I SA/Łd 1051/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Kiss (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Asesor WSA Cezary Koziński, Protokolant Asystent sędziego J. Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2006 r. przy udziale ---- sprawy ze skargi A. G.-G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. postanowieniem z dnia [...], działając na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) umorzył postępowanie wszczęte na wniosek A. G.-G. (dalej skarżąca) w przedmiocie ściągnięcia należności od firmy A Sp. Z o.o. z siedzibą w W. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. Organ egzekucyjny Urzędu Skarbowego w Z. prowadzi wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego w dniu [...] tytułu wykonawczego obejmującego niespłacony podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2004 w kwocie 2.617,50 zł. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 12 sierpnia 2005 r. dokonał na wniosek skarżącej zajęcia wierzytelności w A Spółka z o.o., która pismem z dnia 23 sierpnia 2005r. poinformowała organ egzekucyjny, że ,,nie ma wymagalnej wierzytelności" wobec skarżącej z uwagi na toczący się spór przed sądami. Pismem z dnia 20 września 2005 r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. skarżąca m.in. potwierdziła fakt toczącego się sporu przed sądem cywilnym oraz, że żadne z zapadłych orzeczeń nie jest prawomocne. Wniosła również o ponowne zajęcie jej wierzytelności w Spółce A Następnie pismem z dnia 4 października 2005 i stanowiącym jego doprecyzowanie pismem z dnia 19 października 2005 r. wyjaśniła, że jej pisma stanowią "odwołanie złożone w sprawie dotyczącej zaniechania ściągnięcia przez organ egzekucyjny pieniędzy od A z mojej wierzytelności jaką mam w tej firmie organ egzekucyjny nie wydał postanowienia o odmowie ściągnięcia pieniędzy od A wraz z uzasadnieniem". Przedmiotowy wniosek organ I instancji potraktował jako wniosek o wydanie postanowienia w przedmiocie odmowy ściągnięcia wierzytelności od firmy A i wskazanym na wstępie postanowieniem umorzył postępowanie wszczęte wymienionym. wnioskiem strony z uwagi na bezprzedmiotowość tego postępowania. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca złożyła w dniu 13 marca 2006 r. zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie jej wniosku. W zażaleniu strona podnosi, iż wydane postanowienie jest sprzeczne z przepisami prawa i narusza interes dłużnika. W ocenie skarżącej spółka A wprowadziła w błąd Urząd Skarbowy, ponieważ toczące się sprawy sądowe nie stanowią przeszkody do zajęcia wierzytelności. Strona wyjaśnia także, że w sprawie nie występuje brak wymagalności, ponieważ gdy sprawa "weszła na drogę sądową" oznacza, że roszczenia są wymagalne. Dalej zaznacza, że nie jest prawdą, iż przepisy prawa nie przewidują możliwości wydawania postanowień o odmowie zrealizowania środka egzekucyjnego. Według strony, kpa wyraźnie wskazuje, że w sprawach, w których przepisy nie przewidują wydawania decyzji, wydawane jest postanowienie. Zaznacza ponadto, że Urząd myli się, co do bezprzedmiotowości postępowania. Jej zdaniem istnieją podstawy faktyczne i prawne do podjęcia rozstrzygnięcia. Wskazuje, że podstawą faktyczną jest wierzytelność, którą ma w Spółce natomiast podstawą prawną jest wymagalność świadczenia. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności w A Spółka z o.o. w W. na podstawie przepisów art. 89 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Wskazany przy tym, że przepis ten nie daje podstaw prawnych do wydawania decyzji lub postanowień. Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż nie jest prawdą, że przepisy prawa nie przewidują możliwości wydawania postanowień o odmowie zrealizowania środka egzekucyjnego wyjaśnił, że w ustawie egzekucyjnej brak jest podstaw prawnych do zajmowania stanowiska w sprawie odmowy realizacji zajęcia wierzytelności, a tym samym do wydawania rozstrzygnięć w tym zakresie. Wobec tego, brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku strony z dnia 4 października 2005 r., gdyż postępowanie wszczęte tym wnioskiem jest bezprzedmiotowe. Wyjaśnił ponadto, że zgodnie z przepisem art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu tym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kpa. W tej sytuacji w przedmiotowej sprawie podstawę wydania postanowienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego stanowił przepis art. 105 § 1 kpa, który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. O bezprzedmiotowość postępowania – jak wskazał organ odwoławczy – świadczy brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać postanowienia załatwiającego sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w niniejszej sprawie wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, czego w istocie domagała się strona, nie jest przewidziane w obowiązujących przepisach, co uzasadnia uznanie postępowania w tej sprawie za bezprzedmiotowe w rozumieniu przepisu art. 105 § 1 kpa. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze strona wskazała, że zaskarżonemu postanowieniu zarzuca naruszenie ogólnych zasad postępowania podatkowego oraz przepisów o kontroli skarbowej. Wnosi w związku z tym o uchylenie postanowienia w całości wraz z uwzględnieniem jej "wniosku bazowego w całości". W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że zgodnie z przepisami podatkowymi rozstrzygnięcie sprawy co do istoty wymaga wydania decyzji, natomiast w każdym innym przypadku wydaje się postanowienia. Ponadto każde z tych rozstrzygnięć, wymaga sporządzenia uzasadnienia, i to jest właśnie zajęcie stanowiska. Dodaje też, że odnosi wrażenie, że organy podatkowe "stoją po stronie silniejszego, jakim jest A". Skarżąca uważa, że posiada bezsporną wierzytelności w A, gdyż jej zdaniem, dłużnik zajętej wierzytelności, nie uzyska orzeczenia sądu o braku po jego stronie zobowiązań, wobec skarżącej. Zarzuca organowi podatkowemu, że "jest zainteresowany działaniem w oparciu o jak najmniejszy nakład pracy" oraz że postępowanie Urzędu ogranicza się wyłącznie "do prymitywnego ściągania podatków". Ponadto jest zdziwiona, że Urząd Skarbowy nie zarządza gruntownej kontroli spółki A. Wnosi w związku z tym o uchylenie postanowienia w całości. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wnosząc o jej oddalenie podtrzymał w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał ponadto, że błędny jest pogląd skarżącej o naruszeniu ogólnych zasad podatkowych oraz przepisów o kontroli skarbowej. W przedmiotowej sprawie toczy się bowiem administracyjne postępowanie egzekucyjne, a nie podatkowe. Nie nastąpiło także naruszenie przepisów o kontroli skarbowej, ponieważ przepisy te nie mają zastosowania w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Organ odrzuca także zarzut odmowy zajęcia wierzytelności skarżącej jako nieuzasadniony i niezgodny ze stanem faktycznym. Wskazuje w tym zakresie, że akta sprawy zawierają dokumenty potwierdzające fakt zajęcia wierzytelności oraz udzieloną przez spółkę A odpowiedź. Dodatkowo organ wskazał, że w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym jakie prowadzone jest wobec skarżącej, wniosła ona także skargę na czynności egzekucyjne oraz skargę na bezczynność organu egzekucyjnego, które to sprawy są przedmiotem odrębnych postępowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje ; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Już na wstępie należy stwierdzić, iż w złożonej skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] zostały postawione jedynie ogólnikowo sformułowane zarzuty "naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego oraz przepisów o kontroli skarbowej" i zarzuty te nie zostały przez skarżącą bliżej sprecyzowane w toku postępowania sądowego / skarżąca nie stawiła się również na rozprawę przed Sądem/. W odniesieniu się do powyższych zarzutów skargi należy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienia organów orzekających zostały wydane w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do skarżącej na podstawie wystawionego w dn. [...] przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. tytułu wykonawczego dotyczącego zaległego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. w wysokości należności głównej 2.617,50 zł. Stąd też do wszelkich czynności organu egzekucyjnego mają zastosowanie wyłącznie przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), w związku z czym postawione w skardze zarzuty naruszenia ogólnych zasad postępowania podatkowego oraz przepisów o kontroli skarbowej należy uznać za całkowicie bezpodstawne. W ustosunkowaniu się natomiast do wynikającego z przedstawionych Sądowi akt sprawy żądania skarżącej doręczenia jej merytorycznego rozstrzygnięcia /postanowienia lub decyzji/ w przedmiocie odmowy zrealizowania środka egzekucyjnego /zajęcia wierzytelności/ w firmie A Sp. z o.o. w W. należy podzielić stanowisko organów orzekających, iż tego rodzaju rozstrzygnięcie nie jest przewidziane w obowiązujących przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co uzasadnia uznanie postępowania w tego rodzaju sprawie za bezprzedmiotowe. W powyższym zakresie należy dodatkowo zauważyć, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do skarżącej, organ egzekucyjny na jej wniosek dokonał w trybie przepisów art.89 par.1 – 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym zajęcia wskazanej przez zobowiązaną wierzytelności, mającej jej przysługiwać wobec firmy A Sp. z o.o. Akta rozpatrywanej sprawy zawierają dokumenty potwierdzające fakt dokonania zajęcia wierzytelności skarżącej w wymienionej firmie oraz udzieloną przez tą firmę pismem z dnia 23.08.2005r. odpowiedź o spornym charakterze tej wierzytelności i braku jej wymagalności z uwagi na toczącą się sprawę przed sądem cywilnym. Powyższe stanowisko firmy A było znane skarżącej, która w piśmie z dnia 20.09.2005r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. potwierdziła w sposób jednoznaczny, iż w przedmiocie przysługujących jej należności od firmy A toczą się w W. postępowania sądowe i "żadne orzeczenie zapadłe w moich sprawach z A nie jest jeszcze prawomocne : część bowiem zaskarżyłam do Strausburga a część nadal czeka na rozpoznanie w Polsce". W tych warunkach należy stwierdzić, że organ egzekucyjny prawidłowo uznał, iż nie było podstaw do zrealizowania dokonanego zajęcia wierzytelności, a także wystarczających podstaw prawnych do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, którego domagała się skarżąca. W zakończeniu należy również zauważyć, że skarżąca niezależnie od żądania , będącego przedmiotem rozpatrzenia w tej sprawie wniosła także do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. skargę z dnia 16.01.2006r. na czynności egzekucyjne naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. oraz skargę na bezczynność tego organu, które to sprawy nie zostały jeszcze zakończone. Z tych wszystkich względów należało na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ skargę oddalić.