I SA/Łd 1103/10

PostanowienieWSA w Łodzi2011-06-08

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, pomimo wysokich dochodów z działalności gospodarczej w poprzednim roku i bieżących wydatków związanych z tą działalnością?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej) został odmówiony, ponieważ skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo twierdzeń o braku środków, skarżący systematycznie ponosi znaczne wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i wypłaca wynagrodzenie zatrudnionemu ojcu, co w zestawieniu z wysokim dochodem z poprzedniego roku pozwala przyjąć, że posiada środki na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie zobowiązania podatkowego w VAT. Do skargi kasacyjnej dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu). Skarżący twierdził, że pozostaje na utrzymaniu rodziców z powodu problemów finansowych, mimo że jego firma nie przynosi dochodów. Organ wezwał do uzupełnienia wniosku, a skarżący przedstawił dokumenty dotyczące jego sytuacji finansowej, dochodów ojca, wydatków oraz zadłużenia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu K. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 czerwca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu K. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia [...] roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę K. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 roku. W dniu [...] roku do sądu wpłynęła skarga kasacyjna podatnika od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach K. D. wskazał, iż związku z problemami finansowymi stanowiącymi konsekwencję zaskarżonego rozstrzygnięcia organu podatkowego zmuszony został do zamieszkania z rodzicami i w chwili obecnej pozostaje na ich wyłącznym utrzymaniu. Dodatkowo w regulowaniu zaległości wobec urzędu skarbowego i ZUS pomaga skarżącemu brat. Wskazał, że prowadzona przez niego firma nie funkcjonuje i nie osiąga żadnych dochodów. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę ojca skarżącego w wysokości około 1.700 zł miesięcznie, przy czym wynagrodzenie to podlega zajęciu na rzecz urzędu skarbowego i dochód miesięczne po potrąceniach wynosi 1.200 zł netto. Rodzina skarżącego zamieszkuje w domu, który jest jej użyczony, miesięczne koszty jego utrzymania kształtują się na poziomie około 1.000 zł. Do wniosku podatnik dołączył zeznanie podatkowe PIT-36L za rok 2010 z którego wynika, iż jego dochód za ten rok wyniósł 293.120 zł oraz stan jego zaległości wobec urzędu skarbowego, które na dzień 25 stycznia 2011 roku wynoszą ponad 600.000 zł Zarządzeniem z dnia [...] roku skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie faktu zawieszenia lub likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej, ewentualnie deklaracji VAT-7 w razie jej kontynuacji, udokumentowanie dochodu ojca stanowiącego źródło utrzymania rodziny oraz wysokości jego zajęcia, nadesłania wyciągów z kont bankowych członków rodziny za ostatnie 3 miesiące, a także udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi podatnik przedstawił wyciąg z rachunku firmowego w A Bank S.A. za okres od 1 kwietnia do 19 maja br, wskazujący na brak środków na rachunku. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 za miesiące styczeń - marzec 2011 roku wynika, iż firma skarżącego nie ma obrotu jednak dokonuje co miesiąc nabycia towarów i usług na kwoty rzędu 10.000 zł. Dodatkowo wnioskodawca nadesłał dokumenty obrazujące poziom jego zadłużenia wobec ZUS oraz egzekwowanych należności cywilnoprawnych. Przedstawił także umowę o pracę oraz zaświadczenie o dochodach ojca, w których znalazła potwierdzenie kwota dochodu wskazana w formularzu PPF z dokumentów tych wynika ponadto, że skarżący jest pracodawcą ojca. Skarżący także udokumentował wydatki związane z utrzymaniem, wykazując, że od 300 do 400 zł miesięcznie stanowi opłata za energie elektryczną, 185 zł wynosi podatek od nieruchomości, wywóz śmieci ok. 112 zł. Ojciec skarżącego oświadczył, że na rzecz urzędu skarbowego spłaca swoje zaległości w kwocie po 300 zł miesięcznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy K. D. wskazał, iż z uwagi na problemy finansowe prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami pozostając na ich utrzymaniu. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za prace ojca w wysokości 1.200 zł netto. Miesięczne stałe wydatki mieszkaniowe rodziny wynoszą około 528 zł (energia elektryczna, podatek od nieruchomości oraz wywóz śmieci) Dodatkowo ojciec skarżącego spłaca swoje zaległości wobec urzędu skarbowego w kwocie 300 zł miesięcznie. Działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego od początku roku nie przyniosła żadnych dochodów jednak wnioskodawca co miesiąc dokonuje zakupów towarów i usług o wartości od 8.500 zł do ponad 11.000 zł, dodatkowo jako pracodawca swojego ojca wypłaca mu co miesiąc pensję stanowiącą źródło utrzymania rodziny. Jego dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w ubiegłym roku wyniósł 293.120 zł. Na firmowym rachunku bankowym skarżący nie posiada żadnych środków. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącego o braku jakichkolwiek środków pieniężnych, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe, bowiem z nadesłanych dokumentów wynika, iż systematycznie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, wypłaca wynagrodzenia zatrudnionemu u siebie ojcu oraz dokonuje on wydatków, w wysokości około 10.000 zł miesięcznie nie wskazując przy tym źródła ich finansowania. Powyższe w zestawieniu z wysokością dochodu uzyskanego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w roku ubiegłym tj kwotą 293.120 zł, pozwala na przyjęcie, iż to on jest obecnie źródłem finansowania działalności skarżącego oraz może stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych, w sprawie niniejszej. W tym miejscu wskazać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności, a rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy zależne jest od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 30.04.2009 r. II OZ 379/09). Skarżący nie wskazał źródła bieżącego finansowania prowadzonej działalności gospodarczej, która jednocześnie stanowi źródło utrzymania jego rodziny wobec powyższego za niewiarygodne uznać należało twierdzenia skarżącego o braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte koszty postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło