I SA/Łd 1081/14

PostanowienieWSA w Łodzi2015-04-09

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która ustanowiła pełnomocnika z wyboru w osobie adwokata, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która ustanowiła pełnomocnika z wyboru w osobie adwokata, nie można przyznać prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych lub ustanowienie adwokata, ale nie obu tych świadczeń jednocześnie, jeśli strona posiada już pełnomocnika z wyboru.
Stan faktyczny
Skarżący J. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej i ustanowienia adwokata. Skarżący utrzymuje się ze zbieractwa, osiągając miesięczny dochód w kwocie 200 zł, choruje i ma problemy zdrowotne. Wcześniej ustanowił pełnomocnika z wyboru w osobie adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 kwietnia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – J. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej; 2/ odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w pozostałym zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Wobec treści wyroku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, a następnie, wezwany do uiszczenia wpisu od tej skargi kasacyjnej w kwocie 3.896 zł wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej i ustanowienie adwokata. W złożonym następnie, na urzędowym formularzu, wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku ani rachunków bankowych. Utrzymuje się ze zbieractwa, osiągając z tego tytułu dochód miesięczny w kwocie 200 zł. Skarżący podkreślił przy tym, że choruje na cukrzycę i nadciśnienie, ma także problemy ze wzrokiem. Nie posiada dostatecznych środków na leczenie. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższych wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 20 marca 2015 roku zobowiązano pełnomocnika skarżącego do złożenia przez skarżącego dodatkowych informacji i dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do wykazania wszystkich składników majątkowych należących aktualnie do skarżącego, podania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżący zamieszkuje, nadesłania aktualnego odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącego, określenia kwoty środków przeznaczanych przez skarżącego na własne utrzymanie, leczenie i podstawowe opłaty oraz wskazania źródła pochodzenia środków na wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z wyboru w niniejszej sprawie - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 2 kwietnia 2015 roku wyjaśnił, że nie posiada żadnych wartościowych rzeczy. Jest narodowości romskiej i mieszka "bardzo różnie". Adres w P. podał, gdyż musi odbierać listy i "chodzić do lekarza". Kwotę, którą uzyskuje ze sprzedaży butelek i złomu, w wysokości 200 zł przeznacza na utrzymanie i zakup lekarstw. Czasem ludzie poratują go jedzeniem, ubrań nie kupuje. Adwokat A. P. zgodził się zaryzykować i prowadzić jego sprawę za zapłatę wynikającą z jej wygrania przed Sądem. On zaś wyraził zgodę na cesję przyszłego wynagrodzenia. Skarżący wniósł przy tym o przyznanie mu z urzędu pełnomocnika w osobie adwokata A. P., gdyż on ją prowadzi i zna ją najlepiej. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. , poz. 270) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku ani rachunków bankowych. Utrzymuje się ze zbieractwa, osiągając z tego tytułu dochód miesięczny w kwocie 200 zł. Skarżący choruje na cukrzycę, nadciśnienie, ma także problemy ze wzrokiem. Kwotę, którą uzyskuje ze sprzedaży butelek i złomu, w wysokości 200 zł przeznacza na utrzymanie i zakup lekarstw. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że skarżący pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem A. P. ustanowionym z wyboru, który na podstawie udzielonego pełnomocnictwa reprezentuje go w postępowaniu w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie, choć jedynie w części dotyczącej zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż z uwagi na opisaną sytuację majątkową skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W pozostałym zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata z urzędu należało odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. Fakt bowiem ustanowienia pełnomocnika z wyboru w osobie adwokata A. P. znajduje potwierdzenie w aktach sprawy i w świetle art. 246 § 3 p.p.s.a. wyklucza możliwość ustanowienia adwokata A. P. (pełnomocnika z wyboru) pełnomocnikiem skarżącego z urzędu w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło