I SA/Łd 1085/17

PostanowienieWSA w Łodzi2017-12-20

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej, osobie fizycznej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli jej miesięczne dochody i majątek pozwalają na częściowe pokrycie tych kosztów?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy strona posiada stałe dochody i oszczędności, które pozwalają na partycypację w kosztach, nawet jeśli wiąże się to z pewnym uszczerbkiem dla bieżących wydatków, należy przyznać prawo pomocy jedynie w części, umożliwiając pokrycie części kosztów.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w przedmiocie podatku od towarów i usług. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie majątkowym podała, że jej jedynym dochodem jest emerytura w wysokości ok. 1536 zł netto, a majątek stanowi mieszkanie i samochód. Koszty utrzymania oszacowała na ok. 460 zł miesięcznie, a wydatki na leczenie na ok. 300 zł miesięcznie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 grudnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. C. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do września 2015 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej B. C. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł (sto złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 2 listopada 2017 roku B. C. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] roku w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do września 2015 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 495 zł skarżąca nadesłała wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest jej emerytura w wysokości ok. 1.536 zł netto miesięcznie, bowiem strona zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą. Jedyny majątek strony stanowi mieszkanie własnościowe spółdzielcze o powierzchni 48 m2, wartości ok. 50.000 zł, w którym zamieszkuje oraz samochód Cinquecento o wartości 750 zł. Strona posiada 1.100 zł oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania skarżąca oszacowała na kwotę ok. 460 zł miesięcznie (prąd, gaz, czynsz) ok. 300 zł stanowią miesięczne wydatki na leczenie i rehabilitację skarżącej, która jest inwalidką II grupy. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest jej emerytura w wysokości ok. 1.536 zł netto miesięcznie. Jedyny majątek strony stanowi mieszkanie własnościowe spółdzielcze o powierzchni 48 m2, wartości ok. 50.000 zł, w którym zamieszkuje oraz samochód Cinquecento o wartości 750 zł. Strona posiada 1.100 zł oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania skarżąca oszacowała na kwotę ok. 460 zł miesięcznie (prąd, gaz, czynsz) ok. 300 zł stanowią miesięczne wydatki na leczenie i rehabilitację skarżącej, która jest inwalidką II grupy. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (495 zł), oraz fakt, że przed sądem równocześnie zawisła druga sprawa skarżącej z wpisem sądowym w wysokości ok. 1.000 zł, stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie ponad kwotę 100 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawczyni posiada stałe dochody, które w zestawieniu z wykazanymi kosztami niezbędnego utrzymania pozwalają na uiszczenie tytułem kosztów zainicjowanego procesu kwoty 100 zł stanowiącej ułamek należnego wpisu od skargi zwłaszcza, że kwota ta stanowić będzie jedyną opłatę sądową w jego toku. Gdyby zaś bieżące środki okazały się nie wystarczające na poniesienie opłaty w wysokości 100 zł strona posiada oszczędności umożliwiające częściową partycypację w kosztach procesu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło