I SA/Łd 1082/16

Dnia 2 marca 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP: [...] w przedmiocie uchylenia własnej decyzji oraz decyzji organu I instancji i określenia przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2013 roku wraz z odsetkami za zwłokę oraz orzeczenia o zabezpieczeniu wykonania przyszłych zobowiązań p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu R. M. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 2 listopada 2016 roku R. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku uchylająca własna decyzje oraz decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. i określającą przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2013 roku wraz z odsetkami za zwłokę oraz orzekającą o zabezpieczeniu na majątku podatnika wykonania tych przyszłych zobowiązań. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach R. M. wskazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a z żoną posiada rozdzielność majątkową. Określając swój stan majątkowy wykazał, że nie jest właścicielem domu, mieszkania ani żadnej innej nieruchomości. Jest właścicielem dwóch pojazdów: BMW 530C (rok prod. 2006) oraz Nissan Primera (rok prod. 2003) – nie podał ich szacunkowej wartości. Zgodnie z oświadczeniem uzyskuje dochody z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie ok. 10.000 – 15.000 zł miesięcznie. Jego dochód z tego tytułu za ubiegły rok wyniósł 115.427 zł. Wnioskodawca wskazał także, że spłaca liczne kredyty bankowe, których rata miesięczna wynosi ok. 13.700 zł. Oszacował także koszty swojego miesięcznego utrzymania na kwotę 2.000 zł z czego 1.000 zł stanowi kwota przekazywana żonie w związku z zamieszkiwaniem przez wnioskodawcę w należącym do niej lokalu. Wnioskodawca zobowiązał się także do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów na wezwanie sądu. Zarządzeniem z 26 stycznia 2017 roku doręczonym pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 12 lutego 2017 roku został on zobowiązany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez: nadesłanie odpisów zeznań podatkowych wnioskodawcy za 2015 rok, udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy oraz innych stałych obciążeń, na które wskazuje we wniosku o prawo pomocy; nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych w tym rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za ostatnie 2 miesiące, nadesłanie deklaracji VAT-7 za ostanie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, udokumentowanie wysokości przychodów i kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za drugie półrocze 2016 roku (np.: kopia książki przychodów i rozchodów, bilans, rachunek zysków i strat itp.) w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W zakreślonym terminie wnioskodawca nie nadesłał żadnych dokumentów. Pełnomocnik skarżącego wskazał jedynie na ograniczony kontakt ze swoim mocodawcą z uwagi na jego problemy zdrowotne do pisma załączył kserokopie zwolnienia lekarskiego wnioskodawcy z którego wynika jego niezdolność do pracy w okresie od 11 lutego do 10 marca 2017 roku jednocześnie jednak ze wskazań lekarskich wynika, że pacjent może chodzić. Z dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego do sprawy sygn. akt III SA/Łd 647/16 wynika, że za 2015 r. przychód skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 23.218.769 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 23.103.341 zł, co dawało dochód w kwocie 115.427 zł. Skarżący przekazał także kserokopie deklaracji VAT-7 za okres od marca 2016 r. do sierpnia 2016 r. Z deklaracji za marzec wynikało, że podstawa opodatkowania wyniosła 1.674.080 zł, za kwiecień – 1.631.187 zł, za maj – 1.631.874 zł, za czerwiec – 1.584.760 zł, za lipiec – 1.747.059 zł, za sierpień – 1.703.318 zł. Z przekazanych wyciągów z rachunków bankowych wynikało natomiast, że salda na poszczególnych rachunkach wynosiły na dzień 30 września 2016 r.: w A.Banku S. – 383,82 zł; w Banku B. debet 0,60 zł; w banku C. saldo 160,02 zł. Przy czym na rachunku w A. w analizowanym okresie zarejestrowano [...] na kwotę ok. 315.000 zł, w tym wpłaty własne żony skarżącego na łączną kwotę ok. 144.000 zł. Na rachunku w Banku B. [...] wyniosły ok. 35.000 zł. Rachunek w C. wykazał w tym okresie [...] w kwocie ok. 1.300.000 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy R. M. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z jego działalności gospodarczej w wysokości 10.000-15.000 zł netto miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku z wyjątkiem dwóch samochodów. Mieszka w lokalu należącym do jego żony, z którą pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej i o której sytuacji majątkowej nie udzielił żadnych informacji. Prawdziwość oświadczeń wnioskodawcy co do relacji łączących go z żoną budzi w sprawie uzasadnione wątpliwości bowiem z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych wynika fakt przekazywania przez żonę skarżącego wpłat własnych na jego konto bankowe w A. w łącznej kwocie ok. 144.000 zł – w okresie od kwietnia do września 2016 r. Oceniając jednak wyłącznie możliwości partycypacji skarżącego w kosztach zainicjowanego postępowania sądowego wskazać należy, że dochody z prowadzonej działalności gospodarczej na deklarowanym poziomie 10.000-15.000 zł pozwalają w ocenie referendarza sądowego na pokrycie kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Z dokumentów nadesłanych do sprawy III SA/Łd 647/16 jednoznaczny wynika, że skarżący osiąga stałe dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W 2015 rok z tego tytułu uzyskał przychód w wysokości 23.218.769 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 23.103.341 zł, co dawało dochód w kwocie 115.427zł. Także nadesłane deklaracje VAT-7 dotyczące obrotów w okresie od marca do sierpnia 2016 roku wskazują, że miesięczne przychody wnioskodawcy kształtowały się na poziomie ponad 1,5 mln złotych. Powyższe, w zestawieniu z kwotą wymaganego wpisu od skargi w obu równocześnie zawisłych przed tutejszym sądem sprawach (1.000 zł), powoduje, że stosownie do art. 245 § 1 i 2 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie można uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony zatem to w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej i aktualnej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Skarżący mimo wezwania nie udzielił aktualnych informacji pozwalających ustalić jego kondycję finansową dlatego oceny dokonano w oparciu o deklaracje wynikające z formularza PPF oraz nadesłane do sprawy III SA/Łd 647/16 dokumenty dotyczących 2015 roku oraz miesięcy do marca do września 2016 roku. Na ich podstawie ustalono, że wielkość przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej, przeczy twierdzeniom wnioskodawcy o braku jakichkolwiek możliwości pokrycia kosztów zainicjowanego postepowania. Twierdzeniom tym przeczą także informacje przekazane przez skarżącego, a dotyczące zaciągniętych zobowiązań kredytowych i wielkości regulowanych rat kredytów (łączne koszty rat miesięcznych wynoszą ok. 13.700 zł). Wszystkie te informacje wskazują na dużą skalę działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę, oraz możliwość przeznaczenia część środków pieniężnych służących finansowaniu działalności gospodarczej na pokrycie kosztów obecnego procesu. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł, skarżący będący działającym na szeroką skalę przedsiębiorcą nie należy do tego kręgu podmiotów. Przyznania prawa pomocy nie może natomiast uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności zobowiązań prywatnoprawnych, preferencyjnie traktowanych przez skarżącego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.