I SA/Łd 1081/03
WyrokWSA w Łodzi2004-12-14
Skład orzekający: J. Brolik, B. Klimowicz, Z. Kmieciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odsetki od odsetek stanowiących nadpłatę podatkową podlegają oprocentowaniu, jeśli pierwotna zaległość podatkowa została uchylona, a zapłata nastąpiła w 1997 roku?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zgodnie z przepisami ustawy o zobowiązaniach podatkowych (art. 20 i 29 w związku z art. 330), nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie trzech lat od końca roku, w którym powstała. Zapłata dokonana w 1997 roku oznaczała wygaśnięcie roszczenia o zwrot nadpłaty wraz z końcem 2000 roku. Sąd odrzucił argumentację skarżącej, że uchylenie decyzji o zaległości podatkowej automatycznie przekształca kwotę zaległości wraz z odsetkami w nadpłatę podlegającą oprocentowaniu od dnia zapłaty, wskazując, że prowadziłoby to do paradoksalnego skrócenia okresu naliczania odsetek.Stan faktyczny
Spółka jawna A wnioskowała o wypłatę odsetek od niesłusznie pobranych przez Urząd Skarbowy odsetek za zwłokę. Po odmowie organu pierwszej instancji i uchyleniu decyzji przez Izbę Skarbową, Urząd Skarbowy ponownie odmówił wypłacenia oprocentowania zwróconych odsetek, powołując się na brak podstaw prawnych w obowiązujących przepisach. Izba Skarbowa ostatecznie umorzyła postępowanie, wskazując na upływ terminu przedawnienia. Spółka wniosła skargę do sądu, argumentując, że żąda zwrotu odsetek od odsetek, a nie zwrotu nadpłaty, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Brolik, Sędziowie NSA B. Klimowicz, Z. Kmieciak (spr.), Protokolant A. Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004roku sprawy ze skargi A Spółki jawnej A.R., E.K. z siedzibą w T. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wypłacenia odsetek od odsetek stanowiących nadpłatę podatkową oddala skargę.
Po rozpatrzeniu wniosku Spółki jawnej A A.R., E.K. z dnia 30 września 2002 roku o wypłatę odsetek od niesłusznie pobranych odsetek za zwłokę, decyzją z dnia [...] nr [...] Urząd Skarbowy w T. działając w oparciu o przepis art. 207, art. 72 § l i art. 77 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) "odmówił zwrotu odsetek od zwróconych odsetek za zwłokę w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec oraz za okres od maja do grudnia 1996 roku i styczeń -luty 1997 roku".
W wyniku wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] nr [...] Izba Skarbowa w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Podnosząc w uzasadnieniu decyzji, że Spółka jawna A wnioskowała o wypłacenie odsetek od niesłusznie pobranych przez Urząd Skarbowy odsetek, a więc o ich oprocentowanie, a nie jak wskazał w sentencji decyzji organ pierwszej instancji o zwrot odsetek od zwróconych odsetek za zwłokę. Nadto, Izba Skarbowa podniosła, że w decyzji organu podatkowego pierwszej instancji dokonano rozstrzygnięcia w sprawie za okresy inne niż wnioskowane przez podatnika.
W związku z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, decyzją z dnia [...] nr [...] Urząd Skarbowy w T. odmówił wypłacenia oprocentowania zwróconych odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej powstałej w podatku od towarów i usług za miesiące od marca - grudnia 1996 roku oraz za m-c styczeń - luty 1997 roku. Wskazując w uzasadnieniu, że oprocentowanie odsetek wpłaconych przez podatnika, a następnie zwróconych na jego rachunek bankowy w dniu 31 maja 1999 roku jest bezzasadne, ponieważ stosownie do treści art. 77 § l i 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania zwrotu nienależnych odsetek, oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych podlegały nadpłaty. Oprocentowanie przysługuje więc w przypadku wydania decyzji o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego lub określającej wysokość zaległości podatkowej od dnia powstania nadpłaty. Zgodnie zaś z art. 72 § l Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwoty nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Odsetki zaś nie mieszczą się (zgodnie z art. 6 Ordynacji podatkowej) w pojęciu nadpłaty. W świetle obowiązujących w dniu 31 maja 1999 roku przepisów brakowało zatem podstawy prawnej do wypłaty oprocentowania od wpłaconych przez podatnika odsetek.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniosła o uchylenie i zmianę zaskarżonej decyzji akcentując, że zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2002r. (sygn. akt III RN 29/01) kwota wpłacona przez podatnika i zarachowana przez urząd skarbowy z podziałem na należność główną oraz odsetki staje się jednorazową nadpłatą w rozumieniu art. 72 § l Ordynacji podatkowej i podlega w całości zwrotowi wraz z oprocentowaniem.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Izba Skarbowa w Ł. uchyliła w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie w sprawie, podnosząc w uzasadnieniu, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdują przepisy art. 20 i art. 29 w związku z art. 330 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 roku o zobowiązaniach podatkowych (tekst jedn. Dz. U. z 1993 roku Nr 108, poz. 486 z późn. zm.), który stanowi, że zwrot nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 2 lit.c tejże ustawy za datę powstania nadpłaty uważa się, w przypadku uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji - datę dokonania zapłaty. Natomiast stosownie do treści art. 29 ust. 4 powołanej ustawy nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat od końca roku, w którym powstała. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 1998 roku (sygn. akt SA/Bk 1876/97) zaakcentowano zatem, iż dokonana w 1997 roku zapłata, wobec upływu 3-letniego terminu przedawnienia nie podlega zwrotowi.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego strona skarżąca podnosząc zarzut naruszenia art. 72 § l pkt l Ordynacji podatkowej, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. Wskazała, że nie występowała o zwrot nadpłaty, lecz o zwrot odsetek od niesłusznie zapłaconych odsetek za zwłokę, których organ skarbowy nie wypłacił. Powołując się na glosę do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2002r. zaakcentowano, iż odsetki są następstwem zaległości podatkowej i dopóki istnieje zaległość, to istniej ą również odsetki.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Powołując się na glosę do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżonego przez wniesienie rewizji nadzwyczajnej do Sądu Najwyższego, opracowaną przez L. Etela zauważono, że po wzruszeniu przez organ podatkowy decyzji stwierdzającej istnienie zaległości podatkowej, kwota zaległości wpłaconej przez podatnika i zarachowanej na należność główną i odsetki za zwłokę ulega przekształceniu w jednorodną nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej (s. 3 skargi). Podobną wypowiedź zamieszczono wcześniej w odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego w T. Znalazło się w nim stwierdzenie, iż w przypadku, gdy należność główna przestaje istnieć, zaległość wraz z odsetkami od niej przekształcają się "w jednolitą nadpłatę w rozumieniu przepisu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a jej zwrot podlega oprocentowaniu od dnia powstania" (pismo z 19 grudnia 2002 r.). Podążając za tym tokiem rozumowania należy - tak jak uczyniono to w zaskarżonej decyzji - podkreślić, iż w związku z art. 330 Ordynacji podatkowej, do tak pojmowanej nadpłaty stosuje się przepisy art. 20 i 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zgodnie z ust. 2 lit. c drugiego ze wskazanych przepisów, za datę powstania nadpłaty uważa się (o ile dokonano zmiany, uchylenia albo stwierdzenia nieważności decyzji) datę dokonania zapłaty. Z kolei w myśl art. 29 ust. 4 wspomnianej ustawy, nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie trzech lat licząc od końca roku, w którym powstała. Jest faktem bezspornym, że zapłaty dokonano w 1997 r. Wraz z upływem 2000 r. wygasło więc roszczenie o zwrot nadpłaty.
Wypada ponadto zaznaczyć, iż zaaprobowanie wywodów zamieszczonych w końcowej części skargi, tj. opowiedzenie się za tezą, iż w momencie uchylenia decyzji stwierdzającej istnienie w danym roku kalendarzowym zaległości podatkowej, kwota zaległości automatycznie "przekształca się" w jednorodną nadpłatę w ujęciu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej prowadziłoby do paradoksalnego wniosku. Dopiero bowiem od tego momentu, a nie od dnia dokonania zapłaty należałoby liczyć odsetki, co oczywiście stawiałoby podatników w niekorzystnej sytuacji (istotnemu skróceniu uległby okres odsetkowy). Nie sposób zgodzić się z tym stanowiskiem, co sprawa, iż zaskarżone rozstrzygnięcie musi być potraktowane jako zgodne z prawem.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.-
jz/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło