I SA/Łd 1084/10

PostanowienieWSA w Łodzi2010-11-10

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od pisma wszczynającego postępowanie?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od pisma wszczynającego postępowanie. Jednakże, jeśli analiza rachunku bankowego wskazuje na dokonywanie wpłat gotówkowych w znaczących kwotach, mimo wykazanego braku dochodu, należy odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie pozostałych kosztów sądowych, gdyż sytuacja majątkowa wnioskodawcy umożliwia ich poniesienie.
Stan faktyczny
Skarżący C.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. w sprawie podatku akcyzowego i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości. Złożył oświadczenie o stanie majątkowym, wskazując na brak dochodów i zatrudnienia, pozostawanie na utrzymaniu rodziny oraz współwłasność domu obciążonego kredytem. Po wezwaniu do uzupełnienia informacji, przedstawił dane dotyczące pomocy finansowej od rodziny. Referendarz sądowy, biorąc pod uwagę wysokość wpisu sądowego oraz analizując dane z akt innej sprawy dotyczące wcześniejszych dochodów skarżącego i jego żony, a także wpłaty na rachunek bankowy żony, częściowo przyznał prawo pomocy.
Rozstrzygnięcie
1/ przyznano skarżącemu – C. K. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od pism wszczynających postępowanie sądowoadministracyjne; 2/ odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym pozostałe koszty sądowe w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 listopada 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku C. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do grudnia 2005 roku p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – C. K. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od pism wszczynających postępowanie sądowoadministracyjne; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym pozostałe koszty sądowe w sprawie. C.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do grudnia 2005 roku. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący, skarżący precyzując, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazał, iż posiada żonę – A. D-K. i dwoje dzieci. Nie jest nigdzie zatrudniony i nie osiąga żadnego dochodu. Z uwagi przy tym na fakt, iż pozostaje w faktycznej separacji z żoną, nie partycypuje również w jej dochodach. Wyjaśnił, że w chwili obecnej w utrzymaniu rodziny (2 dzieci) pomaga matka A.D-K.. Żona bowiem nie ma żadnych dochodów i opiekuje się dziećmi. Jednocześnie skarżący oświadczył, że jest współwłaścicielem domu w A. w gminie Ozorków, na którego budowę zaciągnął kredyt, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Z żoną łączy go zawarta w 2004 roku w formie aktu notarialnego umowa o rozdzielności majątkowej małżeńskiej, nadto wyrokiem z 2007 roku obowiązany jest do łożenia alimentów na utrzymanie żony i córki w kwocie 1.000 zł miesięcznie. Dodał, że obecnie jest w separacji faktycznej z żoną, zamieszkuje w miejscowości B. u siostry. Z uwagi na bardzo zły stan majątkowy nie pokrywa żadnych opłat z tytułu zamieszkiwania we wspólnym gospodarstwie domowym z siostrą i jej rodziną. Podkreślił ponadto, że pozostaje na utrzymaniu siostry i matki. Wydatki miesięczne w gospodarstwie domowym, w którym obecnie przebywa (dom siostry w B.), kształtują się na poziomie ok. 3.000 zł, z czego 2.000 zł przeznaczane jest na spłatę kredytu hipotecznego. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 24 września 2010 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym wskazania kwoty pomocy finansowej udzielanej na utrzymanie rodziny przez matkę żony skarżącego – A.D-K.; określenia kwoty pomocy finansowej udzielnej skarżącemu przez jego matkę oraz siostrę, na których utrzymaniu pozostaje; nadesłania wyciągów z posiadanych przez małżonków kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 7 października 2010 roku Referendarz sądowy, uwzględniając wniosek pełnomocnika skarżącego o przedłużenie terminu do uzupełniania wniosku o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie, przedłużył termin do nadesłania dodatkowych informacji i dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego do dnia 15 października 2010 roku. W odpowiedzi na ww. wezwanie Referendarza sądowego pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 13 października 2010 r. podał, że kwota pomocy udzielanej skarżącemu przez rodzinę wynosi ok. 3.500 zł, w tym kwota 2.000 zł pochodzi od matki żony i przeznacza na jest na rzecz żony i ich dzieci (są to środki odłożone po sprzedaży nieruchomości), a także kwota ok. 1.500 zł pochodząca od siostry skarżącego, którą skarżący przeznacza na własne utrzymanie. Do pisma skarżący załączył wyciąg z rachunku bankowego żony, wyjaśniając, że nie posiada osobistego rachunku w żadnym banku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Dodać przy tym należy, że koszty sądowe obejmują opłaty sądowe, w tym wpis i opłatę kancelaryjną, oraz zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.) Wykazanie powyższych okoliczności warunkujących przyznanie prawa pomocy powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy i załączonych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący pozostaje obecnie w separacji faktycznej z żoną, zamieszkuje u swojej siostry w miejscowości B.. Nie pokrywa żadnych opłat z tytułu zamieszkiwania we wspólnym gospodarstwie domowym z siostrą i jej rodziną. Skarżący nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu siostry i matki, które udzielają mu pomocy finansowej w kwocie ok. 1.500 zł. Nie osiąga przy tym, jak podaje, żadnych dochodów, nie posiada oszczędności, ani rachunku bankowego. Jest wraz z żoną współwłaścicielem domu o powierzchni 200 m2, obciążonego kredytem, w którym zamieszkuje jego żona z dwójką dzieci. Wydatki miesięczne w gospodarstwie domowym, w którym obecnie przebywa skarżący (dom siostry w B.), kształtują się przy tym na poziomie ok. 3.000 zł, z czego kwota 2.000 zł przeznaczana jest na spłatę kredytu hipotecznego. Natomiast żona skarżącego wraz dziećmi utrzymuje się dzięki pomocy finansowej matki, która na ten cel wydatkuje kwotę 2.000 zł. Jednocześnie z informacji załączonych do akt sprawy o sygn. I SA/Łd 269/10, które Referendarz sądowy rozpoznający niniejszy wniosek wziął pod uwagę z urzędu, wynika, że do dnia 8 października 2009 roku skarżący był zatrudniony w A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na stanowisku Prezesa Zarządu. W okresie od 1 stycznia do 31 października 2009 roku osiągnął u swojego byłego pracodawcy dochód w wysokości 14.376 zł (według PIT-11). Natomiast żona skarżącego w 2008 roku osiągnęła dochód w wysokości 28.930 zł, zaś w roku 2009 nie osiągnęła żadnego dochodu. Biorąc pod uwagę powyższe, a także wysokość wpisu w sprawie niniejszej (100.000 zł), należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny i dlatego w celu zachowania jego prawa do sądu zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od pism wszczynających postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie (tj. skargi, ewentualnej skargi kasacyjnej oraz zażalenia). Jednocześnie z uwagi na fakt, że z analizy nadesłanego rachunku bankowego należącego do żony skarżącego wynika, iż wnioskodawca dokonuje wpłat na ten rachunek w kwotach rzędu 3.000-5.000 zł (vide: operacje w dniach: 13.09.2010 r. – "wpłata gotówkowa w kasie" w wysokości - 5.000 zł; 09.08.2010 r. "wpłata gotówkowa w kasie"– 3.700 zł), mimo wykazanego braku osiągania dochodu, należało odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym pozostałe koszty sądowe (tj. ewentualne opłaty kancelaryjne oraz ewentualne wydatki). W ocenie Referendarza sądowego wysokość tych ewentualnych kosztów sądowych, z uwagi choćby na wskazaną powyżej wysokość wpłat gotówkowych skarżącego, pozwala bowiem przyjąć, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy umożliwia mu ich poniesienie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło