I SA/Łd 1125/10

Dnia 4 stycznia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok. p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu G. G. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 5.000 zł (pięć tysięcy złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 1 września 2010 roku G. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ze względu na trudną sytuację materialną. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że G. G. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania w chwili obecnej są dochody z najmu nieruchomości bowiem od lipca 2010 roku wnioskodawca zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą. Z nadesłanego zestawienia rachunków za wynajem wynika, że miesięczne dochody skarżącego z tego tytułu wahały się w graniach od blisko 10.000 zł do 3.000 zł. Skarżący oświadczył, iż jest właścicielem domu o powierzchni 230 m2 oraz samochodu Jeep jak również 4 rachunków bankowych, jednak cały jego majątek został zajęty przez urząd skarbowy. Wskazał także, iż miesięczne koszty utrzymania nieruchomości, którą wynajmuje to kwota około 1.400 zł, jednak kosztów tych w żaden sposób nie udokumentował. Z przedstawionych zeznań podatkowych wynika, że w roku 2009 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący uzyskał przychód w wysokości 114.200 zł ponosząc koszty w kwocie 110.543 zł uzyskując dochód w wysokości 3.660 zł dodatkowe źródło dochodów skarżącego stanowił wynajem z którego w 2009 roku uzyskał przychód w wysokości 102.658 zł. Skarżący udokumentował także, fakt comiesięcznej spłaty rat kredytowych z tytułu nabycia posiadanej nieruchomości w wysokości około 1030 CHF. Przedstawił także zaświadczenia potwierdzające zawieszenie prowadzonej działalności gospodarczej. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy G. G. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest dochód z wynajmu nieruchomości wahający się w granicach do 10.000 do 3.000 zł miesięcznie. Od lipca 2010 roku skarżący zawiesił prowadzoną uprzednio działalność gospodarczą. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 230 m2 oraz samochodu maki Jeep, ale cały jego majątek został zajęty w postępowaniu skarbowym. Miesięczne koszty utrzymania wynajmowanej nieruchomości określił na kwotę około 1.400 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu w sprawie niniejszej (19. 964 zł) oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania i dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 5.000 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów wpisu sądowego uznać należy za niezasadny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że poziom przychodów z najmu posiadanej nieruchomości w roku 2010 pozwala na wygospodarowanie przez wnioskodawcę części środków pieniężnych pochodzących z tego źródła na pokrycie kosztów sądowych, zwłaszcza, iż skarżący w żaden sposób nie udokumentował ponoszonych miesięcznie kosztów utrzymanie uniemożliwiając dokonanie ich oceny w zakresie niezbędności utrzymania. Dodatkowo wskazać należy, iż z przedstawionych dokumentów wynika, iż wnioskodawca bez przeszkód realizuje swoje zobowiązania prywatnoprawne z tytułu spłaty rat kredytowych w wysokości 1.030 CHF domagając się jednocześnie pomocy państwa w spłacie swoich publicznoprawnych obowiązków, do których zaliczyć należy obowiązek uiszczenia opłaty od skargi. Takie postępowanie skarżącego nie zasługuje na aprobatę jak bowiem wyżej zaznaczono prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, której celem jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.