I SA/Łd 1125/10

Dnia 9 marca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok postanawia: 1. przyznać G. G. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 3.000 (trzy tysiące) złotych; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu [...] r. G. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ze względu na trudną sytuację materialną. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynikało, że G. G. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Od lipca 2010 r. wnioskodawca zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą. W chwili obecnej źródłem utrzymania skarżącego są dochody z najmu nieruchomości. Z nadesłanego zestawienia rachunków za wynajem wynika, że miesięczne dochody z tego tytułu wahały się w graniach od blisko 3.000 zł do 10.000 zł. Skarżący oświadczył, że jest właścicielem domu o powierzchni 230 m2 oraz samochodu Jeep, jak również czterech rachunków bankowych, jednak cały jego majątek został zajęty przez urząd skarbowy. Wskazał także, że miesięczne koszty utrzymania nieruchomości, przeznaczonej do wynajmu to kwota około 1.400 zł. Z przedstawionych zeznań podatkowych wynika, że w roku 2009 skarżący uzyskał przychód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 114.200 zł, ponosząc koszty w kwocie 110.543 zł i uzyskując dochód w wysokości 3.660 zł, dodatkowe źródło dochodów skarżącego stanowił wynajem z którego w 2009 r. osiągnął przychód w kwocie 102.658 zł. Skarżący udokumentował także fakt comiesięcznej spłaty rat kredytowych, w tym w wysokości około 1030 CHF z tytułu nabycia nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 5.000 zł, zaś w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Od tego orzeczenia skarżący złożył sprzeciw. Wyjaśnił w nim, że na skutek postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez organy skarbowe oraz Sąd Rejonowy jest całkowicie pozbawiony dochodów. Egzekwowane sumy wraz z odsetkami i kosztami przekraczają wartość całego majątku skarżącego. Z uwagi na powyższe wnioskodawca nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego nawet w obniżonej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") przewiduje możliwość przyznania wnioskodawcy prawa pomocy albo w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i jest przyznawane osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) albo w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie jedynie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez stronę, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Opłaty sądowe, do których zalicza się wpis, stanowią należność publicznoprawną. Zwolnienia od obowiązku uiszczenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnej zasady ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającej z art. 84 Konstytucji RP. Podkreślić więc należy, że udzielenie stronie prawa pomocy, będącego formą dofinansowania z budżetu państwa, winno stanowić wyjątek a nie zasadę. Dokonując oceny sytuacji majątkowej skarżącego, z punktu widzenia możliwości ponoszenia przez wnioskodawcę kosztów sądowych, Sąd porównał wysokość miesięcznych dochodów z kwotami wskazanych przez stronę wydatków i doszedł do wniosku, iż obciążenie G. G. kosztami sądowymi w pełnej wysokości może spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącego. Z przedłożonych dokumentów oraz informacji podanych przez wnioskodawcę wynika, że prowadzi on samodzielnie gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania skarżącego jest dochód z wynajmu nieruchomości, który miesięcznie wynosi od 3.000 do 10.000 zł. Uśredniając jest to kwota około 6.500 zł. Od lipca 2010 r. skarżący zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 230 m2 oraz samochodu maki Jeep. Z treści księgi wieczystej wynika, że na nieruchomości została ustanowiona hipoteka przymusowa kaucyjna zabezpieczająca wierzytelność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. wraz z odsetkami. Skarżący wskazywał też na zajęcie egzekucyjne samochodu oraz czterech rachunków bankowych, w tym jednak zakresie nie przedłożył dokumentów potwierdzających takie okoliczności, choć został do tego wezwany. Miesięczne koszty utrzymania nieruchomości wnioskodawca określił na kwotę około 1.400 zł. Na obecnym etapie postępowania na skarżącym ciąży obowiązek zapłacenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 19.964 zł. Mając na uwadze, z jednej strony, wysokość wpisu, a z drugiej kwotę miesięcznych dochodów z tytułu najmu, które według przedłożonego do akt zestawienia, kształtują się na poziomie średnio 6.500 zł, a także kwotę wydatków na utrzymanie nieruchomości (1.400 zł) oraz konieczne koszty utrzymania, których skarżący nie podał, ale które również winny być uwzględnione, stwierdzić należy, że środki jakimi dysponuje skarżący nie wystarczą na pokrycie należności sądowej w pełnej wysokości. Sąd ocenił jednocześnie, że sytuacja skarżącego nie jest na tyle zła, by uniemożliwiała uiszczenie kosztów w jakiejkolwiek wysokości. Do wniosku takiego prowadzi między innymi fakt, że skarżący posiada źródło utrzymania, z którego uzyskuje dochody, ponadto wnioskodawca systematycznie reguluje swoje zobowiązania wobec banku z tytułu zaciągniętych kredytów. W tej sytuacji nie można dać wiary twierdzeniom skarżącego, że nie posiada środków na zapłacenie wpisu nawet w obniżonej wysokości. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że poziom przychodów z najmu posiadanej nieruchomości w 2010 r. pozwala na wygospodarowanie przez wnioskodawcę części środków pieniężnych pochodzących z tego źródła na pokrycie kosztów sądowych zwłaszcza, że skarżący nie udokumentował ponoszonych miesięcznie kosztów utrzymanie uniemożliwiając dokonanie ich oceny w zakresie niezbędności utrzymania. W tej sytuacji, o ile obciążenie strony kosztami sądowymi w pełnej wysokości przekraczałoby miarę wskazaną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. o tyle, zdaniem Sądu, skarżący jest w stanie partycypować w tych kosztach w części nieprzekraczającej 3.000 zł. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.