I SA/Łd 1117/06

Dnia 10 listopada 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 10 listopada 2006 roku na posiedzeniu niejawnym skargi M. C. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 marca 2006 roku, sygnatura akt: I SA/Łd 464/06 w sprawie ze skargi E. C. i M. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku obrotowym za 1993 rok p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie postępowania. E.C. i M. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku obrotowym za 1993 rok. Postanowieniem z dnia 28 marca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę E. C. i M. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. Postanowienie to uprawomocniło się z dniem 11 maja 2006 roku. W dniu 4 lipca 2006 roku M.C. wniósł skargę o wznowienie postępowania m. in. w sprawie oznaczonej sygnaturą l SA/Łd 464/06. W treści uzasadnienia wniosku M.C. wskazał, iż meritum sprawy to kwestia bezpodstawnego i bezprawnego zajęcia hipoteki domu, od którego to rozstrzygnięcia nie mógł się odwołać. Pełnomocnik organu fałszuje dokumenty, a Sąd pozbawił go prawa do obrony. Jako podstawę prawną skargi o wznowienie postępowania M.C. wskazał przepisy art. 271 pkt 2, 272 § 1, 273 § 2 i 274 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału l z dnia 6 lipca 2006 roku M.C. został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez złożenie odpisu skargi o wznowienie postępowania, oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazanie podstaw wznowienia i ich uzasadnienie, wskazanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz określenie czy żąda uchylenia czy zmiany zaskarżonego orzeczenia. W piśmie z dnia 24 lipca 2006 roku M.C. jako podstawę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem oznaczonym sygnaturą l SA/Łd 464/06 wskazał przepis art. 271 pkt 2, 273 § 2 i 278 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W motywach wniosku M.C. wskazał, że w trakcie postępowania sądowego nie był należycie reprezentowany, kontakty z adwokatami zostały zerwane, nie z jego winy. Sprawa powinna być prowadzona w oparciu o materiał dowodowy, jednakże ten, zdaniem strony, był ukrywany przez organ podatkowy. Dowody te to materiał, który "mógłby a nawet powinien mieć wpływ na wynik sprawy i z którego strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu" (art. 273 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W konkluzji M.C. sformułował żądanie uchylenia orzeczenia i wydania rozstrzygnięcia obejmującego merytoryczną całość, w tym decyzję - postanowienie organu podatkowego z dnia 28 lipca 1994 roku. W piśmie stanowiącym załącznik, a zatytułowanym "uzasadnienie" skarżący wyjaśnił, iż adwokaci, z których pomocy korzystał dotychczas zabraniali zabierać mu głos na rozprawach, wszyscy insynuowali, że jest psychicznie chory (cierpiał na depresję spowodowaną stresem związanym z kontaktami z organami podatkowymi). W sprawie doszło do zafałszowania przez organ daty zajęcia i sprzedaży domu. Od decyzji wydanej w maju 1994 roku formalnie skarżący mógł się odwołać, ale nie uczynił tego, gdyż był zastraszany i chory (depresja). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm,), w określonych przypadkach można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zostały określone w art. 271, 272 i 273 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym od dnia dowiedzenia się o podstawie wznowienia postępowania, a gdy podstawą jest pozbawienie możliwości działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona (art. 277 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), Wznowienie postępowania umożliwia rozpoznanie sprawy, w której zapadło orzeczenie kończące postępowanie i stało się ono prawomocne. M.C. jako podstawę prawną skargi o wznowienie postępowania powołał treść art. 271 pkt 2, 273 § 2 i 278 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z przepisem art. 271 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, można żądać wznowienia postępowania w powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania, nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Treść przepisu art. 273 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Natomiast art. 278 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa, że po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania -lub nie była należycie reprezentowana. Odnosząc się do pierwszego zarzutu wskazać należy, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. W istocie argumentacja skargi o wznowienie postępowania opiera się na założeniu, że skarżący nie miał możliwości działania, gdyż ustanowieni dla niego pełnomocnicy z urzędu, niewłaściwie wykonywali swoje obowiązki, w szczególności nie pozwalali mu się wypowiadać na rozprawie, bądź insynuowali u niego chorobę psychiczną Zdaniem M.C. pełnomocnicy bardziej chronili interesów organów podatkowych, niż jego własnych. W odniesieniu do tego argumentu wyjaśnić należy, iż niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez profesjonalnego pełnomocnika (ustanowionego z urzędu czy z wyboru) nie mieście się w pojęciu wynikającym z treści art. 271 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pogląd taki potwierdza postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2005 roku, sygn. akt: OSK 1160/04 (Lex Nr 164939) oraz inne orzecznictwo zaprezentowane na gruncie kodeksu postępowania cywilnego, jednakże wobec identycznego sformułowania regulacji art. 401 pkt 2 KPC i art. 271 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy stwierdzić, że orzeczenia te zachowały swoją aktualność (por. postanowienie SN z dnia 26 marca 2003 roku, II CZ 26/03, OSNC 2004/6/95; postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2002 roku, III AO 23/02, OSNP-wkł. 2003/18/11; postanowienie SN z dnia 12 października 2001 roku, III AO 32/01, OSNP 2002/18/449; postanowienie SN z dnia 18 września 2001 roku, V CZ 175/01, Prok. i Pr. 2002/5/42; postanowienie NSA z dnia 6 września 2001 roku, III SA 3059/99; postanowienie SN z dnia 9 czerwca 2000 roku, l PKN 277/00, OSNP 2002/1/15; postanowienie SN z dnia 28 października 1999 roku, II UKN 174/99, OSNP 2001/4/133; postanowienie SN z dnia 3 marca 1997 roku, III CKN 10/96, OSP 1997/9/172 wraz z aprobującą glosą W. Broniewicza, OSP 1997/9/468; postanowienie SN z dnia 14 kwietnia 1999 roku, II UKN 178/99, OSNP 2000/15/599; postanowienie SN z dnia 17 grudnia 1996 roku, III CKN 17/96, Lex nr 78449). Jako podstawę skargi o wznowienie postępowania M.C. powołał również okoliczność wymienioną w art. 273 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który dopuszcza możliwość żądania wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zwrot użyty w treści tego przepisu, "wykrycie" odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych, gdyż nieznanych stronom. Przepis ten nie odnosi się zatem do okoliczności i dowodów ujawnionych już w poprzednim postępowaniu, a tylko niedostrzeżonych przez stronę lub Sąd. Konfrontacja treści skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] i zarzutów skargi o wznowienie postępowania, wskazuje na to, że argumenty stanowiące uzasadnienie skargi o wznowienie postępowania, były już podnoszone na etapie postępowania prawomocnie zakończonego. W skardze do Sądu M.C. napisał o zamierzonym działaniu organów podatkowych mającym na celu pokrzywdzenie jego rodziny i pozbawienie domu. W tej sytuacji okoliczności powołane w uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania nie mogą mieć przymiotu "nowych" okoliczności, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Podobnie przepis art. 278 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania, gdyż określa on termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania. W konkluzji stwierdzić należy, iż podstawy wznowienia postępowania muszą się odnosić do postępowania sądowego, tymczasem z uzasadnienia skargi o wznowienie postępowania nie wynika, że strona powoływała się na taką podstawę w kontekście art. 271 pkt 2 i 273 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Reasumując, Sąd odrzucił skargę o wznowienie postępowania, gdyż nie jest ona oparta na podstawie wynikającej z treści regulacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Owszem, skarżący przytoczył jako podstawę przepisy art. 271 pkt 2 i 273 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednakże samo przytoczenie przepisu nie oznacza zaistnienia danej okoliczności (por, Jan Paweł Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis Warszawa 2004, str. 355 oraz postanowienie SN z dnia 28 października 1999 roku, II UKN 174/99, OSNP 2001/4/133; postanowienie SN z dnia 29 stycznia 1968 roku, l CZ 122/67, OSNC 1968/8-9/154). Z samego uzasadnienia skargi o wznowienie postępowania wynika, że opisane przez M.C. działania - zachowanie pełnomocnika, niezależnie od tego czy fakty te są prawdziwe, nie mogły być zakwalifikowane jako nienależyta reprezentacja lub pozbawienie strony możliwości działania. W istocie więc skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na przesłance wymienionej w art. 271 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niewłaściwe działanie pełnomocnika może być ewentualnie podstawą do dochodzenia od niego odszkodowania. Podobnie samo powołanie art. 273 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie oznacza zaistnienia okoliczności wymienionych w tym przepisie. Skarżący nie wskazał na żadne nowoujawnione okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Sąd orzekł jak w postanowieniu na mocy art. 280 § 1 zd. II Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.