I SA/Łd 1101/16

Dnia 26 stycznia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku znak: [...] UNP: [...] w przedmiocie: odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok oraz uchylenia decyzji w części określającej wysokość zobowiązania podatkowego w tym podatku i umorzenia postępowania. p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej J. G. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 zł (sto złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 22 listopada 2016 roku J. G. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku odmawiającą skarżącej stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok oraz uchylającą decyzję w części określającej wysokość zobowiązania podatkowego w tym podatku i umarzającą postępowanie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 843 zł skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dołączonych do niego dodatkowych wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest dochód z emerytur w kwocie ok. 3.407 zł miesięcznie, z której w związku z zajęciem komorniczym w wysokości 851 zł stronie wypłacana jest kwota 1.945 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni jest współwłaścicielką domu o powierzchni 100 m2 w którym zamieszkuje oraz działki o powierzchni ½ ha na której stoi dom, nie posiada innego majątku. Stałe miesięczne koszty utrzymania ponoszone przez stronę zamykają się kwotą ok. 500 zł (gaz, energia elektryczna, opał, woda, telefon). Skarżąca z uwagi na swój stan zdrowia ponosi także wydatki na leki ok. 100 zł miesięcznie. Strona jest także obciążona obowiązkiem spłaty zaciągniętych kredytów bankowych, wysokość obciążających ją miesięcznie rat kredytowych wynosi zgodnie z jej oświadczeniem ok.1.000 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że J. G. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w kwocie ok. 3.407 zł miesięcznie, z której w związku z zajęciem komorniczym stronie wypłacana jest kwota 1.945 zł. Wnioskodawczyni jest współwłaścicielką domu o powierzchni 100 m2, w którym zamieszkuje nie posiada innego majątku. Stałe miesięczne koszty utrzymania ponoszone przez stronę zamykają się kwotą ok. 500 zł (gaz, energia elektryczna, opał, woda, telefon). Skarżąca z uwagi na swój stan zdrowia ponosi także wydatki na leki ok. 100 zł miesięcznie. Strona jest także obciążona obowiązkiem spłaty zaciągniętych kredytów bankowych, wysokość obciążających ją miesięcznie rat kredytowych wynosi zgodnie z jej oświadczeniem ok.1.000 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (843 zł) oraz fakt, że jego nieuiszczenie w krótkim terminie 7 dni rodzi dla strony negatywne konsekwencje w postaci odrzucenia skargi, należało stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest obniżenie opłaty od skargi do kwoty możliwej dla strony do poniesienia. W tym celu przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawczyni dysponuje stałym miesięcznym dochodem w wysokości 1.945 zł, który w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania 500 zł (do których nie można zaliczyć wydatków na spłatę ponad miarę zaciągniętych kredytów bankowych), pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 100 zł stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi. Z posiadanego dochodu wnioskodawczyni jest także w stanie czynić drobne oszczędności na pokrycie ewentualnych dalszych kosztów sądowych, których wysokość będzie już zdecydowanie niższa. Za przyznaniem stronie prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych nie może przemawiać eksponowana przez nią okoliczność spłacania wysokich rat kredytowych. Wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może też uzasadniać preferencyjne traktowanie przez skarżącą jej zobowiązań prywatnoprawnych z tytułu zaciągniętych kredytów. Przyznanie pierwszeństwa zobowiązaniom prywatnoprawnym wnioskodawczyni prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia całości kosztów toczonego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.