I SA/Łd 1052/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA W. Jarzębowski, Sędzia NSA P. Janicki (spr.), Asesor WSA C. Koziński, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2005 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania w sprawie podatku od nieruchomości za 2003 rok 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I S.A./Łd 1052/04 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. ustalił U. M. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003 rok. W dniu 16 maja 2004 roku skarżąca udzieliła pełnomocnictwa A. S. prowadzącej Biuro Rachunkowe A w Ł. do reprezentowania jej przed Urzędem Miasta Ł. w sprawach podatków i opłat lokalnych. A. S. w imieniu skarżącej wniosła też odwołanie od w. w. decyzji. W dniu 5 lipca 2004 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało A. S. do uzupełnienia braków odwołania poprzez określenie istoty i zakresu żądania oraz wskazanie dowodów na jego poparcie a także złożenie opłaconego pełnomocnictwa do występowania w postępowaniu odwoławczym w imieniu M. M.. Jednocześnie na uzupełnienie powyższych braków wyznaczono termin siedmiodniowy od doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia go bez rozpatrzenia. Pismem z dnia 30 lipca 2004 roku skarżąca sprecyzowała treść odwołania poprzez wskazanie, że dotyczy ono dwóch decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] oraz skonstruowała zarzuty odwołania. Podkreśliła, że pismo to złożyła osobiście, co zwalnia ją od obowiązku dostarczania żądanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze pełnomocnictwa. W tym stanie rzeczy w dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowiło pozostawić odwołanie skarżącej bez rozpoznania. Zdaniem organu brak formalny odwołania w zakresie pełnomocnictwa nie został uzupełniony. Dokument pełnomocnictwa jest zaś podaniem o szczególnym charakterze, którego wymagania określa art. 137 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku (Dz. U. z 2005 roku, Nr 8, poz.60 . Skoro skarżąca wniosła odwołanie korzystając z pomocy pełnomocnika, to powinien on legitymować się odpowiednim umocowaniem. Oświadczenie skarżącej o samodzielnym dalszym występowaniu w sprawie nie uchyla tego braku. Organ wskazał, że A. S. wnosząc odwołanie działała bez umocowania, co skutkowało nieważnością tej czynności z mocy art. 104 kc. W dniu 12 października 2004 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiono skargę na to postanowienie wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca wskazała, że pełnomocnictwo udzielone A. S. spełnia wszelkie wymagania określone w art. 137 ustawy Ordynacja podatkowa. Jej pełnomocnik była umocowana do złożenia odwołania, co nie wyłączało możliwości działania samej skarżącej, która owo odwołanie uzupełniła. Wobec tego odwołanie zostało wniesione skutecznie i winno zostać rozpatrzone merytorycznie. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podnosząc, że pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą obejmowało umocowanie do działania jedynie przez organem pierwszej instancji, a nie upoważniało pełnomocnika do złożenia odwołania. W uzasadnieniu wskazano też na argumenty przytoczone wcześniej w decyzji organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z przepisami ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Zasada dwuinstancyjności jest zasadą konstytucyjną ustanowioną w art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącym w zdaniu pierwszym, że "każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji". Istotą tej zasady w postępowaniu toczonym pod rządami ordynacji podatkowej jest prawo do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy podatkowej. Pozbawienie podatnika prawa do rozstrzygnięcia jego sprawy przez organ II instancji, wobec rangi nadanej zasadzie dwuinstancyjności, musi być zatem poprzedzone szczególnie wnikliwym rozważeniem okoliczności faktycznych w sprawie i stwierdzeniem istnienia bądź braku przesłanek wchodzących w grę przepisów prawa. Wprawdzie bowiem w postępowaniu podatkowym nie obowiązuje zasada in dubio pro reo znana prawu karnemu, lecz nie oznacza to bynajmniej, że dozwolone jest stosowanie zasady in dubio pro fisci. Odnosząc się do sytuacji zaistniałej w rozpoznawanej sprawie należy zaś podnieść, że nie ma racji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. twierdząc, że przedmiotowe odwołanie należy pozostawić bez rozpatrzenia, gdyż strona skarżąca nie zastosowała się do wezwania do uzupełnienia braków w zakresie pełnomocnictwa. Wbrew stanowisku zajętemu w zaskarżonym postanowieniu udzielenie pełnomocnictwa jest jednostronną czynnością prawną o charakterze upoważniającym. Czynność ta upoważnia pełnomocnika do dokonywania czynności prawnych w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy. Umocowanie to trwa, co do zasady, tak długo, jak długo pełnomocnictwo nie zostanie odwołane (art. 101 par. 1 zdanie pierwsze k.c). Zasada ta dotyczy pełnomocnictwa ogólnego tymczasem w rozpoznawanej sprawie udzielone pełnomocnictwo ma charakter rodzajowy Zgodnie bowiem z art 98 kc pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu, do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj, chyba że ustawa wymaga pełnomocnictwa do poszczególnej czynności. Przepisy kodeksu cywilnego nie definiują pojęcia pełnomocnictwa rodzajowego, natomiast w piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że kryterium rozróżnienia między pełnomocnictwem ogólnym a rodzajowym jest zakres umocowania do działania w imieniu mocodawcy. Pełnomocnictwo ogólne nie określa ani nie wyodrębnia czynności prawnych, do jakich pełnomocnik został umocowany, natomiast pełnomocnictwo rodzajowe powinno określać rodzaj czynności prawnej objętej umocowaniem oraz jej przedmiot. W pełnomocnictwie udzielonym przez skarżącą A. S. przedmiot i rodzaj czynności jak również organ, którego działania pełnomocnictwo dotyczy jest określony precyzyjnie. Jest oczywiste, że owo pełnomocnictwo upoważniało A. S. do reprezentowania skarżącej w sprawach podatków i opłat lokalnych przed organem I instancji tj., w myśl określenia mocodawczyni, przed Urzędem Miasta Ł.. Organ odwoławczy nie miał wątpliwości, że przedmiotowe pełnomocnictwo jest wystarczające także do sporządzenia odwołania od decyzji organu I instancji. Zastrzeżenia budziły inne okoliczności będące przedmiotem wezwania do uzupełnienia braków z 5 lipca 2004r. Sąd podziela powyższy pogląd gdyż sporządzenie odwołania jest czynnością bezpośrednio związaną z decyzją zapadłą w toku postępowania przed organem I instancji. W tej sytuacji organ odwoławczy w zasadzie nie był uprawniony do żądania od podatnika złożenia pełnomocnictwa do działania w postępowaniu odwoławczym. Skoro bowiem udzielone pełnomocnictwo miało charakter rodzajowy i ograniczało się jedynie do postępowania przed organem I instancji to uprawniony był wniosek, że wygasa ono z przekazaniem sprawy do rozpatrzenia organowi II instancji. SKO, zatem winno zaniechać wzywania pełnomocnika do złożenia pełnomocnictwa do działania przed organem odwoławczym z dwóch przyczyn. Po pierwsze udzielenie takiego pełnomocnictwa zależało wyłącznie od woli mocodawczyni, i żaden organ nie posiadał uprawnień do żądania złożenia pełnomocnictwa. Po wtóre zaś brak było podstaw prawnych do żądania pełnomocnictwa, z uwagi na to, że jak wskazano, istniejące było precyzyjnie określone i wskazywało moment, w którym winno wygasnąć. Powyższe stanowisko znalazło potwierdzenie w oświadczeniu skarżącej złożonym w dniu 2 sierpniu 2004r. Jednoznacznie wyraziła swą wolę stwierdzając tym samym, że nie przedłuża udzielonego uprzednio pełnomocnictwa. Pozostałe uchybienia odwołania wytknięte w wezwaniu SKO skarżąca uzupełniła. Skoro, zatem pierwsza grupa braków omówionych w wezwaniu SKO z 5 lipca 2004r. została uzupełniona zaś druga związana z pełnomocnictwem była przywoływana nietrafnie nie było żadnych podstaw prawnych do wydawania zaskarżonego postanowienia. Innymi słowy, jeśli odwołanie spełniało warunki, o których mowa w art. 222 ordynacji podatkowej to nie było podstaw do stosowania art. 228 par. 1 pkt 3 ordynacji podatkowej. Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 145 par.1 pkt 1 litera c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji.