I SA/Łd 1123/16
PostanowienieWSA w Łodzi2017-01-25
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu sądowego i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy skarżący posiada stałe dochody, ale udokumentowane wydatki (w tym na leczenie i spłatę pożyczki) znacząco je obciążają, a wysokość wpisu sądowego jest relatywnie niska, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest uzasadnione w celu zachowania prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżący B. Ś. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku rolnym. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący wraz z żoną utrzymują się z emerytury i renty w wysokości ok. 3.000 zł netto miesięcznie, posiadają mieszkanie i ponoszą znaczne wydatki na utrzymanie, leczenie oraz spłatę pożyczki.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu B. Ś. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie radcy prawnego; oddalono wniosek w pozostałym zakresie (tj. w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 stycznia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Ś. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi B. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.T. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku rolnym za lata 1983-2005 oraz za okres wcześniejszy do 1982 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu B. Ś. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie radcy prawnego; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
W dniu 15 listopada 2016 roku B. Ś. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z [...] roku odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku rolnym za lata 1983-2005 oraz za okres wcześniejszy do 1982 roku. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są ich emerytura i renta w łącznej wysokości ok. 3.000 zł netto miesięcznie. Jedyny majątek wnioskodawcy stanowi mieszkanie o powierzchni 44 m2, w którym zamieszkuje. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania udokumentowane przez stronę zamykają się kwota ok. 650 zł (czynsz, prąd, gaz). Dodatkowo rodzina ponosi wydatki na leki, leczenie i dojazdy do kliniki w Z. w wysokości ok. 500 zł miesięcznie i jest obciążona obowiązkiem spłaty pożyczki zaciągniętej również na finasowanie leczenia, której miesięczna rata wynosi 300 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek jest częściowo zasadny.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego (punkt 4 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący będący inwalidą wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są ich emerytura i renta w łącznej wysokości ok. 3.000 zł netto miesięcznie. Jedyny majątek wnioskodawcy stanowi mieszkanie o powierzchni 44 m2, w którym zamieszkuje. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania zamykają się kwota ok. 650 zł (czynsz, prąd, gaz). Dodatkowo rodzina ponosi wydatki na leczenie i dojazdy do kliniki w Z. w wysokości ok. 500 zł miesięcznie i jest obciążona obowiązkiem spłaty pożyczki, której miesięczna rata wynosi 300 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (100 zł) oraz fakt, że jego nieuiszczenie w krótkim terminie 7 dni rodzi dla strony negatywne konsekwencje w postaci odrzucenia skargi, należało stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi i ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Ł.(art. 253 p.p.s.a.). Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Rodzina wnioskodawca posiada stałe źródło dochodów w postaci emerytury i renty, które w zestawieniu z udokumentowanymi wydatkami koniecznego utrzymania pozwala w ocenie referendarza sądowego na czynienie drobnych oszczędności celem poniesienie ewentualnych dalszych kosztów postępowania, których wysokość będzie już niższa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło