I SA/Łd 1066/16
PostanowienieWSA w Łodzi2017-01-25
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony, dochody z działalności gospodarczej oraz wysokość kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 500 zł, ponieważ strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, mimo że prowadzi działalność gospodarczą stanowiącą istotne źródło utrzymania. Całkowite zwolnienie od kosztów uznano za niezasadne, gdyż rozmiar działalności gospodarczej wskazuje na możliwość wygospodarowania środków na pokrycie części opłat.Stan faktyczny
Skarżący P.W. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w PIT oraz odsetek za zwłokę. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i synem, utrzymując się z wynagrodzenia żony oraz dochodów z własnej działalności gospodarczej. Złożył oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach, które zostało uzupełnione dokumentami.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącemu P. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 stycznia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok oraz odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2014 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu P. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł (pięćset złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
W dniu 31 października 2016 roku P. W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok oraz odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2014 roku. W skardze zawarty został wniosek o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych.
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną i synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę żony skarżącego w wysokości ok. 2.000 – 2.450 zł miesięcznie oraz działalność gospodarcza skarżącego z której zadeklarował dochód na poziomie ok. 1.500 zł miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że rodzina zamieszkuje w będącym ich własnością mieszkaniu o powierzchni ok. 48 m2. Żona wnioskodawcy pozostaje właścicielką dwóch samochodów osobowych. Z nadesłanego zeznania podatkowego wnioskodawcy za 2015 rok wynika, że z tytułu działalności gospodarczej uzyskał on przychów w wysokości 475.262 zł, poniósł koszty w wysokości 462.038 zł i uzyskał dochód w kwocie 13.223 zł. W roku 2014 przychody skarżącego wyniosły 382.177 zł, koszty 326.647 zł, zaś dochód wyniósł 55.530 zł. Wnioskodawca nadesłał deklaracje VAT-7, z których wynika, że w 1 kwartale 2016 r. dokonał dostawy towarów i usług za kwotę 50.449 zł, w 2 kwartale 2016 roku za 20.555 zł zaś w 3 kwartale 2016 roku za 86.089 zł. Z nadesłanego odpisu podatkowej księdze przychodów i rozchodów wynika, że od początku roku do końca listopada 2016 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wnioskodawca uzyskał przychód w wysokości 208.499 zł. i poniósł koszty w niemal identycznej wysokości. Wnioskodawca udokumentował także koszty stałych wydatków eksploatacyjnych swojego gospodarstwa domowego na kwotę ok. 500 zł (czynsz, gaz, telefony, internet). Dodatkowo rodzina ponosi koszty opłat za przedszkole syna w granicach 150 zł, oraz wydatki na leczenie syna i żony w wysokości ok. 250 zł miesięcznie, jest także obciążana obowiązkiem spłaty pożyczki z P.U.P. zaciągniętej na rozpoczęcie działalności gospodarczej przez wnioskodawcę której miesięczna rata wynosi 602 zł, 300 zł miesięcznie stanowią wydatki na paliwo w związku z koniecznością dojazdu do pracy.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek jest częściowo zasadny.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wspólnie z żoną i synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę żony skarżącego w wysokości ok. 2.000 – 2.450 zł miesięcznie oraz działalność gospodarcza skarżącego z której zadeklarował dochód na poziomie ok. 1.500 zł miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że rodzina zamieszkuje w będącym ich własnością mieszkaniu o powierzchni ok. 48 m2. Żona wnioskodawcy pozostaje właścicielką dwóch samochodów osobowych. Miesięczne koszty stałych wydatków eksploatacyjnych gospodarstwa domowego wnioskodawcy zamykają się kwotą ok. 500 zł (czynsz, gaz, telefony, internet). Dodatkowo rodzina ponosi koszty opłat za przedszkole syna w granicach 150 zł, oraz wydatki na leczenie syna i żony w wysokości ok. 250 zł miesięcznie, jest także obciążana obowiązkiem spłaty pożyczki z P.U.P. zaciągniętej na rozpoczęcie działalności gospodarczej przez wnioskodawcę której miesięczna rata wynosi 602 zł, 300 zł miesięcznie stanowią wydatki na paliwo. Z nadesłanych dokumentów dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego wynika, że jej rozmiar uległ zmniejszeniu w porównaniu do lat ubiegłych, ale od trzech lat stanowi ona stałe źródło utrzymania rodziny wnioskodawcy, a jej rozmiar przeczy twierdzeniom wnioskodawcy o braku jakichkolwiek możliwości sfinansowania swojego udziału w zainicjowanym postępowaniu sądowym. Uwzględniając jednak wysokość wpisu od przedmiotowej skargi 2.000 zł oraz fakt, że jego nieuiszczenie w krótkim terminie 7 dni rodzi dla strony negatywne konsekwencje w postaci odrzucenia skargi stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało przyjąć, że uzasadnionym jest obniżenie opłaty od skargi do kwoty możliwej dla strony do poniesienia i dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącego ulega zmianom, ograniczeniu uległ rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej, jednak jest ona w dalszym ciągu istotnym źródłem utrzymania rodziny, jej rozmiar zaś wskazuje, że skarżący może wygospodarować środki na poniesienie ewentualnych dalszych opłat sądowych których wysokość będzie już niższa.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło