I SA/Łd 1105/16
PostanowienieWSA w Łodzi2017-04-19
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wywiązała się z nałożonych na nią obowiązków uzupełnienia wniosku i udokumentowania swojej sytuacji finansowej, w tym wysokości ponoszonych wydatków i dochodów członków rodziny, na których utrzymaniu się znajduje. Brak wykazania tych okoliczności uniemożliwia ocenę, czy koszty postępowania przekraczają możliwości finansowe strony.Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, składając oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym. Oświadczenie to zostało uznane za niepełne, w związku z czym skarżący został wezwany do jego uzupełnienia. Pomimo wezwań, skarżący nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów i informacji, w tym dotyczących kosztów utrzymania i dochodów członków rodziny.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu M. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 kwietnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2010 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu M. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Sygn. akt I SA/Łd 110516
UZASADNIENIE
W dniu 8 listopada 2016 roku M. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2010 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 3.339 zł skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że od marca 2016 roku nie prowadzi działalności gospodarczej, nie jest nigdzie zatrudniony i nie otrzymuje żadnego zasiłku, nie posiada żadnego majątku, wraz z córką jest na utrzymaniu swoich rodziców. Z uwagi na fakt, że oświadczenie wnioskodawcy zawarte w formularzu PPF było niepełne nie wskazywało bowiem w ogóle ponoszonych kosztów utrzymania, ani wysokości dochodów członków rodziny, na których utrzymaniu pozostaje wnioskodawca został on zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisów zeznań podatkowych wnioskodawcy za 2015 rok, udokumentowanie wysokości dochodów osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, wskazanie czy skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną ewentualnie udokumentowanie wysokości świadczeń alimentacyjnych łożonych na utrzymanie córki przez jej matką, udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy oraz innych stałych obciążeń; nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych w tym rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za ostatnie 2 miesiące, nadesłanie deklaracji VAT-7 za ostanie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej; udokumentowanie wysokości przychodów i kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za drugie półrocze 2016 roku (np.: kopia książki przychodów i rozchodów, bilans, rachunek zysków i strat itp.).
W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Od 9 marca 2016 roku nie prowadzi działalności gospodarczej. Z nadesłanego zeznania podatkowego za 2015 rok wynika, że z działalności tej skarżący uzyskał przychód na poziomie 1.225.431 zł poniósł koszty w wysokości 1.338.797 zł co spowodowało stratę. Nadesłane deklaracje VAT -7k za 2015 rok wskazują że kwartalne obroty skarżącego wynosiły około 300.000 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego nie jest zasadny.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy M. K. wskazał, jedynie, że nie posiada żadnego majątku, nie uzyskuje dochodów i znajduje się na utrzymaniu najbliższej rodziny. Wnioskodawca nie wywiązał się z nałożonych na niego wezwaniami referendarza sądowego obowiązków, w żaden sposób nie udokumentował wysokości ponoszonych wydatków swojego niezbędnego utrzymania, nie przedstawił także informacji dotyczących dochodów uzyskiwanych przez członków jego rodziny, na których utrzymaniu się znajduje. Powyższe uniemożliwia dokonanie oceny czy obciążająca wnioskodawcę na obecnym etapie postępowania kwota wpisu sądowego od skargi przekracza jego możliwości finansowe.
W tym miejscu należy wskazać, iż w wypadku, gdy oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący twierdzi, iż jego źródłem utrzymania jest pomoc rodziny, nie ujawnia jednak wysokości dochodów członków swojej rodziny na których utrzymaniu się znajduje ani wysokości kosztów swojego niezbędnego utrzymania. Podkreślić także należy, że rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie swojej rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich pokryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. Postawa skarżącego w przedmiotowym postępowaniu, który pomimo wezwania konsekwentnie odmawia udzielenia jakichkolwiek informacji dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej członków jego rodziny czyni jego twierdzenia o braku środków umożliwiających pokrycie kosztów postępowania całkowicie gołosłownymi. Przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony zatem to w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Skarżący nie udzieli w zasadzie żadnych informacji pozwalających ustalić jego koszty utrzymania, nie udokumentował wysokości środków służących pokryciu tych wydatków, wobec powyższego stosownie do treści art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło