I SA/Łd 1095/12

PostanowienieWSA w Łodzi2012-10-08

Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i osiągający znaczące obroty, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym częściowe przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został częściowo uwzględniony, ponieważ skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Jednakże, ze względu na znaczący majątek i obroty w działalności gospodarczej, całkowite zwolnienie od kosztów nie zostało przyznane, a jedynie częściowe, ponad kwotę 2000 zł.
Stan faktyczny
Skarżący A. Z. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, samodzielnie utrzymuje gospodarstwo domowe, jest właścicielem nieruchomości i mieszka w wynajętym lokalu. Złożył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, które zostało uzupełnione dodatkowymi informacjami.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu A. Z. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 2000 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalono w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 października 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu A. Z. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 2000 zł (dwa tysiące złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 29 sierpnia 2012 roku A. Z. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] ustalającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Do skargi załączony został formularz PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego, oraz akta sprawy o sygn. I SA/Łd 515/12 wynika, że A. Z. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza polegająca na handlu samochodami. Skarżący jest właścicielem działki o powierzchni 3.500 m2 położonej w K. zabudowanej budynkiem usługowym, stanowiącym siedzibę firmy, mieszka w wynajętym mieszkaniu, ponosząc z tego tytułu wydatki w wysokości ok. 850 zł miesięcznie (czesne 400 zł, czynsz 200 zł, opłaty 250 zł). W ubiegłym roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Auto Handel skarżący osiągnął przychód w wysokości 682.092 zł, poniósł koszty w wysokości 630.779 zł uzyskując dochód w wysokości 51.313 zł dodatkowo z innych źródeł uzyskał dochód w wysokości 3.861 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 za miesiące od maja do sierpnia 2012 roku wynika, że miesięczne przychody skarżącego z tytułu prowadzonej działalności wahają się w granicach od 5.000 do 13.000 zł.,. W uzupełnieniu wniosku o prawo pomocy pełnomocnik skarżącego nadesłał kserokopie fragmentu podatkowej księgi przychodów i rozchodów obrazuje, że za pierwsze półrocze br. przychody z tytułu prowadzonej przez wnioskodawcę działalności wyniósł 337.202 zł koszty jej prowadzenia wyniosły 327.837 zł i za pierwsze półrocze skarżący uzyskał dochód w wysokości ok. 9.365 zł. Jego przychody do końca sierpnia br zamknęły się kwota 506.091 zł. Z uwagi na zajęcie rachunku bankowego należącego do wnioskodawcy od czerwca br. nie są za jego pośrednictwem realizowane żadne transakcje, a jego saldo jest ujemne i wynosi -172 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy dołączonych do niego dokumentów oraz akt sprawy o sygn. I SA/Łd 515/12 wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania są dochody z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Wnioskodawca zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu ponosząc z tego tytułu opłaty w wysokości ok. 800 zł miesięcznie, jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 3.500 m2 położonej w K. zabudowanej budynkiem usługowym, stanowiącej miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. W roku 2011 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący osiągnął przychód na poziomie 682.092 zł, poniósł koszty w wysokości 630.779 zł uzyskując dochód w wysokości 51.313 zł dodatkowo z innych źródeł uzyskał dochód w wysokości 3.861 zł. W bieżącym roku miesięczne obroty firmy w okresie od maja do sierpnia kształtuje się na poziomie od 5.000 do 13.000 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (6.519 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, dlatego w celu zachowania prawa do sądu zasadnym jest przyznanie skarżącemu zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 2.000 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Znacznej wartości majątek, który jest własnością skarżącego oraz wielkość obrotów prowadzonej przez niego działalności gospodarczej przeczy jego twierdzeniom o braku środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe w sprawie. Z nadesłanej kserokopii fragmentu podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że za pierwsze półrocze br. przychód z tytułu prowadzonej przez wnioskodawcę działalności wyniósł 337.202 zł koszty jej prowadzenia wyniosły 327.837 zł i za pierwsze półrocze skarżący uzyskał dochód w wysokości ok. 9.365 zł. Jego przychody do końca sierpnia br zamknęły się kwotą 506.091 zł. Powyższe nie pozwala na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez stronę. Co prawda z nadesłanego fragmentu księgi podatkowej w żaden sposób nie wynika, iż dotyczy ona działalności prowadzonej przez wnioskodawcę, nie została ona także potwierdzona za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika skarżącego, jednak z uwagi na to, że została przedstawiona przez pełnomocnika wnioskodawcy, należało uwzględnić wynikające z niej okoliczności przy ocenie sytuacji finansowej podatnika. Skarżący w ramach prowadzonej działalności obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie. Powyższe wskazuje, że może on część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować na częściowe pokrycie kosztów obecnego procesu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. mk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło