I SA/Łd 1106/16

Dnia 21 marca 2017 roku P O S T A N O W I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Bożena Kasprzak po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 7 lutego 2017 r. w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu nieodpłatnego zbycia nieruchomości za 2013 rok wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: 1. uchylić postanowienie Referendarza Sądowego z dnia 7 lutego 2017 r. 2. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 300 zł, a w pozostałej części odmówić zwolnienia. J. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu nieodpłatnego zbycia nieruchomości za 2013 rok wraz z odsetkami za zwłokę. W skardze został zawarty wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie w złożonym, na wezwanie, urzędowym formularzu (PPF) skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką i dwoma małoletnimi wnukami. Nie posiada żadnego majątku. Osiąga dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.000,40 zł. Jej córka natomiast osiąga dochód w wysokości 1.150 funtów, a ponadto na dzieci przypada łączna kwota alimentów w wysokości 1.000 zł. Łączny dochód rodziny według oświadczenia skarżącej wynosi zatem 7.590 zł. Wydatki rodziny związane z opłatami eksploatacyjnymi, zakupem żywności, opłatami szkolnymi wynoszą 2.985 zł. Ponadto skarżąca spłaca kredyt, przeznaczając na ten cel kwotę 953 zł. Jednocześnie jej córka w Wielkiej Brytanii ponosi wydatki w kwocie 700 funtów z przeznaczeniem na mieszkanie i zakup żywności. W uzasadnieniu wniosku skarżąca powołała się na trudną w jej ocenie sytuację majątkową, finansową i zdrowotną rodziny. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 10 stycznia 2017 roku wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącą i jej córkę rachunków bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenia wysokości wydatków ponoszonych miesięcznie na leczenie, rehabilitację i zakup lekarstw, podania tytułu prawnego do nieruchomości, pod której adresem zamieszkuje skarżąca, wyjaśnienia kwestii pokrywania kosztów utrzymania mieszkania i zakupu żywności w Wielkiej Brytanii, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 24 stycznia 2017 roku nadesłała dodatkowe oświadczenia i zaświadczenie dotyczące jej sytuacji majątkowej i zdrowotnej. Postanowieniem z 7 lutego 2017 r. Referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia wniesiono sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, że chwili obecnej skarżąca uzyskuje stałe dochody na poziomie wskazanym w oświadczeniu. Dochody prowadzonego gospodarstwa domowego wynoszą 7 590 zł, przy wydatkach wynoszących 7 873,40 zł. Skarżąca oświadczyła, że przed wydaniem postanowienia z dnia 7 lutego 2017 r. nie miała możliwości dostarczenia wyciągów bankowych z konta córki E. N., a obecnie załącza je do sprzeciwu. Do sprzeciwu dołączono wyciągi bankowe z konta J. N., wyciągi bankowe z konta córki E. N., zaświadczenie o wysokości kredytu, zaświadczenie o wysokości dochodów córki E. N., tytuł prawny do lokalu oraz potwierdzenie dokonania opłat. . Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 t.j.), dalej "p.p.s.a.", w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od przewidzianej w art. 199 p.p.s.a. zasady, zgodnie z którą strony postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych oświadczeń wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką i dwoma małoletnimi wnukami. Nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje wraz z córką i wnukami w wynajętym mieszkaniu w Ł. na podstawie umowy najmu. Łączny dochód rodziny według oświadczenia skarżącej wynosi 7.590 zł. Wydatki rodziny związane z opłatami eksploatacyjnymi, zakupem żywności, opłatami szkolnymi wynoszą 2.985 zł. Ponadto skarżąca spłaca kredyt, przeznaczając na ten cel kwotę 953 zł. Skarżącą posiada rachunek bankowy, na który wpływa jej emerytura, z której potrącona jest kwota 340 zł w związku z podatkiem od sprzedaży mieszkania od miesiąca czerwca 2016 roku. Wydatki na leki skarżąca określiła na kwotę 95,40 zł. Na etapie sprzeciwu skarżąca wyjaśniła kwestię pokrywania kosztów utrzymania mieszkania i zakupu żywności w Wielkiej Brytanii przez jej córkę, jak również przedstawiła stosowne dokumenty, których brak był powodem odmowy przyznania prawa pomocy postanowieniem z dnia 7 lutego 2017 r. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz treść art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 300 zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Ake.