I SA/Łd 1066/10

PostanowienieWSA w Łodzi2011-02-23

Skład orzekający: Bożena Kasprzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej można przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego mimo zamieszkiwania z inną osobą bez tytułu prawnego i bez wspólnego gospodarstwa domowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zasadne, gdy skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, a przedstawione oświadczenia i okoliczności wskazują na trudną sytuację materialną, nawet jeśli skarżąca zamieszkuje z inną osobą, która nie ma prawnego obowiązku jej utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca A. G. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2003 rok. Wniosła o zwolnienie od wpisu sądowego z powodu trudnej sytuacji materialnej, wskazując, że jest osobą samotną, bez majątku, utrzymującą się z prac dorywczych i zamieszkującą z A. P., który pomaga jej na zasadzie grzecznościowej. Organ wezwał do uzupełnienia dokumentów, jednak skarżąca nie przedstawiła dodatkowych informacji potwierdzających sytuację majątkową.
Rozstrzygnięcie
Przyznać skarżącej A. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 lutego 2011roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Kasprzak po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – A. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. I SA/Łd 1066/10 U Z A S A D N I E N I E A. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia kwoty zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 3.977 zł skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia tej opłaty sądowej. W złożonym następnie, na urzędowym formularzu PPF, oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że jest osobą samotną. Nie posiada żadnego majątku i utrzymuje się z prac dorywczych (sprzątania), czerpiąc z nich dochód w wysokości ok. 250 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że kwotę tę pochłaniają wydatki na bieżące skromne utrzymanie. Wskazała przy tym, że nie posiada żadnych rachunków i lokat bankowych, majątku ruchomego ani nieruchomości. Podkreśliła, że w kosztach utrzymania pomaga jej A. P., który zapewnia jej na zasadzie grzeczności także mieszkanie. Jednakże z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia [...] roku zobowiązano pełnomocnika skarżącej do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej, w tym wyjaśnienia kwestii pozostawania skarżącej we wspólnym gospodarstwie domowym z A. P. oraz wykazania jego majątku i dochodów (w przypadku pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym), wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której zamieszkuje, nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez nią rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz określenia kwoty wydatków przeznaczanych na własne utrzymanie - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w drodze pisma z dnia [...] roku wyjaśnił jedynie, że skarżąca nie posiada rachunków i lokat bankowych, a także majątku ruchomego i nieruchomości. Koszty jej utrzymania pochłaniają całość dochodów uzyskiwanych z prac dorywczych. Opiekuje się nią A. P., który osiąga dochody z tytułu świadczenia emerytalnego. Skarżąca jest starszą osobą narodowości cygańskiej. Nie może określić kwoty dochodów przeznaczanych na własne utrzymanie, gdyż to co uda się jej dorobić, konsumuje w całości, a są to kwoty niewystarczające i bez pomocy drugiej osoby nie udałoby się jej utrzymać. A. P. nie jest jej małżonkiem, lecz pomaga jej w kosztach utrzymania, tj. mieszkania, wyżywienia itp. Wynika to z faktu przynależności do narodowości cygańskiej, której członkowie opiekują się starszymi osobami we własnym gronie ze względu na brak dochodów osób niewykształconych i niekorzystających ze świadczeń państwowych. W konkluzji pełnomocnik stwierdził, że skarżąca zamieszkuje wraz z A. P. na zasadzie grzecznościowej i nie ma tytułu prawnego do nieruchomości. Do pisma pełnomocnik załączył wyciąg z rachunku bankowego A. P. z dnia[...] roku. Postanowieniem z dnia [...] r. Referendarz sądowy odmówił skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca, w ustawowym terminie, złożyła sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu ponownie podniesiono, że skarżąca nie posiada rachunków i lokat bankowych, nie posiada również majątku ruchomego ani nieruchomości. Nadto wskazano, że skarżąca zamieszkuje z A. P. na zasadzie grzecznościowej i nie ma tytułu prawnego do nieruchomości. Nie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym gdyż A. P. nie ma wobec skarżącej żadnych zobowiązań. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do przepisów art. 243 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do przyznania prawa pomocy. Należy zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania prawa pomocy jest wskazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. W tej sytuacji Sąd uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Przy osiąganym dochodzie i braku majątku nie mogłaby bowiem ponieść wydatku w postaci wpisu sądowego. Nadto z okoliczności sprawy wynika, iż A. P. nie ma prawnego obowiązku pomocy finansowej skarżącej. Sytuacja bytowa wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy we wskazanym we wniosku zakresie. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło