I SA/Łd 1060/13

Dnia 28 lutego 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – J. O. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok. Wobec treści wyroku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł skargę kasacyjną, a następnie w związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od tej skargi w kwocie 1.000 zł złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, dochodach i majątku skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną I., 12-letnią córką M. i 12-letnią córką M. (bliźnięta) oraz 5-letnim synem M. Podkreślił przy tym, że nie posiada żadnego majątku, a jego żona, z którą łączy go ustrój rozdzielności majątkowej, jest właścicielką domu jednorodzinnego o pow. 240 m2, samochodu Peugeot 307 z 2007 roku i samochodu Hyundai H. Jednocześnie skarżący wskazał, że posiada udziały w spółce jawnej. Z tego tytułu ponosi straty (koszty zamknięcia działalności). Dochód osiąga zaś z tytułu zatrudnienia w kwocie 1.600 zł brutto. Jego żona z tytułu samozatrudnienia osiąga dochód w kwocie 2.200 zł brutto. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że jego wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postaci zwolnienia z konieczności uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz ewentualnie zasądzonych przez Naczelny Sąd Administracyjny kosztów zastępstwa procesowego motywuje tym, iż w chwili obecnej nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Kwota wpisu i ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego stanowi dla niego nieosiągalną sumę, której nie jest w stanie zgromadzić z uwagi na trudną sytuację dochodową. W chwili obecnej jest wspólnikiem firmy PBH A Sp. j., która utraciła płynność finansową i jest w stadium upadłości. W dniu 30 listopada 2013 roku została mu wypowiedziana umowa o pracę z powodów ekonomicznych. Firma, w której pracował, nie rozliczyła się do tej pory z miesiąca września i października 2013 roku. Do wniosku skarżący załączył pismo zawierające wypowiedzenie umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2014 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego, w tym do: nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych - za ostatnie 3 miesiące, określenia wysokości kwoty środków wydatkowanych miesięcznie przez skarżącego na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne, wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżący zamieszkuje, przedstawienia dokumentów potwierdzających utratę płynności finansowej Spółki PBH A Sp. j. i wskazane we wniosku stadium jej upadłości, nadesłania odpisu (kserokopii) zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za 2012 rok - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Do dnia rozpoznawania niniejszego wniosku skarżący nie nadesłał dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej. Z uwagi jednak na fakt, że dokumenty te skarżący załączył do sprawy o sygn. akt I SA/Łd 879/13, Referendarz sądowy rozpoznający niniejszy wniosek, dane w nich zawarte wziął pod uwagę z urzędu. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek skarżącego należało uznać za zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów i informacji, załączonych do akt sprawy o sygn. I SA/Łd 879/13, wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną I., 12-letnią córką M. i 12-letnią córką M. (bliźnięta) oraz 5-letnim synem M. Skarżący pozostaje z żoną w ustroju rozdzielności majątkowej, ona zaś jest właścicielką domu jednorodzinnego o pow. 240 m2, samochodu Peugeot 307 z 2007 roku i samochodu Hyundai H. Osiąga dochód w kwocie 2.200 zł brutto. Natomiast skarżący posiada udziały w spółce jawnej. Z tego tytułu ponosi straty (koszty zamknięcia działalności). Dochód osiąga jedynie z tytułu zatrudnienia w kwocie 1.600 zł brutto. Łączny zatem dochód małżonków stanowi kwotę 3.800 zł brutto. Obciążenie tak kształtującego się budżetu rodziny stanowią wydatki związane z utrzymaniem, podstawowymi płatnościami, leczeniem, zakupem ubrań i butów oraz dojazdami do szkoły, które wynoszą 4.590 zł. Rodzina spłaca także kredyt zaciągnięty na zakup mebli i ponosi wydatki związane z wypoczynkiem, przeznaczając na ten cel kwotę 458,333 zł miesięcznie. Jednocześnie z analizy nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych skarżącego i jego żony wynika, że małżonkowie nie posiadają na nich środków, które mogły zostać przeznaczone na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Salda na tych rachunkach w dniu 18 lutego 2014 roku kształtowały się bowiem odpowiednio: -3,34 zł i 112,02 zł. Ponadto, jak wskazał skarżący, firma której jest wspólnikiem, utraciła płynność finansową i w ciągu tygodnia zostanie złożony wniosek o jej upadłość. Uwagę zwraca przy tym fakt, że 2012 roku skarżący osiągnął dochód w kwocie 43.587,44 zł (według PIT-37), a jego żona – w kwocie 2.298,70 zł. Z kolei w 2013 roku prowadzona przez skarżącego firma poniosła stratę w wysokości -13.312,22 zł, a uzyskane w tym okresie przychody pochodziły głównie z wyprzedaży majątku wierzycielom. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym kwotę dochodu 5-osobowej rodziny i kwotę wpisów od dwóch aktualnie wniesionych skarg kasacyjnych, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. W ocenie Referendarza sądowego sytuacja majątkowa skarżącego powoduje bowiem, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym jednak należy, że prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym z istoty swej nie obejmuje zwolnienia od kosztów zastępstwa procesowego ewentualnie zasądzonych przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. Wszakże prawo pomocy w zakresie częściowym, jak wyjaśniono na wstępie, zakresem swym obejmować może zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, a zatem dotyczy jedynie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, do których nie należą koszty zastępstwa procesowego ewentualnie zasądzone przez NSA na rzecz drugiej strony postępowania (art. 248 p.p.s.a.). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. AK.