I SA/Łd 108/18

Dnia 15 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Teresa Porczyńska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. z/s w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017r. p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. Spółki z o.o. z/s w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r. W dniu 7 maja 2018 r. (data stempla na kopercie) pełnomocnik skarżącej wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o sporządzenie uzasadnienia. We wniosku pełnomocnik wskazała, że powodem uchybienia terminu było jej przebywanie (w ostatnim dniu terminu) na zwolnieniu lekarskim i okoliczność ta nie była możliwa z góry do przewidzenia. Wskazała też, że nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że czas do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przypadał w okresie "długiego weekendu" i dzień poprzedzający dzień 2 maja był dniem wolnym od pracy, w dniu 30 kwietnia część urzędów nie pracowała, a dni 28 i 29 kwietnia 2018 r. także były dniami wolnymi od pracy. Do wniosku załączono kserokopię zwolnienia lekarskiego dotyczącego opieki nad dzieckiem, obejmującego okres 2-4 maja 2018 r. oraz wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm,) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 ww. ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 powoływanej ustawy). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z przywołanych przepisów wynika, że Sąd może przywrócić termin kiedy spełnione zostaną łącznie cztery przesłanki: uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi; wniesienie wniosku o przywrócenie terminu; dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. W rozpoznawanej sprawie strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Choroba członka rodziny pełnomocnika trwała od 2 do 4 maja 2018 r., natomiast w dniu 7 maja 2018 r. złożony został przedmiotowy wniosek i dokonano uchybionej czynności. Ustawodawca nie zdefiniował bliżej pojęcia braku winy - w orzecznictwie sądowym, przyjmuje się, że o braku winy można mówić wówczas, gdy pomimo podjęcia działań ze starannością, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o własne interesy, strona nie była w stanie dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Przeszkodą w zachowaniu terminu może być zdarzenie nagłe, nieprzewidywalne przez stronę. Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. W stosunku do profesjonalnych pełnomocników podwyższone są standardy rzetelności. Tym samym pełnomocnik czy to działając samodzielnie, czy to posługując się osobami trzecimi winien dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Pełnomocnik winien tak zorganizować pracę kancelarii, by zabezpieczyć interesy mandanta, także na wypadek nadzwyczajnych wydarzeń, czy to za pośrednictwem pracowników, pełnomocników substytucyjnych, bądź osób trzecich. Z ugruntowanego już stanowiska orzecznictwa wynika, że sama choroba nawet poświadczona zaświadczeniem lekarskim nie jest wystarczającą przyczyną dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby odpowiednim zaświadczeniem lekarskim wykazać trzeba, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności, a także zlecenia jej innej osobie. Oceniając zasadność żądania przywrócenia terminu należało ustosunkować się do wskazanych we wniosku okoliczności i dołączonych do niego dokumentów. W ocenie Sądu we wniosku nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Pełnomocnik skarżącej nie wykazała niemożności ustanowienia w tej sprawie pełnomocnika substytucyjnego dla dokonania uchybionej czynności albo posłużenia się osobą trzecią. Ugruntowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że samo zaświadczenie lekarskie czy też zwolnienie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Choroba usprawiedliwia opóźnienie jedynie wówczas, gdy nastąpiła nagle i wymagała leżenia w łóżku, a strona wykazała, że nie miała możliwości wyręczenia się osobą trzecią. W niniejszej sprawie występujący w sprawie adwokat będący profesjonalistą nie powinien dopuszczać do sytuacji, w której interesy strony mogłyby być nienależycie reprezentowane, szczególnie w sytuacji, gdy był obecny na rozprawie, na której zapadł wyrok oddalający skargę. Profesjonalny pełnomocnik powinien tak zorganizować swoją pracę, ażeby w nagłych niezaplanowanych sytuacjach nie powodować sytuacji, w których ten interes strony byłby być zagrożony. Przy wypełnianiu obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną, od której zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadne jest wymaganie od niego maksimum staranności przy jej wykonywaniu. (por. postanowienie NSA z dnia 16 września 2015 r. I GZ 640/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie sposób przyjąć, aby napisanie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, które w większości wypadków składa się z prostego zdania, wymagało nadzwyczajnego wkładu pracy. Ponadto z przedstawionych okoliczności nie wynika, że pełnomocnik skarżącej podjęła jakikolwiek wysiłek w celu terminowego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, np. aby skontaktowała się chociażby ze skarżącą spółką, która mogła złożyć wniosek osobiście lub z innym prawnikiem. Ponadto w ocenie Sądu nie bez znaczenia jest również okoliczność, że zwolnienie lekarskie nie dotyczyło bezpośrednio osoby pełnomocnika, lecz jej dziecka. Nie negując konieczności opieki nad członkiem rodziny wskazać należy, iż powyższe okoliczności nie są okolicznościami które uzasadniałyby przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. Stan chorobowy członka rodziny strony wnioskującej o przywrócenie terminu może być podstawą przywrócenia terminu, ale tylko wówczas, gdy jest to choroba całkowicie, obiektywnie uniemożliwiająca opiekunom podejmowanie zwykłych (choć niecodziennych) czynności życiowych. Co więcej – strona nie wykazała, że choroba dziecka spowodowała, ze nie mogła ona nadać przesyłki na poczcie albo wyręczyć się inną osobą w celu nadania tej przesyłki. We wniosku o przywrócenie terminu nie przedstawiono żadnych informacji na temat przyczyn, dla których w czasie sprawowania opieki nad chorą osobą nie była w stanie posłużyć się inną osobą w celu nadania w urzędzie pocztowym na adres Sądu listu zawierającego wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 25 kwietnia 2018 r. Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że bieg przedmiotowego terminu przypadał na okres "długiego weekendu". Wskazać bowiem należy, że zawarta we wniosku argumentacja pozbawiona jednak zestawienia z faktycznymi aktami staranności pełnomocnika (próbami nadania przedmiotowego wniosku w konkretnych urzędach pocztowych, posłużenia się w tym celu osobami trzecimi) nie pozwala na ocenę, że zachowanie pełnomocnika charakteryzuje brak zawinienia w uchybieniu terminowi. W świetle okoliczności sprawy oraz wyjaśnień pełnomocnika skarżącej powoływanych na poparcie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia uznać należy, że nie wykazano braku winy ustanowionego w sprawie pełnomocnika procesowego w uchybieniu terminu do przedmiotowej czynności sądowej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. AKE.