I SA/Łd 1085/08

WyrokWSA w Łodzi2009-04-17

Skład orzekający: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Asesor WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie umorzenia podatku od nieruchomości za dany rok podatkowy jest bezprzedmiotowe, jeśli w momencie składania wniosku i wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji nie istnieją zaległości podatkowe, a jedynie zobowiązanie podatkowe, którego termin płatności jeszcze nie upłynął?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie umorzenia podatku od nieruchomości jest bezprzedmiotowe, gdy w momencie jego prowadzenia nie istnieją zaległości podatkowe, a jedynie zobowiązanie, którego termin płatności jeszcze nie upłynął. Organ podatkowy ma obowiązek umorzyć takie postępowanie na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Podatnik może złożyć nowy wniosek o umorzenie, gdy zobowiązanie przerodzi się w zaległość podatkową po upływie terminu płatności.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o umorzenie podatku od nieruchomości za 2008 r. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, wskazując, że nie istnieją zaległości podatkowe, a jedynie zobowiązanie, którego termin płatności jeszcze nie upłynął. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się zbadania legalności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.) Asesor WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant: Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [..] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia podatku od nieruchomości za 2008 r. oddala skargę. I SA/Łd 1085/08 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. otrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. T. z dnia [...]r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia M. i J. J. podatku od nieruchomości za 2008 r. Organy oparły swoje rozstrzygnięcia o następujący stan faktyczny. Pismem z dnia 18 lutego 2008 r. M. i J. J. zwrócili się do Prezydenta Miasta P. T. z prośbą o umorzenie podatku od nieruchomości za 2008 r., dotyczącego nieruchomości położonej w P. T. przy ul. A 10. Prezydenta Miasta P. T. decyzją z dnia [...]r. działając na podstawie art. 208 Ordynacji podatkowej, umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie z wniosku M. i J. J. z dnia 18 lutego 2008 r. o umorzenie podatku od nieruchomości za 2008 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż wnioskodawcy są właścicielami gruntów o powierzchni 606 m2 położonych w P. T. przy ul. A 10 i z tego tytułu ciąży na nich obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, bowiem podatek od nieruchomości jest podatkiem o charakterze majątkowym i płaci się go z tytułu posiadania nieruchomości. Powyższe grunty podlegają opodatkowaniu według stawek ustalonych na dany rok podatkowy. Decyzja Nr [...] ustalająca podatek od nieruchomości na rok 2008 w kwocie 152,00 zł została doręczona podatnikowi w dniu 08.02.2008 r. Wskazano, iż w dniu rozpatrywania wniosku na koncie podatnika nie widniały zaległości podatkowe. Nie jest zatem możliwe rozpatrzenie merytoryczne podania o umorzenie I, II, III i IV raty podatku od nieruchomości za 2008 r., gdyż należności z tego tytułu nie stały się jeszcze wymagalne. Nie upłynęły bowiem terminy ich płatności. J. J. nie zgadzając się z powyższą decyzją, wniósł od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podzielając poglądy wyrażone przez organ I instancji wskazało że zasadnym było umorzenie, na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, postępowania podatkowego w sprawie umorzenia zaległości podatkowych, że względu na jego bezprzedmiotowość. W ocenie organu zarówno w chwili złożenia przez podatników wniosku jak i w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji na podatnikach nie ciążyły zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 r. W dniu 14 lipca 2008 r. J. i M. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] r. W skardze nie wskazano naruszenia konkretnych przepisów prawa. Wniesiono natomiast o zbadanie legalności zaskarżonej decyzji zważywszy na fakt, iż sąd nie jest ograniczony granicami skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2009 r. została odrzucona skarga M. J. z uwagi na nieuiszczenie wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.) - zwanej w dalszej części "p.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art.145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Jednocześnie należy dodać, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany jednak granicami skargi. Przechodząc do meritum sprawy stwierdzić należy, iż jej przedmiotem jest bezprzedmiotowość postępowania w zakresie umorzenia podatku od nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 208 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz 60 ze zm.) organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. W świetle tego przepisu jedyną przesłanką obligatoryjnego umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość. Postępowanie podatkowe należy uznać za bezprzedmiotowe, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Łd 2424/94 - publ. ONSA z 1996 r. Nr 2, poz. 80). Przyczyny tak rozumianej bezprzedmiotowości postępowania mogą być różne. Wchodzą tutaj w grę zarówno zdarzenia faktyczne, jak i prawne. Charakter jednak przyczyn powodujących bezprzedmiotowość postępowania nie ma znaczenia, bowiem powołany przepis nakazuje umorzenie postępowania, gdy stało się ono "z jakiejkolwiek przyczyny" bezprzedmiotowe (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska "Ordynacja podatkowa. Komentarz", TNOiK, Toruń 2002, str. 688-691). Natomiast zgodnie z art. 67a Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W niniejszej sprawie Prezydent Miasta P. T. decyzją z dnia[...] r. w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2008 r. zakreślił termin płatności I raty tego podatku na dzień 15 marca 2008 r. Wniosek o umorzenie tego podatku skarżący wnieśli w dniu 18 lutego 2008 r., natomiast decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia podatku od nieruchomości za 2008 r. Prezydent Miasta P. T. wydał w dniu [...]r. Mając na uwadze treść przytoczonego wyżej przepisu art. 67a organ podatkowy może umorzyć postępowanie w przypadku wystąpienia zaległości. W rozpatrywanej sprawie nie można mówić o zaległości z tytułu podatku od nieruchomości ponieważ w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji żadna zaległość nie istniała, a co za tym idzie wniosek o umorzenie podatku od nieruchomości był oczywiście bezprzedmiotowy. Trzeba jednocześnie uznać za prawidłowe stanowisko organu II instancji zgodnie, z którym w chwili wystąpienia zaległości podatkowej strona nie jest pozbawiona możliwości wystąpienia z nowym wnioskiem do organu podatkowego I instancji o ich umorzenie. Z chwilą, gdy zobowiązanie podatkowe przerodzi się w zaległość podatkową, tj. w momencie upływu terminu płatności poszczególnych rat podatku na 2008 r., ustalonego ww. decyzją organu podatkowego I instancji, strona ma prawo złożyć kolejny wniosek w przedmiocie umorzenia powstałych z tego tytułu zaległości podatkowych. Reasumując stwierdzić należy, iż skarga nie jest uzasadniona, bowiem organy nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów proceduralnych w sposób mający lub mogący mieć wpływ na treść postępowania. Zgodnie z art. 210 § 1 p.p.s.a. strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego z urzędu ani w skardze, ani na rozprawie nie zgłosił powyższego wniosku. Z tych względów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). M.Ko.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło