – w ocenie strony - narusza w sposób rażący przepisy art. 120, art. 121, art. 124, art. 125, art. 127 w związku z art. 139 ustawy Ordynacja podatkowa i winno skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy organ miał prawo do umorzenia postępowania odwoławczego, prowadzonego na podstawie zażalenia strony na postanowienie w sprawie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego, w sytuacji gdy wcześniej wydał decyzję kończącą to postępowanie podatkowe. Podkreślić jednak należy, iż uchylenie postanowienia wydanego przez organ podatkowy może nastąpić jeżeli sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2017 r., poz. 1369). Pełnomocnik skarżącego wskazał na naruszenie w sprawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201), tj. art. 120 (zasady działania na podstawie przepisów prawa), art. 121 (zasady zaufania do organów podatkowych), art. 124 (zasady informowania strony o przesłankach załatwienia sprawy), art. 125 (zasady szybkości postępowania) i art. 127 (zasady dwuinstancyjności postępowania). Podnosząc te zarzuty nie wykazano jednak wpływu tych uchybień na wynik sprawy, a okoliczności takie powinny być uwypuklone dla uzasadnienia zarzutów skargi. Zgodnie z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ podatkowy stwierdził brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Umorzenie postępowania jest w tym zakresie orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Należy podkreślić, iż bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to m.in. brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa. Art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej wymienia przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego, m.in. ze względu, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy zażalenie (art. 201 § 3). W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż pomimo wniesienia w dniu 17 lipca 2017 r. zażalenia na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (orzekającej o odpowiedzialności podatkowej M. S., jako byłego członka zarządu, za zaległości spółki z ograniczona odpowiedzialności w podatku od towarów i usług), to postępowanie to zakończyło się wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2017 r. przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.. W związku z tym przestał istnieć przedmiot postępowania w sprawie zawieszenia postępowania podatkowego. W ocenie Sądu, istniały zatem przesłanki określone w art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej do umorzenia, jako bezprzedmiotowego, postępowania wszczętego na podstawie zażalenia skarżącego. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalono. E.B.