I SA/Łd 1068/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Cudak, Sędziowie NSA B. Klimowicz, WSA P. Kowalski (spr.), Protokolant asystent sędziego I. Wędrak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 października 2006 r. sprawy ze skargi B. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela dotyczącego uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia [...] w sprawie [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W., na podstawie art. 17 § 1 w związku z art. 34 § 1 ustawy z dnia 7 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005 roku, Nr 229, poz. 1954 ze zm.) uznał zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej za nieuzasadnione. Uzasadniając postanowienie organ I instancji poinformował, iż pismem z dnia 30 grudnia 2005 roku B. D. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego [...]. We wskazanym powyżej piśmie skarżąca zarzuciła między innymi rażące naruszenie prawa poprzez błędnie podaną w tytule wykonawczym podstawę prawną obowiązku podatkowego, brak uprzedniego doręczenia upomnienia przed skierowaniem sprawy na drogę administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Za niezgodne z prawem uznała ponadto naliczenie i dochodzenie kwot odsetek za zwłokę. Organ I instancji uznając zarzuty wniesione przez stronę skarżącą za nieuzasadnione wskazał, iż tytuł wykonawczy z dnia [...] Nr [...] jako podstawę prawną prowadzonej egzekucji administracyjnej wskazywał decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia [...] Nr [...]. Stwierdził zatem, że tytuł wykonawczy z dnia [...] Nr [...], obejmujący kwotę 13.930,00 zł wraz z należnymi odsetkami, wskazywał w sposób prawidłowy podstawę prawną prowadzonej egzekucji. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu braku doręczenia stronie pisemnego upomnienia, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, organ I instancji wskazał na § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 roku w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), zgodnie, z którym postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia, gdy należność została określona w orzeczeniu. Naczelnik stwierdził, iż z uwagi na okoliczność, że kwota zaległości podatkowej określona została w decyzji stanowiącej podstawę prawną wystawienia tytułu wykonawczego nie było obowiązku wystawiania tytułu wykonawczego. Organ uznał również zarzut o naliczeniu odsetek za zwłokę niezgodnie z przepisami za nieuzasadniony. Stwierdził, iż jest tylko jeden sposób naliczania odsetek stosowany w całej gospodarce. Do wyliczeń przyjmuje się, że każdy rok kalendarzowy ma 365 dni. Zmiana stopy odsetek za zwłokę w czasie występowania określonej zaległości podatkowej powoduje, że w celu obliczenia od niej odsetek za zwłokę od zaległości ten należy każdorazowo stosować stawki w okresach ich obowiązywania. Organ I instancji zwrócił uwagę na okoliczność, iż orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie opodatkowania dochodu z akcji z transzy pracowniczej Banku A dotyczące braku szkody podatnika z tytułu wprowadzenia go w błąd przez organa administracji państwowej dotyczył konkretnej innej sprawy i powinno być brane pod uwagę w innych rozstrzygnięciach niż zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu na powyższe postanowienia B. D. stwierdziła, iż nie powstał wobec niej obowiązek podatkowy, bowiem nie zostało jej doręczone postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego, do czego organ był zobowiązany na zgodnie z art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie skarżąca zwróciła uwagę na fakt, iż Organ Egzekucyjny wystawił jej wezwanie na dzień 30 listopada 2005 roku. Wyjaśniła, że dwukrotnie kontaktowała się telefonicznie z pracownikami tego działu, a zatem bez swojej winy nie mogła ustalić celu wezwania. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 17 § 1, art. 18, art. 33 pkt 1, 3, 6 i 7 oraz art. 34 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]. Organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji zaprezentowaną w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...]. Odnosząc się do uwag zawartych w zażaleniu na wskazane powyżej postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zarzuty dotyczące nie doręczenia skarżącej postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego oraz doręczenia projektu decyzji osobie niepełnoletniej sformułowane zostały w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia [...] Nr [...] określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok. Podkreślił, że decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy zauważył przy tym, iż do wskazanych powyżej zarzutów podniesionych w zażaleniu powinien odnieść się wierzyciel poprzez wydanie w tej kwestii stosownego postanowienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnicy B. D. zarzucili zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wnieśli o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; - zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Uzasadniając skargę reprezentujący B. D. doradcy podatkowi wskazali, iż zgodnie z art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą prawną wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego może być nieistnienie, wygaśnięcie, przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Strona skarżąca stwierdziła, iż biorąc pod uwagę okoliczność, że nie zostało jej doręczone postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego dotyczącego zobowiązania za rok 1999, to zgodnie a art. 165 § 2 i § 4 nie zostało wszczęte postępowanie podatkowe. Pełnomocnicy strony skarżącej wywiedli, iż w związku ze wskazaną okolicznością decyzja ustalająca wymiar podatku za rok 1999 objęta jest sankcją nieważności, a zatem tytuł wykonawczy w niniejszej sprawie wydany został bez podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że w tym samym dniu odebrane zostały przez syna skarżącej postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego oraz projekt decyzji. Uznał, że z uwagi na okoliczność, iż strona skarżąca wniosła uwagi do projektu decyzji należało przyjąć skuteczność doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego, a tym samym zarzut naruszenia art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zwrócił uwagę na okoliczność zgodnie, z którą podstawą uchylenia decyzji może być tylko takie naruszenie procedury, które miało wpływ na wynik postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji ( postanowienia ), Sąd ogranicza się do zbadania zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa ( art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U 153 poz.1269 ) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U 153 poz.1270 z późniejszymi zmianami ). Przy czym stosowanie do treści art.134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 34 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 tej ustawy, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpoznaje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. W rozpatrywanej sprawie skarżąca zgłosiła zarzut oparty o treść art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Wierzycielem w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. Równocześnie ten sam organ jest także organem egzekucyjnym prowadzący postępowanie egzekucyjne. Zachodzi więc tożsamość podmiotów. Należy wskazać, iż nie jest celowe i dopuszczalne, aby ten sam podmiot ( wierzyciel będący równocześnie organem egzekucyjnym ) sam przedstawiał sobie swoje stanowisko w zakresie zgłoszonych zarzutów. Organ egzekucyjny będący równocześnie wierzycielem wyraża swoje stanowisko, co do zgłoszonych zarzutów w postanowieniu wydanym na podstawie art. 34 § 4 cytowanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów ), a nie w postanowieniu w sprawie stanowiska wierzyciela. Postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela może mieć miejsce jedynie, gdy wierzyciel nie jest równocześnie organem egzekucyjnym. Takie postanowienie jest bezprzedmiotowe, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to ta sama jednostka organizacyjna – ten sam podmiot ( R.Hauser, Z.Leoński Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz Wydawnictwo C.H Beck, Warszawa 2003, str.105 ) W te sytuacji Sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U 153 poz.1270 z późniejszymi zmianami ) w związku z art.18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art.156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j Dz.U 2000 nr.98, poz.1071 ) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.