I SA/Łd 1095/08

Dnia 18 grudnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (spr.) Sędzia NSA Bogdan Lubiński Protokolant Tomasz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007r oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie ustalenia M. M. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] 278 za 2007 rok i ustalił M. M. wysokość zobowiązania podatkowego w tym podatku w łącznej kwocie 29 127 złotych. Organ ustalił następujący stan faktyczny w sprawie. M. M. w dniu 27 grudnia 2002 roku nabyła prawo użytkowania wieczystego działek i własność budynków, na terenie, których prowadzi działalność oświatową. Nie posiada budynku w zarządzie, czy użytkowaniu. Wobec tego nie uwzględniono w tym zakresie złożonej przez podatniczkę informacji w zakresie podatku od nieruchomości. Nie znaleziono podstaw do zwolnienia z podatku na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 roku, Nr 121, poz. 844 ze zm.) – zwanej dalej ustawą o pol. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] ustalił M. M. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 roku w kwocie 29 596 złotych. W uzasadnieniu podał, że zasada superficies solo cedit dotyczy wyłącznie prawa cywilnego, a nie prawa podatkowego. Zwolnienie z podatku od nieruchomości gruntowej nie rozciąga się na nieruchomość budynkową. Strona prowadzi szkołę, która częściowo posiada uprawnienia szkoły publicznej. Cel działalności jest jednak zarobkowy, a więc opodatkowanie budynków należących do założyciela powinno odbywać się według stawek dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Oba typy szkół: publiczna i niepubliczna korzystają zamiennie z tych samych powierzchni, a więc nie ma możliwości wyodrębnienia metrażu zajętego tylko na potrzeby szkół niepublicznych i zastosowania wobec nich stawki przewidzianej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. M. M. w dniu [...] odwołała się od tej decyzji zarzucając naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o pol polegające na niezastosowaniu i w konsekwencji niezwolnieniu podatniczki od podatku od nieruchomości w sytuacji, gdy spełnione są ku temu przesłanki. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję organu I instancji w całości i ustaliło M. M. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w kwocie 29 127 złotych. W uzasadnieniu organ podał, że przedmiotowa nieruchomość podlega podatkowi od nieruchomości. Podatniczka prowadzi szkołę, więc podlega zwolnieniu na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o pol w zakresie nieruchomości gruntowej stanowiącej przedmiot użytkowania wieczystego o powierzchni 2 257 m2. Jedynie grunt o powierzchni 346 m2 związany jest z prowadzeniem działalności gospodarczej i nie podlega zwolnieniu. Zwolnieniu nie podlegają też, stanowiące własność skarżącej, budynki o powierzchni użytkowej 4 130 m2, ponieważ nie zostały oddane podatniczce w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Na powyższą decyzję M. M. w dniu 15 lipca 2008 roku wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zarzuciła naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o pol polegające na niezastosowaniu i niezwolnieniu skarżącej od podatku od nieruchomości wraz z budynkami w całości, a jedynie od gruntu w sytuacji, gdy spełnione są ku temu przesłanki. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu strona podała, że jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości, na której posadowione są budynki, które w myśl art. 235 § 1 k. c. stanowią jej własność. Zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o pol obejmuje zwolnienie z podatku od nieruchomości, a nie zwolnienie z podatku od gruntu. Brak jest możliwości zbycia własności budynków bez prawa użytkowania wieczystego gruntu i odwrotnie. W odpowiedzi na skargę z dnia 11 sierpnia 2008 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Przepis art. 2 ust. 1 ustawy o pol wprowadza zasadę, zgodnie z którą nieruchomości stanowiące grunty oraz budynki ich części (pkt 1 - 3) podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zasada ta nie jest bezwzględna; istnieją od niej wyjątki. W przepisach art. 2 i 7 ustawy o pol zamieszczono wyłączenia spod opodatkowania. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie stało się zwolnienie podatkowe, o charakterze przedmiotowo – podmiotowym, zawarte w art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o pol. W myśl tego przepisu wolne od podatku są szkoły, placówki, zakłady kształcenia i placówki doskonalenia nauczycieli - publiczne i niepubliczne, oraz organy prowadzące te szkoły, placówki i zakłady, z tytułu zarządu, użytkowania lub użytkowania wieczystego nieruchomości szkolnych. Przystępując do interpretacji przepisu prawa podatkowego, na uwadze mieć należy naczelną zasadę tej gałęzi prawa, a mianowicie zasadę powszechności opodatkowania, wynikającą z art. 84 Konstytucji RP i zakaz rozszerzającej wykładni przepisów ustanawiających wyjątki od tej zasady. Analizując więc obowiązek podatkowy skarżącej, przyjąć trzeba, że zwolnienie podatkowe, które stanowi istotę sporu w niniejszej sprawie, obejmuje jedynie taką formę władania nieruchomością, która mieści się w pojęciu zarządu, użytkowania lub użytkowania wieczystego. Ścisła interpretacja omawianego wyjątku prowadzi do uznania, że zwolnieniem nie będą objęte takie nieruchomości, które stanowią przedmiot własności. W przepisie mowa jest bowiem jedynie o zarządzie, użytkowaniu lub użytkowaniu wieczystym, a więc innych niż własność form dysponowania nieruchomością. Wobec tego, jak trafnie uznały organy podatkowe, zwolnienie to nie może zostać zastosowane w przypadku, gdy skarżąca dysponuje nieruchomością na własność. Zasadnie więc stwierdziły, że zwolnienie dotyczyć może wyłącznie nieruchomości gruntowej, która stanowi przedmiot użytkowania wieczystego skarżącej. Należy podkreślić, że zasadne są wywody skargi dotyczące cywilistycznej problematyki związania prawa własności budynków z prawem użytkowania wieczystego gruntu, to jednak argumenty te nie przystają do przesłanek obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Jakkolwiek pojęcia, którymi posługuje się ustawodawca, ich definicje powinny być jednolite, spójne na gruncie systemu prawa (por. § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", Dz. U. Nr 100, poz. 908), to jednak postulat ten nie uchyla uprawnienia prawodawcy do odmiennego traktowania poszczególnych instytucji na gruncie różnych gałęzi prawa, o ile dostrzega taką konieczność. Identyczne instytucje na gruncie różnych dziedzin prawa winny bowiem być pojmowane w ten sam sposób wyłącznie wówczas, gdy z przepisu prawa nie wynika, że ustawodawca zdecydował się przyjąć odmienne ich cechy. Jeżeli więc w przepisach prawa podatkowego specyficznie potraktowano niektóre pojęcia, tradycyjnie zdefiniowane już w innych gałęziach prawa, akceptować należy w prawie podatkowym te nowe treści, niezależnie od tego jak dalece odbiegają od utrwalonego wśród prawników tradycyjnego rozumienia poszczególnych instytucji. A zatem, skoro ustawodawca zdecydował, że na gruncie prawa podatkowego w zakresie zwolnienia, ustanowionego w art. 7 ust. 2 pkt 2 podatku od nieruchomości nie respektować istotnej cechy prawa rzeczowego, a mianowicie akcesoryjności prawa własności budynków z prawem użytkowania wieczystego gruntów, to takie odstępstwo od ugruntowanego w prawie rzeczowym pojęcia nieruchomości należy respektować. Rozumowanie odmienne prowadziłoby wprost do rozszerzającej wykładni przepisu stanowiącego od zasady powszechności opodatkowania. Należy więc interpretację tego rodzaju odrzucić. Zresztą należy podkreślić, że ustawodawca w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości konsekwentnie rozróżnia grunty, budynki i budowle. Jeżeli skarżąca ubiegała się o zastosowanie wobec niej zwolnienia uregulowanego w art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o pol, powinna spełnić ściśle określone przesłanki, uzasadniające jego zastosowanie. Tymczasem, podatniczka w zakresie budynków posadowionych na użytkowanym wieczyście gruncie żadnej z nich nie spełnia. Budynki te nie są ani użytkowane, ani też nie pozostają w zarządzie; skarżąca nabyła ich własność. Wobec tego trafnie organy podatkowe odmówiły stronie prawa do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o pol w części dotyczącej spornych budynków. W sytuacji M. M. nie zachodzi też żadna z innych podstaw do zwolnienia podatkowego, spośród wymienionych w art. 7, ani też innych przepisach, ustawy o pol. Warto również wskazać, że przytoczone w skardze tezy wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2003 r., II CKN 1155/00 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1996 r., III SA 635/95, nie stoją w sprzeczności ze stanowiskiem zajętym w zaskarżonej decyzji. Przytoczone bowiem przez autora środka zaskarżenia orzeczenia odnoszą się do innej problematyki, a mianowicie związku prawa wieczystego użytkowania zabudowanego gruntu z prawem własności budynków. Akcesoryjność tych praw rzeczowych nie jest kwestionowana przez organ podatkowy. Nie rzutuje to jednak, jak wyżej wskazano, na zasady opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Reasumując, w niniejszej sprawie Sąd, zarówno w granicach zarzutów, jak też wychodząc poza granice wniosków i argumentów skargi, nie dostrzegł żadnych uchybień po stronie organów podatkowych, które mogłyby skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W toku rozprawy w dniu 8 grudnia 2008 r. Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącej o odroczenie rozprawy. Ponieważ tenże pełnomocnik był już ustanowiony przez stronę w toku postępowania podatkowe przed organem I instancji, był również autorem skargi, fakt doręczenia wezwania na rozprawę w dniu 5 grudnia 2008 r., nie stanowił przeszkody w rozpoznaniu sprawy. Celem umożliwienia pełnomocnikowi podniesienia dodatkowych argumentów prawnych, odroczono ogłoszenie wyroku w sprawie do dnia 18 grudnia 2008 r. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę. J. W.