I SA/Łd 1064/13

Dnia 18 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Paweł Janicki po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 roku. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległego podatku od nieruchomości za styczeń i luty 2013 roku postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. odmawiającą umorzenia zaległego podatku od nieruchomości za styczeń i luty 2013 r. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych motywowany brakiem jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach oraz akt sprawy wynika, że spółka prowadzi działalność w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Spółka ubiegły rok obrotowy zakończyła zyskiem w wysokości 104.122 zł. Wartość posiadanych przez wnioskodawczynię środków trwałych wynosi 16.980 zł, jej kapitał zakładowy stanowi kwota 1.456.000 zł, zaś wysokość kapitału zapasowego zamyka się kwotą 8.150.000 zł. Skarżąca wskazała, że na rachunku bankowym posiada środki w wysokości 18.032 zł. Spółka wskazał także, że posiada dwie inwestycje długoterminowe o łącznej wartości przekraczającej kwotę 9.600.000 zł. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy rachunku zysków i strat za 2012 r. wynika, że jej przychody za ten rok zamknęły się kwotą 1.474.447 zł. Postanowieniem z 21 listopada 2013 r. referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie pełnomocnik Spółki podniósł, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej wynikającej z faktu prowadzenia kompleksowej modernizacji nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A i ponoszenia w związku z tym znacznych nakładów finansowych na prace remontowe budynku. Nie uwzględniono też w ocenie pełnomocnika strat, jakie Spółka ponosi w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Uznano błędnie, że wnioskodawczyni dysponuje aktywami, których wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu w sprawie. Pełnomocnik wyjaśnił, że pokrycie wpisu nie może być dokonane z aktywów Spółki, ponieważ środki będące w posiadaniu strony mają przeznaczenie na bieżącą modernizację nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Dodatkowo zauważyć należy, że art. 246 § 2 p.p.s.a., odmiennie niż w § 1, nie obliguje do przyznania prawa pomocy osobie prawnej, nawet jeżeli spełnia ona określone w nim przesłanki ("prawo pomocy może być przyznane"). Rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy ma w tym przypadku charakter uznaniowy. W ocenie Sądu Spółka nie wykazała w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Z oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z dokumentów źródłowych wynika, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą i nie utraciła zdolności ani płynności finansowej. Posiadane przez Sąd informacje wskazują, że ostatni rok obrotowy skarżąca zakończyła zyskiem w wysokości 104.122 zł. Wartość środków trwałych Spółki wynosi 16.980 zł, jej kapitał zakładowy to 1.456.000 zł, zaś wysokość kapitału zapasowego zamyka się kwotą 8.150.000 zł. Na rachunku bankowym skarżąca posiada środki w wysokości 18.032 zł. Powyższe przeczy twierdzeniom strony o trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej jakąkolwiek partycypację w kosztach procesu. Oceny tej nie zmienia podnoszony w sprzeciwie fakt prowadzenia prac modernizacyjnych budynku, wymagających znacznych nakładów finansowych. Podkreślić należy, że co do zasady na stronach spoczywa obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie. Jedynie wyjątkowo z obowiązku tego strona może zostać zwolniona, a przesłanką zwolnienia jest brak środków finansowych na pokrycie kosztów. Z uwagi na to, że zwolnienie z kosztów postępowania ma charakter wyjątkowy, nie może być tak, że ze zwolnienia skorzysta strona, która dysponuje środkami pieniężnymi, ale decyduje o ich przeznaczeniu na inny cel niż koszty postępowania. Jak już wyżej wyjaśniono, Spółka posiada środki w wysokości umożliwiającej uregulowanie należności sądowych, przynajmniej na obecnym etapie postępowania (wpis sądowy). Z tej przyczyny nie może zostać jej przyznane prawo pomocy w żądanym zakresie, przeczyłoby to bowiem istocie instytucji prawa pomocy, która o czym była mowa wyżej służy tym podmiotom, które nie mają w ogóle lub w dostatecznej wysokości środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Raz jeszcze podkreślić należy, że nie można przyznać prawa pomocy podmiotowi, który posiada kwotę pieniędzy potrzebną na sfinansowanie kosztów procesu, ale preferencyjnie traktuje inne zobowiązania, w tym przypadku wynikające z prowadzonej inwestycji w zakresie remontu nieruchomości. Uwzględniając powyższe, stosownie do treści art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uznać należało, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. AK.