I SA/Łd 1076/17

PostanowienieWSA w Łodzi2018-05-16

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Naraziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, pomimo nieuzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, może zostać zwolniona z tych kosztów, jeśli organ wie z urzędu o jej trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony, mimo nieuzupełnienia przez stronę wezwania do złożenia dokumentów, ponieważ referendarz sądowy posiadał wiedzę z urzędu o licznych sprawach toczących się przed sądem z udziałem skarżących, dotyczących egzekucji świadczeń emerytalnych, obciążeniu nieruchomości hipoteką na rzecz organu podatkowego, braku oszczędności oraz podeszłym wieku i złym stanie zdrowia małżonków, co uzasadniało przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżąca T. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. dotyczące zobowiązania podatkowego w VAT. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów, wskazując, że znajdują się one w aktach innych spraw. Małżonkowie podnieśli, że są schorowani, zadłużeni, a ich emerytury są potrącane na rzecz Urzędu Skarbowego, co uniemożliwia im ponoszenie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP: [...] w przedmiocie: stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, lipiec i wrzesień 2008 r. oraz określającej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za sierpień 2008 r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Łodzi z 1 grudnia 2017 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Odpis zarządzenia został doręczony stronie 21 grudnia 2017 r. W odpowiedzi skarżąca złożyła pismo oznaczone jako zażalenie, w którym wniosła o jego uchylenie i zwolnienie z wpisu sądowego. W piśmie z 31 stycznia 2018 r. skarżąca sprecyzowała żądanie, wnosząc o zwolnienie z kosztów sądowych, wskazując, że nie jest w stanie ich ponieść. W dniu 15 marca 2018 r. do akt sprawy wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, sporządzony na formularzu PPF, podpisany przez T. i J. W.. W uzasadnieniu wniosku małżonkowie podnieśli, że co miesiąc ZUS potrąca z ich emerytur około 1.000 zł na rzecz Urzędu Skarbowego w T. Podnieśli, że są siedemdziesięcioletnimi schorowanymi ludźmi "wykończonymi" psychicznie i finansowo. Twierdzą, że są zadłużeni i brakuje im pieniędzy na wizytę u stomatologa lub wykupienie okularów. Oświadczyli, że na życie pozostaje im około 300 zł. Powyższa sytuacja spowodowała, że T. W. ograniczyła przyjmowanie leków na serce, na które leczy się od kilkudziesięciu lat. Małżonkowie podkreślili swój zły stan zdrowia. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach małżonkowie oświadczyli, że posiadają budynek mieszkalny wybudowany do stropu, o powierzchni 90 m2, który od 2013 r. jest obciążony hipoteką na rzecz Urzędu Skarbowego w T.. Budynek jest zniszczony i nadaje się do rozbiórki. Ponadto posiadają nieruchomość rolną o powierzchni 0,28 ha, która również jest obciążona hipoteką ustanowioną na rzecz organu podatkowego. T. W. oświadczyła, że otrzymuje emeryturę w wysokości 1.406,51 zł, natomiast emerytura J. W. wynosi 809,72 zł. Według złożonego oświadczenia małżonkowie ponoszą następujące wydatki stałe: mieszkanie – 431,95 zł, gaz – 55,22, energia elektryczna – 125,58 zł, dwie pożyczki w wysokości: 525,80 zł i 622,22 zł, leki – 100 zł, składki ubezpieczeniowe: 90 zł i 69 zł. Referendarz sądowy ocenił, że wniosek wymaga uzupełnienia i wezwał stronę do nadesłania dokumentów potwierdzających wysokość dochodów z tytułu emerytur oraz wysokość potrąceń z tytułu zajęć komorniczych, a także wysokość spłacanych rat kredytowych. Ponadto referendarz wezwał małżonków do złożenia oświadczenia czyją własnością jest mieszkanie wskazane jako miejsce zamieszkania małżonków oraz do udokumentowania wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego oraz innych stałych obciążeń. W odpowiedzi małżonkowie nadesłali fotokopie szeregu pism, w tym pisma z 13 kwietnia 2018 r., w którym oświadczyli, że cała dokumentacja o ich dochodach i wydatkach znajduje się aktach ich spraw. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Referendarz sądowy postanowił uwzględnić wniosek, pomimo że strona skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, wskazując że dokumenty te znajdują się w aktach innych spraw. Referendarzowi wiadomo jest z urzędu, że przed tutejszym sądem toczyły się (i toczą nadal) liczne sprawy ze skarg zarówno T. W. i J. W., w tym dotyczące mi.in. nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, wymiaru podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług, w których skargi zostały oddalone. W tej sytuacji oświadczenie skarżących, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. prowadzi egzekucję ze świadczeń emerytalnych małżonków, a w konsekwencji ZUS wypłaca małżonkom niższe świadczenia o około 1.000 zł, należy uznać za wiarygodne. Za uwzględnieniem wniosku przemawia również fakt, iż nieruchomości małżonków są obciążone hipoteką na rzecz organu podatkowego. Małżonkowie nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów wartościowych. Referendarz uwzględnił również oświadczenie o wysokości wydatków ponoszonych przez małżonków na utrzymanie mieszkania. Wysokość tych wydatków nie odbiega od przeciętnych wydatków wskazywanych przez osoby składające wnioski o przyznanie prawa pomocy. Uwzględniając wniosek referendarz wziął pod uwagę, że małżonkowie jako osoby w podeszłym wieku i schorowane są zmuszone znaczną część swoich świadczeń przeznaczać na leki i leczenie. Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowił uwzględnić wniosek. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło