I SA/Łd 1101/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-09-15
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej można przyznać prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego, na podstawie jej sytuacji majątkowej i rodzinnej?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego oraz ustanowienie doradcy podatkowego, ponieważ wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Odmówił jednak zwolnienia całkowitego od kosztów sądowych, wskazując na obowiązek strony do partycypacji w kosztach oraz na przejściowy charakter trudności finansowych.Stan faktyczny
Skarżąca A. M. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej ustalającą zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2003 rok. Wniosła o zwolnienie od wpisu sądowego oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Wskazała, że jest rozwiedziona, prowadzi gospodarstwo domowe z małoletnią córką, uzyskuje dochód z działalności gospodarczej około 1.100 zł miesięcznie oraz alimenty dla córki w wysokości 1.000 zł. Posiada nieruchomości obciążone hipoteką, samochód i działkę rekreacyjną, spłaca zaległości podatkowe i ma ograniczoną aktywność zawodową z powodu stanu zdrowia.Rozstrzygnięcie
Przyznać skarżącej A. M. prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie doradcy podatkowego; oddalić wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 września 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 15 września 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2003 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej A. M. prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie doradcy podatkowego, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
W dniu [...] roku A. M. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]roku ustalającą skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2003 rok. W skardze zawarty został wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi.
W złożonym na wezwanie sądu urzędowym formularzu PPF skarżąca rozszerzyła swój wniosek domagając się dodatkowo ustanowienie doradcy podatkowego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, że jest osobą rozwiedzioną wspólnie z małoletnią córką prowadzi gospodarstwo domowe którego źródłem utrzymania jest uzyskiwany przez skarżącą dochód z działalności gospodarczej wynoszący miesięcznie około 1.100 zł oraz alimenty otrzymywane przez córkę w wysokości 1.000 zł. Skarżąca jest właścicielką segmentu w stanie surowym obciążonego hipoteką przymusową kaucyjną zabezpieczająca należności organu podatkowego wynikające z zaskarżonej decyzji oraz mieszkania o powierzchni 60 m 2, w którym zamieszkuje a także samochodu Toyota Avensis z 2007 roku o wartości 35.000 zł i działki rekreacyjnej o powierzchni 450 m2, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wskazała, iż jest obciążona obowiązkiem zwrotu świadczenia wypłaconego z tytułu renty przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny ostatnia wpłata w wysokości 5.126 zł z 30 marca 2011 roku, nadto również ratalnie spłaca do urzędu skarbowego zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za lata 2007-2009.. nadto z uwagi na swój stan zdrowia i pobyt w szpitalu znaczącemu ograniczeniu uległa jej aktywność zawodowa.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy A. M. wskazała, iż wspólnie z córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą około 2.100 zł netto. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni 60 m2, w którym zamieszkuje, oraz segmentu w stanie surowym obciążonego hipoteką przymusową kaucyjną zabezpieczająca należności organu podatkowego wynikające z zaskarżonej decyzji i działki rekreacyjnej o powierzchni 450 m2, a także samochodu osobowego o wartości 35.000 zł. Skarżąca ponosi wydatki związane z ratalnym regulowaniem zaległości w podatku od towarów i usług za lata 2007-2009 oraz na rzecz Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie, który wynosi 1.500 zł, stosownie do treści art. 245 § 2 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego, w celu zachowania prawa do sądu zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Odmowa całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych podyktowana jest obowiązkiem strony partycypacji w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Sygnalizowany przez skarżącą spadek obrotów jej firmy związany z jej stanem zdrowia ma charakter przejściowy i nie świadczy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącą. Skarżąca posiada stałe miesięczne dochody, a czynione co miesiąc drobne oszczędności umożliwią jej w przyszłości poniesienie ewentualnych dalszych wydatków związanych z niniejszym postępowaniem, których wysokość będzie już niższa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło