I SA/Łd 1106/16

PostanowienieWSA w Łodzi2017-02-07

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazany łączny dochód rodziny, nawet z uwzględnieniem poniesionych wydatków, pozwala przyjąć, że skarżąca jest w stanie ponieść koszty związane z wniesioną skargą. Dodatkowo, brak złożenia wymaganych wyciągów z rachunków bankowych przez skarżącą i jej córkę, mimo wezwania, uniemożliwił pełną ocenę sytuacji majątkowej.
Stan faktyczny
Skarżąca J. N. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych i jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe z córką i dwoma wnukami, nie posiada majątku, a jej dochód z emerytury wynosi ok. 1000 zł. Łączny dochód rodziny oszacowała na 7590 zł, a miesięczne wydatki na 2985 zł plus spłata kredytu 953 zł. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty, w tym wyciągi bankowe, jednak skarżąca nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów, w szczególności dotyczących wydatków córki za granicą i własnych wyciągów bankowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej – J. N. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 lutego 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. N. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu nieodpłatnego zbycia nieruchomości za 2013 rok wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – J. N. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. J. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu nieodpłatnego zbycia nieruchomości za 2013 rok wraz z odsetkami za zwłokę. W skardze został zawarty wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie w złożonym, na wezwanie, urzędowym formularzu (PPF) skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką i dwoma małoletnimi wnukami. Nie posiada żadnego majątku. Osiąga dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.000,40 zł. Jej córka natomiast osiąga dochód w wysokości 1.150 funtów, a ponadto na dzieci przypada łączna kwota alimentów w wysokości 1.000 zł. Łączny dochód rodziny według oświadczenia skarżącej wynosi zatem 7.590 zł. Wydatki rodziny związane z opłatami eksploatacyjnymi, zakupem żywności, opłatami szkolnymi wynoszą 2.985 zł. Ponadto skarżąca spłaca kredyt, przeznaczając na ten cel kwotę 953 zł. Jednocześnie jej córka w Wielkiej Brytanii ponosi wydatki w kwocie 700 funtów z przeznaczeniem na mieszkanie i zakup żywności. W uzasadnieniu wniosku skarżąca powołała się na trudną w jej ocenie sytuację majątkową, finansową i zdrowotną rodziny. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 10 stycznia 2017 roku wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącą i jej córkę rachunków bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenia wysokości wydatków ponoszonych miesięcznie na leczenie, rehabilitację i zakup lekarstw, podania tytułu prawnego do nieruchomości, pod której adresem zamieszkuje skarżąca, wyjaśnienia kwestii pokrywania kosztów utrzymania mieszkania i zakupu żywności w Wielkiej Brytanii, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 24 stycznia 2017 roku nadesłała dodatkowe oświadczenia i zaświadczenie dotyczące jej sytuacji majątkowej i zdrowotnej. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych oświadczeń wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką i dwoma małoletnimi wnukami. Nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje wraz z córką i wnukami w wynajętym mieszkaniu w Ł. na podstawie umowy najmu. Łączny dochód rodziny według oświadczenia skarżącej wynosi 7.590 zł. Wydatki rodziny związane z opłatami eksploatacyjnymi, zakupem żywności, opłatami szkolnymi wynoszą 2.985 zł. Ponadto skarżąca spłaca kredyt, przeznaczając na ten cel kwotę 953 zł. Skarżącą posiada rachunek bankowy, na który wpływa jej emerytura, z której potrącona jest kwota 340 zł w związku z podatkiem od sprzedaży mieszkania od miesiąca czerwca 2016 roku. Wydatki na leki skarżąca określiła na kwotę 95,40 zł. Jednakże, mimo wezwania, skarżąca nie wyjaśniła kwestii pokrywania kosztów utrzymania mieszkania i zakupu żywności w Wielkiej Brytanii przez jej córkę. Całkowicie przemilczała przy tym kwestię nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez córkę wyciągów bankowych, nie przedłożyła również wyciągów z własnego konta bankowego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie referendarza sądowego skarżąca nie wykazała bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie wykazana kwota łącznego dochodu rodziny (7.590 zł), nawet z uwzględnieniem kwoty wykazanych przez skarżącą wydatków, pozwala przyjąć, że skarżąca jest w stanie ponieść koszty związane z wniesioną skargą, od której wpis wynosi 500 zł. Nie bez znaczenia dla takiej oceny możliwości płatniczych pozostaje przy tym fakt braku nadesłania wyciągów z rachunków bankowych skarżącej i jej córki, mimo skierowanego do skarżącej wezwania w tej kwestii. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło