I SA/Łd 1053/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA P. Janicki, Sędziowie NSA B. Klimowicz (spr.), W. Jarzębowski, Protokolant T. Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2004r. sprawy ze skargi Z.K. i I.K. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej oddala skargę. W zażaleniu z dnia 14 czerwca 2002 r. na postanowienie Drugiego Urzędu Skarbowego ł.-B. z dnia [...] został zawarty wniosek o umorzenie odsetek od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. w kwocie 643,50 zł. Decyzją z dnia [...] Drugi Urząd Skarbowy Ł.-B. odmówił I.K. umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. Na skutek odwołania strony powyższa decyzja została uchylona decyzją Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] a sprawa została przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał w szczególności, że rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia przedmiotowych odsetek za zwłokę dotyczy również męża podatniczki, który ponosi wspólnie z żoną solidarna odpowiedzialność za całą zaległość podatkową. Z.K. jest więc stroną postępowania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Drugi Urząd Skarbowy Ł.-B. decyzją z dnia [...] odmówił I. i Z.K. umorzenia odsetek w kwocie 643,50 zł. Izba Skarbowa w Ł. po rozpatrzeniu odwołania podatników decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano m. in., iż organ I instancji podjął wszelkie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wszechstronnie i wnikliwie rozważył zebrany materiał dowodowy, dokonał analizy dochodów podatników oraz przyczyn powstania zaległości. Urząd Skarbowy na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej uznał, że brak jest podstaw do udzielenia wnioskowanej ulgi bowiem sytuacja finansowa, materialna i życiowa podatników jest korzystna i umożliwia uregulowanie przedmiotowych odsetek. Zdaniem Izby Skarbowej nie istnieją okoliczności stanowiące ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniające umorzenie odsetek za zwłokę. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję I. i Z.K. wnieśli o jej uchylenie podnosząc zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego oraz zasad postępowania. Zdaniem skarżących w związku z wcześniejszą decyzją Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] zobowiązanie podatkowe i ustalone odsetki z dniem [...] przestały istnieć. Te odsetki z dniem [...] winny być umorzone z mocy prawa i z urzędu bo utraciły podstawę prawną ich naliczenia. Podatnik nie może mieć naliczonych odsetek za okres od daty wydania pierwszej decyzji uchylonej następnie przez Izbę Skarbową, gdyż za w/w okres decyzja organu I instancji była nieważna i nie może skutkować odsetkami. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów Administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany zarzutami i wnioskami skargi jednak rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Oznacza to, że zakres kognicji sądu jest wyznaczony zakresem rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie. Innymi słowy sąd administracyjny nie może orzekać o tym, o czym nie rozstrzygnięto w zaskarżonej decyzji. W zaskarżonej decyzji rozpoznano wniosek podatników o udzielenie ulgi w postaci umorzenia odsetek od zaległości podatkowych. Z tych przyczyn poza zakresem kontroli sądu muszą powstać zarzuty odnoszące się do zasadności wyliczenia odsetek czy też okresu za jaki powinny być one naliczone. Na marginesie więc tylko wypada zauważyć, że decyzja Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] uchylająca wcześniejszą decyzję organu I instancji odmawiającą umorzenia odsetek za zwłokę nie była decyzją ustalającą (?) zobowiązanie podatkowe czy też odsetki. Nie mogła mieć więc ona żadnego wpływu na wyliczenie odsetek za zwłokę. Podatnicy wystąpili z wnioskiem o udzielenie ulgi podatkowej w postaci umorzenia odsetek za zwłokę. Podstawę do udzielenia ulgi tego rodzaju stanowi przepis art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Decyzje w tym przedmiocie zostały pozostawione do uznania organu podatkowego. Uznanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy norma prawna nie przewiduje obowiązku określonego zachowania się organu, lecz daje mu możliwość wyboru sposobu załatwienia sprawy. Uznaniowość decyzji nie oznacza, że organy podatkowe mają pełną swobodę w ich wydawaniu. Obowiązkiem organów podatkowych było więc zbadanie, czy istnieją przesłanki przemawiające za udzieleniem żądanej ulgi podatkowej. Obowiązek ten został zrealizowany w szczególności poprzez dokładne wyjaśnienie sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodów podatników jak i przyczyn powstania zaległości podatkowych. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy ocena, że nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające udzielenie żądanej ulgi podatkowej nie przekracza granic uznania administracyjnego i nie narusza prawa. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza określony w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnych ograniczony do kontroli do kontroli pod względem zgodności z prawem. Z tych przyczyn, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, z mocy art. 151 cyt. Ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku.