I SA/Łd 1071/15

PostanowienieWSA w Łodzi2015-11-25

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów i oświadczeń potwierdzających jej trudną sytuację majątkową?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji majątkowej poprzez złożenie wymaganych dokumentów i oświadczeń. Brak przedstawienia tych dowodów uniemożliwia ocenę realnych możliwości płatniczych strony i ustalenie, czy rzeczywiście nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący T. M. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą zobowiązania podatkowego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie prawa pomocy. Skarżący oświadczył, że nie posiada majątku, a jego dochód z działalności gospodarczej został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące sytuacji majątkowej i dochodów, w tym informacje o wspólnym gospodarstwie domowym, dokumenty potwierdzające wartość udziałów w spółkach, wyciągi bankowe oraz dowody wydatków i zajęcia dochodu. Pełnomocnik skarżącego wniósł o przedłużenie terminu, który został uwzględniony. Mimo przedłużenia, skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu – T. M. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 listopada 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych za 2010 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – T. M. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. T. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych za 2010 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 4.447 zł pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 28 września 2015 roku wniósł o przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W nadesłanym na wezwanie Przewodniczącego Wydziału urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego wartościowego majątku, dysponuje jedynie udziałami w spółkach bez wartości. Osiąga dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w kwocie 5.000 zł. Dochód ten został zajęty w postępowaniach egzekucyjnych. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 23 października 2015 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez wykazanie wszystkich osób ewentualnie pozostających wraz ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym (zgodnie z rubryką nr 6 urzędowego formularza PPF) wraz ze wskazaniem wszystkich składników majątkowych i dochodów ewentualnie należących do tych osób, przedstawienie dokumentów potwierdzających fakt posiadania przez skarżącego "udziałów w spółkach bez wartości", nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego lokat i rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenie kwoty wydatków ponoszonych przez skarżącego na opłaty eksploatacyjne i utrzymanie oraz przedstawienie dokumentów potwierdzających fakt zajęcia dochodu skarżącego w związku z postępowaniem egzekucyjnym - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 3 listopada 2015 roku (data nadania) wniósł o przedłużenie powyższego terminu o 7 dni z uwagi na brak możliwości zgromadzenia dokumentów w tym terminie. Zarządzeniem z dnia 9 listopada 2015 roku referendarz sądowy, uwzględniając wniosek pełnomocnika skarżącego, przedłużył termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego, określonych w zarządzeniu z dnia 23 października 2015 roku, do dnia 13 listopada 2015 roku. W zakreślonym terminie skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów wskazanych szczegółowo w zarządzeniu z dnia 23 października 2015 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."). Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi brak przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zauważyć, że stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Tymczasem oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, należało uznać za niewystarczające, gdyż zawierało jedynie wskazanie, że skarżący nie posiada żadnego wartościowego majątku, dysponuje udziałami w spółkach bez wartości. Osiąga dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w kwocie 5.000 zł. Dochód ten został zajęty w postępowaniach egzekucyjnych. Z uwagi na powyższe zasadne było zatem wezwanie skarżącego do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jego realnych możliwości płatniczych, w tym do wykazania wszystkich osób ewentualnie pozostających wraz ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym (zgodnie z rubryką nr 6 urzędowego formularza PPF) wraz ze wskazaniem wszystkich składników majątkowych i dochodów ewentualnie należących do tych osób, przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt posiadania przez skarżącego "udziałów w spółkach bez wartości", nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego lokat i rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenia kwoty wydatków ponoszonych przez skarżącego na opłaty eksploatacyjne i utrzymanie oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt zajęcia dochodu skarżącego w związku z postępowaniem egzekucyjnym. Niewątpliwie wymagane dokumenty i oświadczenia pozwoliłyby – wobec wykazanej kwoty dochodu – jednoznacznie zweryfikować twierdzenia skarżącego w kwestii niezbędności przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak zaś realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę realnych możliwości płatniczych skarżącego i ustalenia, czy rzeczywiście nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowało referendarza sądowego do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 319). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło