I SA/Łd 110/12

Dnia 29 lutego 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.K. i J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2010 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – J. K. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. A. K. i J. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] roku w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2010 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w kwocie 100 zł jedynie J. K. złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną A.. Uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 3.500 zł netto, jego żona natomiast z tego tytułu osiąga dochód w kwocie 1.400 zł netto. Majątek małżonków stanowią nieruchomości w postaci mieszkania o pow. 78 m2 oraz działki leśnej o pow. 0,14 ha, a ponadto samochód osobowy marki Suzuki. Ponadto oboje z żoną posiadają oszczędności w kwocie 220 tysięcy złotych. Jednocześnie skarżący podał, że oboje z żoną są osobami niepełnosprawnymi w umiarkowanym stopniu, ponoszą w związku z tym wydatki na cele rehabilitacyjne. Jednakże kwoty wydatków na te cele wnioskodawca nie sprecyzował. Z kolei w uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł argumenty w jego ocenie przemawiające za uwzględnieniem skargi w niniejszej sprawie. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Tytułem wstępu wyjaśnić przede wszystkim należy, że prawo pomocy jest szczególną instytucją procesową, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz.U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 ze zm.). Podkreślić przy tym jednak należy, że prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku, gdy dostęp jednostki do sądu jest ograniczony, czy to przez działanie prawa, czy faktycznie, ograniczenie tego prawa nie będzie sprzeczne ze wskazanymi wyżej przepisami Konstytucji i Konwencji, gdy ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa i gdy zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, do realizacji którego stosowane środki zmierzały. Stąd ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 lipca 2002 roku w sprawie P., C. i S. vs. Wielka Brytania nr 56547/00, opubl. Lex nr 75481). Instytucję prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulują przepisy zawarte w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. Jednocześnie podkreślić należy, że wykładnia zawartego w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zwrotu "gdy osoba ta wykaże", sprowadza się do przyjęcia, iż to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w powołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wykazanie tych przesłanek powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Tymczasem z oświadczania zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika wprawdzie, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną A. Łączny dochód małżonków z tytułu emerytury wynosi 4.900 zł netto. Ich majątek stanowią zaś nieruchomości w postaci mieszkania o pow. 78 m2 oraz działki leśnej o pow. 0,14 ha, a ponadto samochód osobowy marki Suzuki. Ponadto małżonkowie posiadają oszczędności w kwocie 220 tysięcy złotych. Tym niemniej skarżący nie przedstawił żadnych argumentów na poparcie wniosku, świadczących o tym, iż mimo posiadanego majątku, w tym zwłaszcza oszczędności zgromadzonych w tak znaczącej kwocie, jego sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W tym stanie rzeczy należało odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżący nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynie zaś spełnienie tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do przyznania mu prawa pomocy w powyższym zakresie. Co więcej, fakt zgromadzenia przez skarżącego i jego żonę oszczędności w kwocie ok. 220.000 zł, nawet przy uwzględnieniu niewątpliwej konieczności ponoszenia kosztów utrzymania własnego i wspominanych jedynie kosztów rehabilitacji, dowodzi niezbicie, że sytuacja majątkowa skarżącego pozwala mu na poniesie kosztów związanych ze skargą inicjującą postępowanie w niniejszej sprawie, zwłaszcza, że wpis od tejże skargi wynosi 100 zł. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.