I SA/Łd 1110/07

WyrokWSA w Łodzi2007-12-13

Skład orzekający: Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma prawo obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, w tym opłatą manipulacyjną, mimo że zastosowane środki egzekucyjne okazały się nieskuteczne?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ma prawo obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, w tym opłatą manipulacyjną, nawet jeśli zastosowane środki egzekucyjne okazały się nieskuteczne. Opłata manipulacyjna jest należna za czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych, a nie tylko za ich skuteczne zastosowanie. Obowiązek uiszczenia opłaty powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Stan faktyczny
Organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne przeciwko zobowiązanemu na podstawie 22 tytułów wykonawczych. Po umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu niemożności wyegzekwowania należności, Naczelnik Urzędu Skarbowego obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie 278,45 zł. Wierzyciel zakwestionował zasadność tych kosztów, w tym opłaty manipulacyjnej, argumentując, że organ nie podjął skutecznych czynności egzekucyjnych. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, uznając naliczone koszty za zasadne. Wierzyciel wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak Sędziowie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Protokolant asystent sędziego Joanna Wegner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007 roku sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Organ egzekucyjny Urzędu Skarbowego w Z. prowadził postępowanie egzekucyjne przeciwko zobowiązanemu D. G. na podstawie 22 tytułów wykonawczych o numerach: 20-24,29,30,31,35,36,40,41,58-61/98; 1,13,14,16-18/99, wystawionych przez Zakład "A" w Ł. i obejmujących należności z tytułu składek za okres 03-12/98 oraz opłaty dodatkowej w łącznej kwocie 21.483,60 złotych wraz z odsetkami za zwłokę. W celu wyegzekwowania należności objętych w/w tytułami wykonawczymi spisano w dniach: 21.02.2000 roku, 22.05.2000 roku i 29.09.2003 roku protokoły o stanie majątkowym zobowiązanego. W dniu [...] roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wydał postanowienie Nr [...], którym umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne. Wobec niemożności wyegzekwowania od zobowiązanego kosztów egzekucyjnych w kwocie 278,45 złotych, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. powstałymi kosztami egzekucyjnymi obciążył wierzyciela. Powyższe postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych obciążających wierzyciela, Zakład "A" w Ł. zaskarżył do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zażaleniem z dnia [...] roku nr [...]. W złożonym zażaleniu wierzyciel zakwestionował wysokość kosztów i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż jego zdaniem w/w koszty egzekucyjne są nieuzasadnione. Wierzyciel zarzucił, że w toku prowadzonego postępowania Urząd dokonał jedynie spisania protokołu o stanie majątkowym z żoną zobowiązanego (w dniu 21.02.2000r.) nie podejmując żadnych czynności egzekucyjnych zmierzających do ściągnięcia należności od dłużnika. Jednocześnie organ egzekucyjny naliczył koszty postępowania egzekucyjnego - opłatę manipulacyjną w kwocie 276,95 złotych za czynności, których nie dokonał. Wprawdzie w zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny wskazuje, iż na podstawie części tytułów wykonawczych dokonano zajęcia wynagrodzenia. Brak jednak jest dowodu, że zajęcie było skuteczne. Zdaniem skarżącego obciążenie wierzyciela opłatą manipulacyjną jest niezasadne. Zgodnie z art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. W tym postępowaniu, zdaniem wierzyciela, organ nie zastosował żadnych środków egzekucyjnych, co oznacza, że nie dokonał czynności związanych z ich zastosowaniem. Postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie uwzględnił zażalenia. Wskazał, że na przedmiotowe koszty egzekucyjne w kwocie 278,45 złotych składają się: opłata manipulacyjna i opłata za spisanie protokółu o stanie majątkowym zobowiązanego. Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez skarżącego kwestii braku podstaw do naliczenia opłaty manipulacyjnej stwierdził, że błędne jest przekonanie wierzyciela, iż dla naliczenia tej opłaty konieczne jest zastosowanie środków egzekucyjnych. Zgodnie z postanowieniami art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Przepis nie uzależnia zatem pobrania przez organ egzekucyjny opłaty manipulacyjnej od zastosowania środków egzekucyjnych, a jedynie od dokonania czynności manipulacyjnych związanych ze stosowaniem tych środków. W przedmiotowej sprawie czynnością taką było wysłanie zawiadomienia z dnia [...] roku Nr [...], o zajęciu wynagrodzenia (dot. tytułów wykonawczych Nr Nr 20-24,29,30,31,35,36/98) oraz spisanie w dniu [...]r. protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego (dot. tytułów wykonawczych o Nr 40,41,58,59,60,61/98; 1,13,14,16-18/99). Organ podatkowy stwierdził, że zarówno naliczona opłata manipulacyjna w łącznej kwocie 276,95 złotych, jak i pozostałe koszty egzekucyjne składające się z opłaty za spisanie protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego w kwocie 1,50 złotych - są należne. Wobec natomiast niemożności wyegzekwowania powstałych kosztów od zobowiązanego, w myśl postanowień art. 64c § 4 w/w ustawy, koszty te pokrywa wierzyciel. Opłata manipulacyjna - stosownie do art. 64 § 6 ustawy egzekucyjnej -wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1,40 złotych. Zatem w odniesieniu do tytułów wykonawczych o numerach: 20-24,29,30,31,35,36,40,41,58-61/98; 1,13,14,16-18/99 łączna opłata manipulacyjna wynosi 276,95 złotych. Zgodnie natomiast z przepisem art. 64 § 1 punkt 14 ustawy egzekucyjnej, za spisanie protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego pobiera się opłatę egzekucyjną w wysokości 10% kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednak niż 3,00 złotych. W niniejszej sprawie opłata za spisanie protokołu o stanie majątkowym wynosi 1,50 złotych, gdyż została naliczona według stawki obowiązującej w dniu sporządzenia protokołu. W skardze z dnia [...] roku Zakład "A" w Ł. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 roku poprzez błędną wykładnie art. 64 § 6. Skarżący wskazał, że obciążeni go opłatą manipulacyjną nie jest zasadne. Organ egzekucyjny nie zastosował skutecznie żadnego środka egzekucyjnego wskazanego w art. 1a punkt 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. nie dokonał żadnych czynności związanych z zastosowaniem środka egzekucyjnego, za które może żądać wydatków w postaci opłaty manipulacyjnej. W ocenie skarżącego tylko skuteczna egzekucja oznacza zastosowanie środka egzekucyjnego i jednocześnie generuje opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane z zastosowaniem środka egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym zgodnie z treścią art. 145 § 1 punkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 roku Nr 229, poz. 1954 ze zm.) organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Przepis nie uzależnia pobrania przez organ egzekucyjny opłaty manipulacyjnej od zastosowania środków egzekucyjnych, a jedynie od dokonania czynności manipulacyjnych związanych ze stosowaniem tych środków. §10 powołanego artykułu wskazuje, że obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. W niniejszej sprawie czynnością taką było wysłanie zawiadomienia z dnia [...] roku nr [...] o zajęciu wynagrodzenia oraz protokół o stanie majątkowym zobowiązanego. Zajęcie wynagrodzenia okazało się nieskuteczne, jednakże wysłanie zawiadomienia o zajęciu i spisanie protokołu o stanie majątkowym zmierzało do zastosowania środków egzekucyjnych. Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstał w dniu doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych, czyli w dniu 19 października 1998 roku i 21 lutego 2000 roku. W niniejszym postępowaniu organ podatkowy właściwie określił wysokość opłaty manipulacyjnej – 276,95,- złotych, jak i koszty egzekucyjne składające się z opłaty za spisanie protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego w kwocie 1,50,- złotych. Należy również wskazać, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych został obciążony jedną kwotą za spisanie protokołu o stanie majątkowym, gdyż koszty za spisanie pozostałych dwóch protokołów przypisane zostały do tytułów innych wierzycieli. Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U 153 poz.1270 z późniejszymi zmianami ) – należało oddalić skargę. D.T.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło