I SA/Łd 110/08

Dnia 27 maja 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług zobowiązania podatkowego za miesiąc sierpień 2002 r. p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. I SA/Łd 110/08 Uzasadnienie J.Z. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług zobowiązania podatkowego za miesiąc sierpień 2002 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z konkubiną M.W. oraz 24-letnim synem Ł.W. We wniosku wykazał, uzyskuje dochód z tytułu wydzierżawienia stacji paliw, położonej na działce o powierzchni 5000 m². Czynsz z tego tytułu określił na 28 000 zł miesięcznie. Jest ponadto współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 3,4 ha. Z kolei M.W. osiąga dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 2500 zł miesięcznie. Ł.W. nie osiąga żadnego dochodu. Skarżący mieszka w 280-metrowym domu M.W. Posiada ponadto samochód osobowy marki Mercedes z 2003 r. Skarżący podniósł jednak, że zarówno majątek nieruchomy konkubiny (dom), jak i ruchomy (np. biżuteria), został zabezpieczony przez Prokuraturę Apelacyjną w P. Zabezpieczone przez prokuraturę zostały również rzeczy należące do skarżącego w tym auto oraz nieruchomość, a także wierzytelność z tytułu czynszu dzierżawnego za stację paliw. Zajęte zostały również konta prywatne i firmowe skarżącego. Bank (za zgodą prokuratury) reguluje jedynie takie płatności, jak podatki, składki na ZUS, czy wynagrodzenia za pracę. W tej sytuacji jedynym dochodem w gospodarstwie domowym jest wynagrodzenie M.W. Z uwagi na fakt, iż oświadczenie skarżącego okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 6 marca 2008 r., wezwano skarżącego do: - złożenia odpisów zeznań podatkowych za 2006 r., własnych, jak i konkubiny M.W., a także odpisów deklaracji podatkowych PIT-5 za ostatnie 3 miesiące z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz deklaracji na potrzeby podatku od towarów i usług za trzy ostatnie okresy rozliczeniowe, - złożenia dokumentów potwierdzających zajęcie wszelkich rzeczy ruchomych i nieruchomych, środków finansowych na kontach bankowych, a także praw majątkowych (w tym czynszu dzierżawnego) przez Prokuraturę Apelacyjną w P.; - złożenia wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego i jego konkubinę M.W. kont i lokat bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, w tym rachunku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej; - przedstawienia wykazu wydatków na utrzymanie, z określeniem kwot przeznaczanych na 280-metrowy dom; - podania wartości nieruchomości rolnej o powierzchni 3,4 ha, stanowiącej własność M.W., wartości działki o powierzchni 5000 m² wraz ze znajdującą się na niej stacją benzynową oraz wartości samochodu osobowego marki Mercedes w terminie 14 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie odebrane zostało przez skarżącego w dniu 12 marca 2008 r. Do dnia dzisiejszego skarżący nie złożył żądanych dokumentów i wyjaśnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04). Mając na uwadze przedstawioną przez skarżącego sytuację rodzinną i materialną, Sąd stanął na stanowisku, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy. Wskazać należy, że prawo pomocy jest rozwiązaniem wyjątkowym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych. Jedynie wykazanie spełnienia owej przesłanki czyniłoby zasadnym przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Tego rodzaju sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy uznać należało za niewystarczające do uznania, że spełnił warunki do zwolnienia od kosztów sądowych. Nie znalazły się w nim bowiem okoliczności wskazujące na trudną sytuację życiową, materialną czy zdrowotną skarżącego. Z uwagi na ten fakt Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na obiektywną oceną sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego. Tymczasem skarżący, wbrew wyraźnemu wezwaniu, nie przedstawił żadnej z informacji, których żądał Sąd. Pozbawił tym samym Sąd możliwości pełnej oceny jego zdolności płatniczych, co wiąże się z brakiem wykazania podstaw do przyznania prawa pomocy. Brak realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem Sądu uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego i ustalenia, czy nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Dodać należy, że dane zawarte we wniosku wskazują na bardzo dobrą sytuację majątkową skarżącego i jego rodziny. Mieszka on bowiem w dużym, 280-metrowym domu, którego utrzymanie niewątpliwie pochłania znaczne środki. Również auto skarżącego, wyprodukowany w 2003 r. Mercedes, niewątpliwie posiada znaczną wartość. Nie sposób również pominąć bardzo wysokich dochodów osiąganych z wydzierżawienia stacji benzynowej (czynsz dzierżawny wynosi 28000 zł miesięcznie). Cały ten majątek jest wprawdzie, jak twierdzi skarżący, zabezpieczony przez prokuraturę, jednak po pierwsze – nie przedstawił na to dowodów, mimo wezwania sądu, a po drugie – nie zmienia to faktu, iż skarżący jest niewątpliwie osobą posiadającą majątek o bardzo dużej wartości. Ponadto sam skarżący wskazał, że bank, mimo zabezpieczonych kont, reguluje bieżące należności skarżącego, co oznacza, iż wciąż osiąga on dochody, niewykluczone jest również pokrycie z konta kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w postanowieniu. LF