I SA/Łd 1057/03

WyrokWSA w Łodzi2005-01-19

Skład orzekający: Janusz Furmanek, Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo zakwestionowały wartość transakcyjną towaru i ustaliły wartość celną metodą zastępczą, opierając się na opinii biegłego i własnych ustaleniach, pomimo braku wykazania uzasadnionych przyczyn zakwestionowania faktury i niepełnych ustaleń faktycznych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy celne nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości uzasadnionych przyczyn zakwestionowania wiarygodności faktury w zakresie ceny importowanej tkaniny, ograniczając się do ogólnikowego stwierdzenia, że cena jest zbyt niska. Ponadto, opinia biegłego oraz własne ustalenia organu odwoławczego budziły wątpliwości co do ich kompletności i rzetelności, co uniemożliwiło sądowi ocenę prawidłowości zastosowania metody zastępczej ustalania wartości celnej.
Stan faktyczny
Skarżąca G.S. dokonała zgłoszenia celnego towaru (tkaniny syntetycznej) z wnioskiem o objęcie go procedurą dopuszczenia do obrotu, ustalając wartość celną na podstawie faktury. Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenie za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i określił ją zastępczo, opierając się na opinii biegłego. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła odwołanie, zarzucając organom dowolność w ustaleniu wartości celnej i brak podstaw do zakwestionowania faktury. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. oraz zasądzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Asesor Monika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2005r. sprawy ze skargi G.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz skarżącej G.S. kwotę 2735 (dwa tysiące siedemset trzydzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., działając na podstawie art. 233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z 1997r. z późn. zm.), art. 21, art. 23 § 7, art. 29 §1, art. 262 Kodeksu celnego (t.j. Dz. U. Nr 75, poz. 802 z 2001 r. z późn. zm,), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. nr [...] z dnia [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż skarżąca G.S. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A" dokonała zgłoszenia towaru w/g SAD nr [...] w postaci tkaniny syntetycznej 100% nylon, powlekanej poliuretanem, pochodzącej z Republiki Korei, wnioskując o objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu. Wartość celną ustalono na kwotę 67.126,27 USD, która obejmowała wartość transakcyjną określoną w fakturach i koszty transportu. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru oraz określił wartość celną towaru zastępczą metodą wyceny przewidzianą w art. 29 § 1 Kodeksu celnego. W przedmiotowej sprawie do ustalenia wartości celnej przedmiotowego towaru posłużyła organowi celnemu ekspertyza z dnia 20 października 2002 r. wykonana przez biegłego z zakresu włókiennictwa i ekonomii. Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości i uznanie zgłoszenia celnego za prawidłowe. W odwołaniu podniesiono, że organ nie podjął jakichkolwiek prób uzyskania danych, które pozwalałyby na wyznaczenie wartości celnej towaru w oparciu o inną metodę (gwarantującą większą pewność ustaleń) aniżeli metoda "ostatniej szansy" oraz, że ustalenie nowej wartości celnej w oparciu o przedłożona opinię biegłego było rażąco dowolne. Rozpatrując sprawę organ odwoławczy zważył co następuje. Stosownie do postanowień art. 23 § 7 Kodeksu celnego, wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru w przypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów, służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. W świetle powołanego wyżej przepisu wiarygodność faktury, obejmuje nie tylko jego autentyczność, ale także wiarygodność podanej na tym dokumencie ceny transakcyjnej. Dokument taki nie będzie wiarygodny w sytuacji, gdy podana na nim cena transakcyjna budzi oczywiste wątpliwości tj. gdy w oczywisty sposób nie odzwierciedla rzeczywistej wartości towaru lub też jej wysokość budzi poważne wątpliwości co do tego, czy nie została zawyżona względnie zaniżona. O zakwestionowaniu wartości przedmiotowej tkaniny syntetycznej określonej w fakturze handlowej z dnia 24 sierpnia 2002r. zadecydowała przede wszystkim jego niska cena. Po przeprowadzeniu badań cen jednostkowych podobnych tkanin w hurtowniach organ uznał zarzut strony dotyczący zasadności zakwestionowania deklarowanych wartości celnych wynikających z faktury za nieuzasadniony. Po analizie akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie uzasadnione było zastosowanie metody określenia wartości celnej w oparciu o art.29 § 1 Kodeksu celnego. Metoda ta pozwala bowiem na ustalenie wartości celnej towaru przy uwzględnieniu jednej z poprzednich metod (tj. art. 25-28), z zastosowaniem pewnej tolerancji co do kryteriów w nich zawartych, a w szczególności z uwzględnieniem specyfiki towaru. Powołany przepis art.29 § 1 Kodeksu celnego zezwala na ustalenie wartości celnej przywożonych towarów, na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: 1) artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., 2) Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VlI Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., 3) Przepisów działu III tytuł li ustawy Kodeks celny "Wartość celna towarów". W przypadku metody "ostatniej szansy" opisanej w art. 29 §1 Kodeksu celnego ponownie analizowane są poprzednie metody ustalania wartości celnej, jednakże z większą elastycznością. W przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. ustalił wartość celną, towaru, przyjmując za podstawę wyliczeń ekspertyzę sporządzoną przez biegłego J.K., który ustalił minimalne ceny hurtowe brutto importowanych przez Stronę z Republiki Korei tkanin w wysokości: 6,00 PLN (MILKY); 6,20 PLN (N TASLAN); 7,50 PLN (NH TASLAN); 8,50 PLN (HAYANA). Oceny dokonano metodą organoleptyczną polegającą na zbadaniu próbek pobranych tkanin. Następnie przeprowadzono analizę cen hurtowych u bezpośrednich importerów tkanin zajmujących się hurtowym handlem tkaninami na rynku polskim. W wyniku szczegółowych oględzin i badań stwierdzono, iż pod względem jakości wykonania w przedmiotowych tkaninach nie wykryto żadnych błędów techniczno-technologicznych, które miałyby wpływ na obniżenie jakości. Przy szacowaniu wartości rynkowej 1 mb tkaniny uwzględniono: skład surowcowy, jakość przędzy, kraj pochodzenia, badanie poziomu cen hurtowych. Porównano ceny podobnych tkanin u innych bezpośrednich importerów i ustalono cenę hurtową brutto 1 mb badanych tkanin. Rzeczoznawca wyjaśnił, że cenę hurtową należy pomniejszyć o VAT, marżę i opłatę celną. Porównując cenę towaru ustaloną na podstawie opinii biegłego tj. 109.429,92 USD przyjętą przez organ celny jako podstawę określenia wartości celnej i cenę deklarowaną przez stronę - 66.589,18 USD uznano, iż ta ostatnia była o ok. 60% niższa od rzeczywistej ceny ustalonej na podstawie ww. ekspertyzy. Organ, odnosząc się do kwestionowanych przez stronę informacji zawartych w ekspertyzie, uznał, iż została ona wykonana w sposób wiarygodny zgodnie z zasadą staranności. Biegły przed dokonaniem określenia minimalnych cen hurtowych brutto na rynku polskim dokonał szczegółowego opisu przedmiotowych tkanin. W celu określenia wartości przedmiotowych tkanin stwierdził, że ustalone ceny hurtowe brutto występowały w hurtowniach okręgu łódzkiego w miesiącu październiku 2002 r., wskazał, że celem wyliczenia rzeczywistej minimalnej wartości omawianych tkanin ceny hurtowe należy pomniejszyć o VAT, marżę, opłatę celną. Odnośnie marży, wskazał, że marża zwyczajowa wynosi 15-25%. Zarzut strony, iż przyjęcie 15% marży było zupełnie dowolne nie znajduje uzasadnienia, albowiem w decyzji organ celny I instancji przyjął do kalkulacji 25% marżę. Nie zastosowano marży konkretnego importera w tym wypadku firmy "A", gdyż stosuje się marżę w stosunku do towarów tego samego gatunku i rodzaju. W odniesieniu do zarzutu przyjęcia jako podstawy ustalenia wartości celnej ceny (hurtowej) sprzedaży towaru a nie ceny jego zakupu przez owych bezpośrednich importerów u których przeprowadzono badania organ wyjaśnił, iż postępowanie takie było zgodne z elastycznym zastosowaniem art.27 Kodeksu celnego tzw. metody ceny jednostkowej, wg której należało do kalkulacji przyjąć cenę sprzedaży na polskim obszarze celnym identycznych lub podobnych towarów w tym samym lub zbliżonym czasie, dla którego ustalana była wartość celna. Decyzję tę pełnomocnik strony zaskarżył do Naczelnego Sadu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie w całości. Decyzji zarzucono: 1) naruszenie prawa materialnego tj. art. 23 i następne w związku z art. 29 Kodeksu celnego poprzez rażąco dowolne ustalenie wartości celnej tkaniny, zgłoszonej do procedury dopuszczenia do obrotu przez firmę P.W. "A", 2) naruszenie prawa materialnego tj. art. 23 §7 Kodeksu celnego poprzez błędne przyjęcie, że istniały przesłanki do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru, 3) naruszenie art. 24 §1 i §2 kodeksu celnego poprzez bezzasadne nie zachowanie ustawowo określonej kolejności stosowania przepisów określających wartość celną, 3) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 187 §1 w związku z art. 121 § 1, 122 i 191 Ordynacji podatkowej, przez całkowicie dowolną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności dokumentów przedłożonych przez stronę w toku postępowania i opinii biegłego, a co za tym idzie - bezpodstawne przyjęcie, że wartość transakcyjna sprowadzonego towaru nie odzwierciedla jego rzeczywistej ceny. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ administracji nie miał podstaw do stosowania dla potrzeb niniejszego postępowania "metody ostatniej szansy" z uwagi na niedostateczne umotywowanie braku dostępu do porównywalnych towarów podobnych, których parametry i wartość mogą stanowić podstawę dla określenia wartości celnej kwestionowanej tkaniny. Podniesiono również, iż przyjęta przez organy celne ekspertyza biegłego prowadząca do ustalenia wartości importowanego towaru zawierała wartości zawyżone i nie spełniała podstawowych warunków reprezentatywności, nie podając źródeł, podstaw i przesłanek uzasadniających zawarte w niej stwierdzenia. Poza tym, nie podważono wiarygodności dokumentów przedstawionych przez stronę (w szczególności faktury) w sposób wymagany art. 23 par. 7 Kodeksu celnego. Brak było więc zdaniem strony skarżącej podstaw do przyjęcia, że podana przez stronę wartość transakcyjna była niewiarygodna. W uzasadnieniu stwierdzono również, że cenę towaru wyznacza rynek, a nie organ celny, a już na pewno nie biegły, który posługuje się marżą "zwyczajowo przyjmowaną przez organy celne". Podważenie wartości transakcyjnej towaru byłoby możliwe jedynie w przypadku przedstawienia do odprawy celnej towaru o wartości znacznie (rażąco) odbiegającej od wartości rynkowej, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Ponadto organy celne nie oceniły jaki wpływ na kwestionowaną cenę towaru miał poziom handlu pomiędzy stronami transakcji. W niniejszym przypadku wielkość partii kupowanego towaru mogła mieć wpływ na wysokość ceny. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna . Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku postępowania, z naruszeniem art. 122, 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), nie poczyniono pełnych ustaleń faktycznych, które uzasadniałyby zastosowanie art. 23 § 7 i art. 29 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.). Zasadą w postępowaniu celnym jest, iż wartość celną towaru stanowi jego wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny (art. 23 ( 1 Kodeksu celnego). Jednak w pewnych wypadkach zasada ta doznaje ograniczeń i wartość transakcyjna nie może zostać uznana za wartość celną towaru. Między innymi w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego (art. 23 ( 7 Kodeksu celnego). Wtedy dopiero wartość celna jest ustalana w trybie określonym w art. 25 - 29 Kodeksu celnego (art. 24), czyli tzw. metodami zastępczymi. Oznacza to, że najpierw organ celny musi zakwestionować wiarygodność dokumentów, a dopiero później przystąpić do ustalania wartości celnej metodami zastępczymi. Z użytego w art. 23 ( 7 Kodeksu celnego zwrotu "z uzasadnionych przyczyn" wynika, że ocena organu celnego nie może być dowolna. Ponadto zwrot ten podkreśla konieczność podania motywów uznania za niewiarygodny danego dokumentu, w tym wypadku dołączonej do zgłoszenia celnego faktury w zakresie podanej w niej ceny importowanej tkaniny. Zgodnie z art. 210 ( 4 Ordynacji podatkowej motywy te powinny być podane w uzasadnieniu decyzji, niezależnie od tego, że art. 23 ( 8 Kodeksu celnego przewiduje obowiązek wyjaśnienia przez organ celny zgłaszającemu, na jego pisemny wniosek, przyczyn zastosowania ( 7 wskazanego artykułu jeszcze przed ustaleniem wartości celnej na podstawie art. 25 - 29. Zdaniem Sądu w tym składzie nie zostało wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości z jakich to przyczyn organy celne zakwestionowały wiarygodność dołączonej do zgłoszenia celnego faktury w zakresie ceny importowanej tkaniny. Organy obu instancji ograniczyły się do stwierdzenia, że cena ta jest - zbyt niska w stosunku do rzeczywistej wartości towaru. Tego rodzaju ogólnikowe stwierdzenie nie może być uznane za wystarczające wskazanie przyczyn zakwestionowania wiarygodności faktury, w której podano cenę importowanego towaru. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji nie wskazano żadnego konkretnego dowodu służącego do zakwestionowania wiarygodności dokumentów przedstawionych przez stronę. W tym stanie sprawy należy uznać, że organy celne - nie wskazując przyczyn uzasadniających zakwestionowanie wiarygodności faktury służącej do określenia wartości celnej sprowadzonego przez skarżącą towaru - dopuściły się naruszenia art. 23 § 7 Kodeksu celnego, a także art. 124 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Organ celny zamiast wskazać na przyczyny leżące u podstaw zakwestionowania faktur wskazał na okoliczności ustalone w toku postępowania. Odnosząc się do tych okoliczności stwierdzić należy, iż ich ustalenie również budzi szereg wątpliwości . Organ I instancji oparł się w swych ustaleniach dotyczących wartości celnej towaru na opinii biegłego J.K. Tego rodzaju opinia jest środkiem dowodowym w rozumieniu art.181 ordynacji podatkowej, który podlega ocenie organu orzekającego stosownie do art. 191 tej ustawy. Organ zatem ma obowiązek kontrolować, czy wydana opinia wyjaśniła istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych, w tym przypadku dotyczące wartości celnej towaru. Zdaniem Sądu w tym składzie opinia ta nie mogła stanowić podstawy do wydania decyzji w oparciu o powołane w tej decyzji obowiązujące przepisy prawa. W postanowieniu o powołaniu biegłego z dnia 1 października 2002r. szczegółowo zostało określone co winno być przedmiotem opinii: - podanie dokładnego rodzaju, stanu i jakości badanego towaru, - dokładne sprecyzowanie okresu w jakim sprowadzano i dokonywano sprzedaży porównywanych towarów, - sprecyzowanie na jakim poziomie handlu biegły badał ceny towarów (tzn. czy były to rynki, hurtownie, supermarkety, sklepy detaliczne, gdzie były zlokalizowane, ile placówek zanalizował), - podanie czy ceny w badanych miejscach są cenami bezpośrednich importerów czy kolejnych pośredników, - sprecyzowanie w jakich hurtowniach czy też na jakich giełdach biegły badał ceny towarów, - określenie czy biegły badał wyłącznie ceny towarów sprowadzanych z odpowiadających pochodzeniu towarów ze zgłoszenia (w przypadku gdy krajem pochodzenia towarów, na podstawie których dokonano wyceny towarów jest inny kraj niż będący przedmiotem zgłoszenia - określenie ewentualnego wpływu innego kraju pochodzenia na wartość celną), ze względu na to, że zgodnie z zapisem § 1 art. 29 kodeksu celnego wartość celna ustalana jest na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym - podanie sposobu ustalenia wartości, w tym podanie sposobu dokonania wyliczenia z określeniem danych (stawka celna, podatek, ewentualnie marża) oraz sposobem kalkulacji wartości (tj. pokazanie procesu dochodzenia od wartości wyjściowej poprzez elementy ją zmniejszające do wartości końcowej), - w przypadku gdy w celu wyliczenia wartości celnej należało odliczyć marżę uzasadnienie przyjętej wysokości marży . Opinia biegłego nie wyjaśnia jednak wszystkich okoliczności wymienionych w tym postanowieniu. Strona skarżąca przedstawiła szereg zarzutów dotyczących tej opinii. Przesłuchanie biegłego podczas rozprawy nie doprowadziło do wyjaśnienia tych zarzutów, a nadto wykazało, iż opinia ta opiera się na ustaleniach znanych wyłącznie biegłemu, których nie można skontrolować, gdyż biegły zasłaniał się brakiem możliwości autoryzacji przekazanych mu informacji dotyczących cen tkanin sprzedawanych w hurtowniach, lub wręcz odmówił udzielenia odpowiedzi na pytanie czy badane tkaniny pochodziły z bezpośredniego importu. Zebranie informacji dotyczących cen tkanin na polskim rynku nie wymagało żadnej autoryzacji. Najlepszym dowodem na potwierdzenie tego faktu jest to, iż organ odwoławczy w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego zbierał materiały dowodowe i uzyskiwał informacje dotyczące cen tego rodzaju tkanin. Zebrany jednak przez organ odwoławczy materiał dowodowy nie był także wystarczający do wydania decyzji w oparciu o powołane przepisy, gdyż nie ustalono w sposób nie budzący wątpliwości czy hurtownie których dokonano ustaleń były bezpośrednim importerem tkanin, czy tkaniny te sprowadzono w tym samym okresie czasu i w tych samych (porównywalnie ) ilościach mających wpływ na wartość sprowadzanego towaru. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego przez organ odwoławczy ustalenia dotyczące cen w hurtowni B nie mogły być wzięte pod uwagę, gdyż firma ta nie była nigdy bezpośrednim importerem tkanin. Na marginesie podnieść należy, iż ustaleń w tym zakresie dokonała strona skarżąca samodzielnie. W przedmiotowej sprawie organ celny dokonał ustalenia wartości celnej towarów na podstawie metody tzw. " ostatniej szansy". W orzecznictwie zarówno Sądu Najwyższego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, iż dokonując ustalenia wartości celnej towaru na podstawie art. 29 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) organ celny obowiązany jest wykazać, że ustalenie tej wartości nie jest możliwe na podstawie art. 23 oraz art. 25-28 Kodeksu celnego. ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2002 r III RN 202/00 OSNP z 2002 r. nr 11 poz. 256). Ponadto metoda ta nie polega na dowolnym ustalaniu wartości celnej. Jak wynika z uwag interpretacyjnych do artykułu 7 Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. (załącznik do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu - WTO, sporządzonego w Marakeszu dnia 15 kwietnia 1994 r., Dz. U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483), wartość celna ustalona powyższą metodą w możliwie największym stopniu powinna być oparta na pozostałych metodach ustalania wartości celnej, które stosuje się z "rozsądną elastycznością". Organ pierwszej instancji wskazał jedynie, iż wartość celną towarów ustalono na podstawie art. 29 kodeksu celnego posługując się opinią biegłego. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, iż wartość celną ustalono stosując z "rozsądną elastycznością" metodę z art. 27 kodeksu celnego. Elastyczność ta polegała na wykorzystaniu metody ceny jednostkowej określonej w art. 27 kodeksu celnego, a w szczególności z odstąpieniem od wymogu konieczności przyjęcia ceny sprzedaży na polskim obszarze celnym towarów identycznych bądź podobnych sprzedanych w tym samym lub zbliżonym czasie, nieprzekraczającym 90 dni od dnia przywozu towaru dla którego ustalana jest wartość celna. Nie wykazano jednak z jakich przyczyn odstąpiono od wyżej wymienionego wymogu. Stosując tę metodę organ I instancji oparł się na opinii biegłego, a organ odwoławczy zarówno na opinii jak i na własnych ustaleniach. Jak wyżej wskazano w ocenie Sądu zarówno opinia biegłego jak i własne ustalenia organu odwoławczego budzą poważne wątpliwości . W tej sytuacji uznać należy, iż organy obu instancji nie poczyniły ustaleń pozwalających na zastosowanie powołanych przepisów a w szczególności art. 23 § 7 i art. 29 kodeksu celnego. Z uwagi na powyższe Sąd nie może dokonać oceny prawidłowości sposobu ustalenia przez organy celne wartości celnej towaru na podstawie art. 29 Kodeksu celnego. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji . O kosztach rozstrzygnięto stosownie do art. 200 tej ustawy . Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło