I SA/Łd 1090/17

Dnia 27 lutego 2018 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B.- J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B.– J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP:[...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń- listopad 2014 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej M. B.-J. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego ponad kwotę 500 zł (pięćset złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. M. B. – J. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą jej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń – listopad 2014 roku W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 2.593 zł do sądu wpłynął formularz PPF z wnioskiem skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżąca wspólnie z mężem oraz dwoma małoletnimi synami prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z tytułu prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej oraz jej wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 2.700 zł netto, z którego jednak w związku z egzekucja komornicza skarżąca uzyskuje jedynie kwotę 1.319 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni podała również, że środki z działalności gospodarczej zostały zablokowane w 100%. Z nadesłanych odpisów zeznań podatkowych wynika, że w 2016 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej strona uzyskała przychód w wysokości ok. 350.000 zł, poniosła koszty w kwocie 337.649 zł uzyskując dochód na poziomie 12.355 zł . Ponadto skarżąca osiągnęła dochód z tytułu zatrudnienia oraz innych źródeł w wysokości 54.490 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 za miesiące od września do grudnia 2017 roku wynika, że miesięczne przychody z działalności gospodarczej skarżącej wahają się od kwoty ok. 8.000 zł do 29.000 zł. Z nadesłanego odpisu z księgi przychodów i rozchodów wynika, że na koniec grudnia 2017 roku z prowadzonej działalności strona odnotowała dochód na poziomie 8.974 zł przy przychodach w wysokości 125.318 zł. Wnioskodawczyni jest właścicielka mieszkania o powierzchni 64 m2, w którym zamieszkuje (wartości ok.220.000 zł) oraz działki budowlanej o powierzchni 1.230 m2 i wartości ok. 100.000 zł. Miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu wynoszą ok. 1.100 zł miesięcznie (czynsz 500 zł prąd 200 zł, telefony 387 zł,). Dodatkowo strona wskazała, że jest obciążona kredytami z miesięczną ratą ok. 480 zł. Strona ponosi także wydatki na paliwo ok 500 zł oraz ubezpieczenie ok. 200 zł. Z nadesłanego wyciągu z rachunku bakowego wynika, że rodzina otrzymuje także 500 zł z programu "500+" oraz, że na dzień 29 listopada 2017 roku saldo na rachunku związanym z prowadzona działalnością gospodarczą skarżącej wynosiło 11.580 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu Państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że M. B.- J. prowadzi wspólnie z mężem oraz dwoma małoletnimi synami gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z tytułu prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej oraz jej wynagrodzenie za pracę, z którego w związku z egzekucją komorniczą skarżąca uzyskuje jedynie kwotę 1.319 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni podała również, że środki z działalności gospodarczej zostały zablokowane w 100%. Z nadesłanych odpisów zeznań podatkowych wynika, że w 2016 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej strona uzyskała przychód w wysokości ok. 350.000 zł, poniosła koszty w kwocie 337.649 zł uzyskując dochód na poziomie 12.355 zł . Ponadto skarżąca osiągnęła dochód z tytułu zatrudnienia oraz innych źródeł w wysokości 54.490 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 za miesiące od września do grudnia 2017 roku wynika, że miesięczne przychody z działalności gospodarczej skarżącej wahają się od kwoty ok. 8.000 zł do 29.000 zł. Z nadesłanego odpisu z księgi przychodów i rozchodów wynika, że na koniec grudnia 2017 roku z prowadzonej działalności strona odnotowała dochód na poziomie 8.974 zł przy przychodach w wysokości 125.318 zł. Wnioskodawczyni jest właścicielka mieszkania o powierzchni 64 m2, w którym zamieszkuje (wartości ok.220.000 zł) oraz działki budowlanej o powierzchni 1.230 m2 i wartości ok. 100.000 zł. Miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu wynoszą ok. 1.100 zł miesięcznie (czynsz 500 zł prąd 200 zł, telefony 387 zł). Dodatkowo strona wskazała, że jest obciążona kredytami z miesięczną ratą ok. 480 zł. Strona ponosi także wydatki na paliwo ok 500 zł oraz ubezpieczenie ok. 200 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (2.593 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego ponad kwotę 500 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawczyni mimo postępowania prowadzonego przez organy podatkowe w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą z której obroty miesięczne wielokrotnie przewyższają kwotę wpisu od skargi i rok 2017 zakończyła zyskiem Z nadesłanego wyciągu z rachunku bakowego wynika, że rodzina otrzymuje także 500 zł z programu "500+" oraz, że na dzień 29 listopada 2017 roku saldo na rachunku związanym z prowadzoną działalnością gospodarczą skarżącej wynosiło 11.580 zł. Powyższe pozwala przypuszczać że strona występując ze skargą posiadała środki umożliwiające opłacenie wpisu od skargi jednak pierwszeństwo przyznała innym wydatkom. Także analiza struktury wydatków, jakie zostały wskazane przez skarżącą oraz wynikających z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych nie uzasadnia twierdzenia, iż wszystkie wskazane we wniosku wydatki jej gospodarstwa domowego należą do wydatków koniecznych, których ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. O ile bowiem nie ulega wątpliwości, iż za wydatki konieczne uznać należy koszty zakupu mediów, czy wydatki na wyżywienie to jednak wydatków na paliwo do samochodu w wysokości 500 zł miesięcznie czy spłatę kredytu 480 zł miesięcznie, nie sposób zaliczyć do wydatków koniecznych osoby ubogiej. Przyznanie pierwszeństwa zobowiązaniom prywatnoprawnym wnioskodawczyni prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia kosztów toczonego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Powyższe nie pozwala na przyjęcie tezy o braku jakichkolwiek możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącą. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.