I SA/Łd 1056/15

Dnia 27 października 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Ł. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu Ł. P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 14 sierpnia 2015 roku Ł. P. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku ustalającą mu wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok od dochodów nieznajdujących porycia w ujawnionych źródłach przychodów. W skardze zawarty został wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący wspólnie z żoną i córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza prowadzona przez wnioskodawcę. W 2014 roku działalność skarżącego przyniosła jednak stratę na poziomie 66.176 zł, w bieżącym roku działalność prowadzona przez wnioskodawcę indywidulanie pod firmą A. nie przyniosła żadnych przychodów, generując jedynie koszty co w efekcie, do końca sierpnia, dało stratę na poziomie 9.482 zł, zaś działalność prowadzona w ramach spółki jawnej B., C. do końca sierpnia br. przyniosła przychód w wysokości 100.621 zł wygenerowała koszty w wysokości 147.203 zł w efekcie również w tym okresie przyniosła stratę na poziomie 46.582 zł. Skarżący wraz z żoną jest właścicielem mieszkania o powierzchni 65 m2, w którym zamieszkuje, oraz samochodu Audi A3 o wartości 15.000 zł. Wnioskodawca wskazał, że aktualnie źródłem utrzymania rodziny oraz finansowania działalności firmy A. jest kwota wypłacona skarżącemu na mocy wyroku sądowego w dniu 12 marca br. w wysokości 43.076 zł oraz pomoc rodziców i dziadków. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego udokumentowane przez wnioskodawcę wynoszą ok. 820 zł (opłata za prąd, wodę, gaz telefon, internet i telewizję). Nadesłane wyciągi z rachunków bankowych wnioskodawcy i jego żony wskazują, że na dzień występowania ze skargą w sprawie niniejszej na rachunku osobistym posiadał on środki w wysokości 8.593 zł, zaś na dzień doręczenia skarżonej decyzji środki na tym rachunku wynosiły 17.269 zł, na dzień 11 września środki te wynosiły 2.638 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że Ł. P. wspólnie z żoną i córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza, która jednak w 2014 roku przyniosła stratę na poziomie 66.176 zł. Także w bieżącym roku działalność ta do końca sierpnia generowała straty. Źródłem pokrycia bieżących kosztów utrzymania rodziny jest zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy pomoc rodziców i dziadków oraz wypłacona stronie na mocy wyroku sądowego w dniu 12 marca br. kwota 43.076 zł, z której na dzień 11 września br. pozostało 2.638 zł. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego udokumentowane przez wnioskodawcę wynoszą ok. 820 zł (opłata za prąd, wodę, gaz, telefon, internet i telewizję). Skarżący wraz z żoną jest właścicielem mieszkania o powierzchni 65 m2, w którym zamieszkuje, oraz samochodu Audi A3 o wartości 15.000 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (840 zł) oraz fakt, że ze skargi żony wnioskodawcy przed tutejszym sądem zawisła równocześnie druga sprawa, z wpisem sądowym tej samej wysokości stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od obowiązku ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego uiszczania, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wskazać należy, że w dacie występowania ze skargą w sprawie niniejszej strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika dysponowała środkami pozwalającymi na pokrycie kosztów inicjowanego postępowania, mimo to wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku ich ponoszenia. Nie zasługuje na akceptacje dążenie strony do przerzucenia całości kosztów inicjowanego postępowania na współobywateli w imię preferencyjnego traktowania swoich zobowiązań prywatnoprawnych. Odnosząc się do wskazywanych przez stronę wydatków, stwierdzić należy w pierwszej kolejności, iż dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest istotna wysokość deklarowanych przez rodzinę wydatków, ale kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Tymczasem analiza struktury wydatków, jakie zostały wskazane przez skarżącego nie uzasadnia twierdzenia, iż wszystkie wskazane we wniosku wydatki jego gospodarstwa domowego należą do wydatków koniecznych, których ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. O ile bowiem nie ulega wątpliwości, iż za wydatki konieczne uznać należy koszty zakupu mediów, żywności czy składek na ubezpieczenie społeczne to jednak do kategorii tej nie można zaliczyć wydatków na telewizję cyfrową i interenet, czy związanych z utrzymaniem samochodu. Z nadesłanych dokumentów wynika, iż co miesiąc skarżący ponosi wydatki w wysokości 200 zł na telewizje cyfrową i internet, oraz koszty związane z utrzymaniem i eksploatacją samochodu, których nie sposób zaliczyć do wydatków koniecznych osoby ubogiej. Wobec powyższego uznano, że skarżący mimo strat z prowadzonej działalności gospodarczej jest wstanie kwotą 200 zł partycypować w kosztach wpisu od wniesionej skargi, oraz ponieść ewentualne dalsze koszty postępowania, których wysokość będzie już niższa. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AKE.