I SA/Łd 1079/15

Dnia 18 listopada 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 roku oraz orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. M. K., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 roku oraz orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług. W złożonym następnie, na urzędowym formularzu (PPF), wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, nadesłanym w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 14 października 2015 roku, skarżący oświadczył, że pozostaje w związku małżeńskim, jednakże nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego. Jego jedyny majątek stanowi garaż, z żoną pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej. Ponadto w ramach dodatkowych oświadczeń majątkowych pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 22 października 2015 roku wskazał, że skarżący utrzymuje się korzystając z pomocy rodziny, nie posiada rachunków bankowych, adresu zameldowania, zamieszkania ani stałego miejsca pobytu. Nie jest także zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i nie pobiera żadnych świadczeń. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 27 października 2015 rok zobowiązano pełnomocnika skarżącego do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do wykazania składników majątkowych należących do żony skarżącego, a także osiąganego przez nią dochodu miesięcznego netto wraz z przesłaniem wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, a ponadto podania kwoty środków uzyskiwanych miesięcznie przez skarżącego od rodziny na utrzymanie - w terminie 5 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 2 listopada 2015 roku wyjaśnił, że skarżący pozostaje w separacji faktycznej z żoną. Z tego względu, a także z uwagi na fakt, że pozostaje on w ustroju rozdzielności majątkowej z żoną, nie może wymóc na niej podania informacji dotyczących jej majątku. Możliwość uzyskania informacji bezpośrednio od banku ograniczają natomiast przepisy ustawy – Prawo bankowe, regulujące zasady tajemnicy bankowej. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wskazał, że wsparcie, które skarżący otrzymuje ze strony rodziny, ogranicza się wyłącznie do świadczeń w naturze, co utrudnia podanie ich wartości. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie fizycznej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenia prawa pomocy. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od przewidzianej w art. 199 p.p.s.a. zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z którą strony postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych oświadczeń dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego wynika, że skarżący pozostaje w związku małżeńskim, nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, pozostaje z nią w separacji faktycznej i w ustroju rozdzielności majątkowej. Z tych powodów nie posiada informacji dotyczących jej majątku. Natomiast jego jedyny majątek stanowi garaż. Skarżący korzysta z pomocy materialnej udzielanej mu przez rodzinę, nie posiada rachunków bankowych, adresu zameldowania, zamieszkania ani miejsca stałego pobytu. Nie jest także zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i nie pobiera żadnych świadczeń. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także kwotę wpisu od skargi w niniejszej sprawie (27.780 zł), referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie oraz rodziny i na tej podstawie przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Ake.