I SA/Łd 1118/17

PostanowienieWSA w Łodzi2018-01-24

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółce cywilnej, która odnotowuje straty i ma zajęte rachunki bankowe, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od wpisu sądowego i ustanowienie adwokata) w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Spółce cywilnej, która wykaże, że nie ma wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania, w tym odnotowuje straty z działalności gospodarczej i ma zajęte rachunki bankowe, może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego i ustanowienie adwokata. Jednakże, jeśli istnieją przesłanki wskazujące na możliwość poprawy jej sytuacji finansowej w przyszłości (np. zyski z lat ubiegłych, kontynuowanie działalności), wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów może zostać uznany za przedwczesny w zakresie całkowitego braku możliwości pokrycia kosztów procesu.
Stan faktyczny
Spółka cywilna wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia terminu do ustosunkowania się do postanowienia. Do skargi załączono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o majątku wynika, że spółka odnotowała stratę, ma zajęte rachunki bankowe i problemy z egzekucją należności. Jeden ze wspólników nie posiada innych dochodów poza działalnością spółki i jest obciążony alimentacyjnie oraz kosztami utrzymania. Drugi wspólnik posiada emeryturę i ponosi koszty utrzymania. Wspólnicy nie posiadają środków na rachunkach bankowych.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano A. spółce cywilnej B. J., A. J. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i ustanowienie adwokata. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 stycznia 2018 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. spółki cywilnej B. J., A.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. spółki cywilnej B. J., A. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...], UNP:[...] w przedmiocie: odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia terminu do ustosunkowania się do postanowienia p o s t a n a w i a: 1. przyznać A. spółce cywilnej B. J., A. J. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 13 listopada 2017 roku A. spółka cywilna B. J., A. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...]r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia terminu do ustosunkowania się do postanowienia. Do skargi załączony został wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach, oraz dodatkowych dokumentów i oświadczeń złożonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że spółka za trzy kwartały 2017 roku odnotowała stratę z prowadzonej działalność gospodarczej w wysokości 8.920 zł, spółka nie zadeklarowała posiadania żadnego majątku ani środków finansowych wskazała, że toczą się wobec niej postępowania egzekucyjne i zajęciu uległy jej rachunki bankowe. Spółka wskazał, iż popadła w złą kondycję finansową z uwagi na nierzetelność swoich klientów zalegających z płatnościami na rzecz spółki, ale skuteczność egzekucji komorniczych jest na poziomie kilku procent. W latach ubiegłych spółka notowała zysk na koniec 2015 roku ok. 85.335 zł., za 2016 rok ok. 33,732 zł. B.J. oświadczył, że nie posiada innego źródła utrzymania poza działalnością gospodarczą w formie skarżącej spółki cywilnej, wskazał, że jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz swojej córki w wysokości 400 zł miesięcznie. Dodatkowo jest zobowiązany do ponoszenia ½ opłat czynszowych w wysokości 450 zł i opłata za gaz ok. 150 zł miesięcznie. Drugi ze wspólników poza działalnością gospodarczą posiada dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.612 zł miesięcznie, także jest zobowiązany do ponoszenia opłat czynszowych i za gaz w łącznej wysokości ok. 600 zł miesięcznie. Wspólnicy nie posiadają środków na rachunkach bankowych Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest zasadny. Zgodnie z art. 25 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień. Skoro skarżąca spółka jest podatnikiem podatku od towarów i usług to ma zdolność sądową, a wobec tego w sprawach dotyczących tego podatku jest stroną postępowania. Z treści art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 2 p.p.s.a. wynika, iż osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w tym spółce cywilnej, może być przyznane na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. Należy również zauważyć, że wykładnia określenia "gdy wykaże" użytego w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oznacza, iż to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że spółka, notuje straty z prowadzenia działalności gospodarczej, i w toku prowadzonej wobec niej egzekucji ma zajęte rachunki bankowe, poza zobowiązaniami podatkowymi posiada także zaległości o charakterze cywilnoprawnym. B. J. oświadczył, że nie posiada innego źródła utrzymania poza działalnością gospodarczą w formie skarżącej spółki cywilnej, wskazał, że jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz swojej córki w wysokości 400 zł miesięcznie. Dodatkowo jest zobowiązany do ponoszenia ½ opłat czynszowych w wysokości 450 zł i opłata za gaz ok. 150 zł miesięcznie. Drugi ze wspólników poza działalnością gospodarczą posiada dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.612 zł miesięcznie, także jest zobowiązany do ponoszenia opłat czynszowych i za gaz w łącznej wysokości ok. 600 zł miesięcznie. Wspólnicy nie posiadają środków na rachunkach bankowych. Uwzględniając powyższe, stosownie do treści art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uznać należało, że skarżąca wykazała, iż nie ma aktualnie środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, dlatego zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i ustanowienia adwokata. Wniosek w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za przedwczesny. Spółka nie dostarczyła pełnych danych dotyczących roku 2017, a zyski spółki z lat ubiegłych wskazują że jej kondycja finansowa może ulec poprawie. Skarżąca w dalszym ciągu prowadzi również swoją działalność gospodarczą. Powyższe przedwczesnym czyni ocenę w zakresie całkowitego braku możliwości pokrycia kosztów procesu Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło