I SA/Łd 113/18

WyrokWSA w Łodzi2018-04-24

Skład orzekający: Tomasz Adamczyk, Bogusław Klimowicz, Joanna Grzegorczyk – Drozda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, wydana z powodu rzekomego rażącego naruszenia prawa, może zostać utrzymana w mocy, jeśli naruszenia te nie miały bezpośredniego wpływu na treść rozstrzygnięcia pierwotnej decyzji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdzając, że organ ten nie wykazał, iż rzekome naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji (dotyczące wszczęcia postępowania, oznaczenia stron i uzasadnienia decyzji) miały charakter rażący i bezpośrednio wpłynęły na treść rozstrzygnięcia pierwotnej decyzji podatkowej. Sąd uznał, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów proceduralnych nie jest wystarczające do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeśli nie prowadzi ono do oczywistej sprzeczności rozstrzygnięcia z prawem. Ponadto, sąd wskazał na naruszenie zasad czynnego udziału strony w postępowaniu przez organy obu instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza Miasta O. ustalającej łączną wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 rok. SKO uznało pierwotną decyzję Burmistrza za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, wskazując na brak wszczęcia postępowania z urzędu, nieprawidłowe oznaczenie stron oraz wadliwe uzasadnienie. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując te podstawy i zarzucając naruszenie zasad czynnego udziału strony w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk – Drozda (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I instancji w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r., stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza Miasta O. z dnia [...] r. ustalającej G. Sz. i O. Sz. wysokość zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na rok 2012 w stosunku do nieruchomości położonej w O. przy ul. A 2. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Burmistrz Miasta O. decyzją z dnia [...] roku ustalił G. Sz. i O. Sz. wysokość zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na rok 2012 w stosunku do nieruchomości położonej w O., przy ul. A 2 w kwocie 116 zł. Strony nie wniosły od niej odwołania. Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2017 roku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta O. z dnia [...] roku, ustalającej G. Sz. i O. Sz. wysokość zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na rok 2012 w stosunku do nieruchomości położonej w O., przy ul. A 2. Decyzją z dnia [...] roku SKO w Ł. stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Miasta O. z dnia [...] roku. Decyzja ta została doręczona stronom w dniu 30 października 2017 roku. Dnia 26 października 2017 roku został złożony do akt sprawy odpis pełnomocnictwa udzielonego przez G. Sz. adwokatowi - doradcy podatkowemu H. Dz.. G. Sz. wniósł dnia 13 listopada 2017 r. (za pośrednictwem poczty) odwołanie od decyzji z dnia [...] r. Zarzucił w nim naruszenie przez SKO przepisów art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2017 roku poz. 201 ze zm. – dalej jako "o.p.") w związku z art. 165 § 2, art. 164 § 5 i art. 165 § 5 oraz art. 133 § 1, art. 210 § 1 pkt 3 i art. 211 oraz art. 121, art. 123 § 1, art. 178 § 1 i art. 200 § 1 w związku z art. 217 § 1 pkt 4 o.p. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, SKO decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r., stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza Miasta O. z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż odwołanie jest niezasadne. Decyzja Burmistrza Miasta O. z dnia [...] roku ustalająca G. Sz. i O. Sz. wysokość zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na rok 2012 w stosunku do nieruchomości położonej w O. przy ul. A 2 stała się ostateczna, ale została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ podatkowy nie wszczął bowiem z urzędu postępowania podatkowego w tej sprawie tzn. nie wydał i nie doręczył postanowienia o wszczęciu z urzędu tego postępowania. Organ podkreślił, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż nie wystąpił wyjątek opisany w art. 165 § 5 pkt 1 o.p., ponieważ brak dowodów na to, że stan faktyczny na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres tj. za 2011 rok nie uległ zmianie, a strona nie przedstawiła w odwołaniu dowodów przeciwnych. W szczególności brak jest informacji podatkowej za 2012 rok złożonej przez podatnika. W tym stanie rzeczy organ stwierdził, że brak postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu, który to akt jest niezbędny, by w ogóle mówić o prowadzeniu postępowania, stanowi uchybienie mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto opisana decyzja nie zawiera wskazania miejsca zamieszkania G. Sz. lecz adres, pod którym prowadzi on działalność gospodarczą. Nadto organ wskazał, iż decyzja co prawda zawiera wskazanie imię i nazwisko drugiego ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości (syna G. Sz. – O. Sz.) i, jak to określił organ "być może jego adres zamieszkania (Ł1. ul. B 6 m. 5)", lecz nie zawiera oznaczenia, że jako małoletni jest on reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego (i kto nim jest). W ocenie organu okoliczności te wskazują na wydanie opisanej decyzji Burmistrza Miasta O. z dnia [...] roku z nieprawidłowym oznaczeniem stron postępowania tj. zarówno G. Sz. jak i O. Sz., co oznacza, że przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu przepisu art. 247 § 1 pkt 3 o.p. tj. z rażącym naruszeniem przepisów art.133 § 1, art. 210 § 1 pkt 3 i art. 211 o.p. w związku z art. 3 ust.4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jed. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm. – dalej jako "u.p.o.l.") oraz w związku z art. 366 - 367 Kodeksu cywilnego w związku z art. 91 o.p. Organ zauważył, że omawiana decyzja została doręczona G. Sz. w miejscu, w którym prowadzi działalność gospodarczą. W tym samym miejscu przekazano mu również decyzję dla jego syna – O. Sz.. W ocenie organu uzasadnienie decyzji ustalającej za 2012 rok stronom wysokość zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym została wydana bez prawidłowego uzasadnienia, a co za tym idzie – z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu przepisu art. 247 § 1 pkt 3 o.p. tj. z rażącym naruszeniem przepisów art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. Celem uzasadnienia zawiera ona bowiem tylko zdanie: "wysokość podatku ustalono na podstawie posiadanej dokumentacji wg następującego wyliczenia:". Po tym stwierdzeniu następują matematyczne wyliczenia (zamieszczone w formie tabel) odnoszące się do poszczególnych przedmiotów opodatkowania. Brak jest zatem, w ocenie organu, wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności (brak uzasadnienia faktycznego), a także brak w nim wyjaśnienia podstawy prawnej tej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (brak uzasadnienia prawnego). Ponieważ G. Sz. nie zgodził się z rozstrzygnięciem oraz argumentacją zawartą w decyzji organu odwoławczego, zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 w związku z art. 165 § 2, § 4 i § 5, art. 210 § 1 pkt 3, art. 133 § 1 i art. 211, art. 210 § 1 pkt 6 i 4 oraz art. 121, 123 § 1, 178 § 1,200 § 1 w związku z art. 217 § 1 pkt 4 o.p. Z uwagi na zakres i charakter wskazanych naruszeń strona wniosła o uchylenie zaskarżanej decyzji w całości, wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazał, iż w stanie faktycznym sprawy nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2012 w stosunku do nieruchomości położonej w O. przy ul. A 2 w oparciu o okoliczności wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i zasady zaufania podatnika do organu. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Decyzje ostateczne korzystają z domniemania mocy obowiązującej oraz domniemania prawidłowości, a ich wzruszenie przez organy podatkowe jest możliwe jedynie w trybie wznowienia postępowania (art. 240 - 246 o.p.), stwierdzenia nieważności decyzji (art. 247 - 252 o.p.), uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej (art. 253 - 256 o.p.) lub wygaśnięcia decyzji (art. 258 - 259 o.p.). Przedmiotowe postępowanie jest prowadzone w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji (art. 247 - 252 o.p.). Zgodnie z treścią art. 247 § 1 o.p. organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która: została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości; została wydana bez podstawy prawnej; została wydana z rażącym naruszeniem prawa; dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalna ś ć ma charakter trwały; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa; w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Podstawą stwierdzenia nieważności opisanej decyzji Burmistrza Miasta O. w pierwszej instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. było rażące naruszenie przepisów prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 o.p. i miało ono dotyczyć: art. 165 § 2, § 4 i § 5 o.p., poprzez wydanie decyzji wymiarowej w podatku od nieruchomości za 2012 r., bez wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego; art. 210 § 1 pkt 3 art. 133 § 1 i art. 211 o.p. w związku z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. oraz w związku z art. 366 - 367 Kodeksu cywilnego w związku z art. 91 o.p., poprzez nieprawidłowe oznaczenie stron postępowania polegające na niezawarciu w decyzji, której nieważność stwierdzono adresu zamieszkania G. Sz. (Ł1, ul. B 6 m. 5), wskazanego przez niego w złożonej wcześniej informacji do podatku od nieruchomości i wskazaniu w treści decyzji zamiast niego jednego z dodatkowych adresów prowadzonej działalności gospodarczej (O., ul. C 1). Nieprawidłowe oznaczenie O. Sz. polega na tym, że, jak stwierdził organ, "zawiera jego adres być może zamieszkania (Ł1, ul. B 6 m. 5), ale nie zawiera oznaczenia, że jako małoletni jest on reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego (i kto nim jest)"; naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 i 4 o.p., poprzez brak prawidłowego uzasadnienia decyzji. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności lub wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie Ordynacja podatkowa oraz w ustawach podatkowych (art. 128 o.p.). Ochronie praw nabytych podatnika i ochronie ogólnego porządku prawnego służy ogólna zasada trwałości decyzji ostatecznych. Możliwość podważenia decyzji ostatecznej narusza bowiem ład systemu prawnego, gdyż stanowi odstępstwo od zasady dwuinstancyjności postępowania oraz stabilności decyzji ostatecznych (art. 127 i 128 o.p.). Tylko wyraźnie określone przyczyny, stanowiące o najdalej idących wadliwościach decyzji lub poprzedzającego ją postępowania, mogą prowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej. Postępowanie nadzwyczajne nie może zastępować kontroli instancyjnej oraz ewentualnego badania legalności merytorycznej decyzji ostatecznej w drodze skargi do sądu administracyjnego. Nie każda wadliwość decyzji, która winna być uwzględniona w postępowaniu instancyjnym, może być podstawą wzruszenia decyzji ostatecznej. Tryb eliminowania decyzji ostatecznych, w tym stwierdzenie nieważności, dotyczą tylko najpoważniejszych wad dotyczących samej decyzji lub poprzedzającego ja postępowania. Rażące naruszenie prawa to nie każde jego naruszenie lecz kwalifikowane. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z normą prawną przez proste ich zestawienie ze sobą. Chodzi tu o błędy w zastosowaniu prawa, które mają oczywisty charakter. Dla zaistnienia nieważności niezbędnym jest aby stan prawny regulujący przedmiot rozstrzygnięcia był jasny i jednoznaczny (tak NSA w wyroku z dnia 10 maja 2000 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III SA 1524/99). Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest III (przed WSA) i IV (przed NSA) instancją postępowania merytorycznego lecz odrębnym postępowaniem administracyjnym. Mając na uwadze powyżej wskazane argumenty, w rozpatrywanej sprawie, badając legalność decyzji nadzorczej należało ustalić czy zachodzi wskazana przez organ podstawa nieważności wymieniona w art. 247 § 1pkt 3 o.p. Rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce w sytuacji, gdy w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości co do jego zrozumienia zostaje wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów (wyrok NSA z dnia 29 października 2010 r., I FSK 1867/09). W ocenie sądu, nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji w swej istocie będzie odpowiadało prawu (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2017 r., II FSK 1521/15). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wskazał żadnej okoliczności, nie przedstawił żadnego dowodu, z których wynikałoby albo co najmniej mogło wynikać, że gdyby Burmistrz Miasta O. nie naruszył art. art. 165 § 2 i § 4 o.p., art. 133 § 1, art. 210 § 1 pkt 3 i art. 211 o.p. w związku z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. oraz w związku z art. 366 - 367 Kodeksu cywilnego w związku z art. 91 o.p., art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p., wówczas wydana decyzja byłaby odmienna w swej treści. W szczególności organ nie wskazał, że ustalone decyzją ostateczną zobowiązanie podatkowe nie powstałoby lub powstałoby w innej wysokości aniżeli określono w decyzji. Jedynie takie naruszenie przepisów postępowania może mieć charakter rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 o.p., które ma charakter naruszenia bezpośrednio godzącego w rozstrzygnięcie decyzji, skutkującego jej nieważnością z uwagi na stwierdzoną w skutek tego naruszenia oczywistą sprzeczność tej decyzji z wymogami praworządności. Nie wystarczy w takim przypadku wykazać naruszenia przepisów postępowania w procesie wydawania decyzji ostatecznej, lecz należy wykazać, że naruszenie to bezpośrednio doprowadziło do oczywistej (rażącej) wadliwości konstytutywnego elementu decyzji, jakim jest jej rozstrzygnięcie, przez co decyzja taka nie może się ostać w obrocie prawnym (wyrok NSA z dnia 15 listopada 2017 r., I FSK 264/17). W rozpatrywanej sprawie SKO w Ł., działające jako organ II instancji, upatruje rażącego naruszenia prawa w decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta O. z dnia [...] roku poprzez ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na rok 2012 w stosunku do nieruchomości położonej w O. przy ul. A 2 bez wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego czym organ naruszył art. 165 § 2 i § 4 o.p. W toku prowadzonego, z urzędu, postępowania o stwierdzenie nieważności opisanej decyzji Burmistrza Miasta O. z uwagi na rażące naruszenie prawa, organ nie wykazał, że naruszenie, w jego ocenie, art. 165 § 2 i § 4 o.p. bezpośredni godziło w rozstrzygnięcie decyzji. W zaskarżonej decyzji, organ podatkowy nie podnosił, iż stan faktyczny jest inny aniżeli wskazany w decyzji ostatecznej z dnia [...] r. Nie kwestionował również tytułu własności zarówno G. Sz. jak i O. Sz.. Żadna ze stron nie kwestionował również stawek podatkowych zastosowanych przy wyliczeniu podatku. Stosownie do regulacji zawartej w treści art. 165 § 2 o.p. zasadą jest, że wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia. Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania (art. 165 § 4 o.p.). Wyjątki w zakresie stosowania powyższych przepisów wskazano w art. 165 § 5 cytowanej ustawy. Przepisów § 2 i § 4 nie stosuje się m.in. do postępowania w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. Zobowiązania w podatku od nieruchomości ustalane są corocznie. W tym zakresie należy zwrócić uwagę, że podstawą dokonania wymiaru w podatku od nieruchomości, jest złożenie przez podatnika informacji, o której mowa w art. 6 ust. 6 u.p.o.l., przy czym nie ma obowiązku corocznego składania tego rodzaju informacji. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji – G. Sz. złożył Informację do podatku od nieruchomości w okresie poprzedzającym wydanie decyzji dotyczącej zobowiązania łącznego za 2012 r. Wobec braku informacji o zmianach w tym zakresie, w 2012 roku organ podatkowy pierwszej instancji nie naruszył postanowień art. 165 § 2, § 4 i § 5 o.p., wydając decyzję bez wszczęcia postępowania. Z uwagi na powyższe nie doszło do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 247 § 3 pkt 1 o.p. Organ wydający decyzję wymiarową postąpił bowiem zgodnie z normą wynikającą z art. 165 § 5 pkt 1 o.p. Natomiast SKO nie wykazało, ani nawet nie podnosiło, że w 2012 r. stan posiadania nieruchomości przez skarżącego i jego małoletniego syna uległ jakiejkolwiek zmianie w stosunku do okresu wcześniejszego. Z tych względów, sąd nie znalazł uzasadnienia dla argumentacji organu w tym zakresie, uznając, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia przez Burmistrza Miasta O. normy prawnej zawartej w art. 165 § 2 i § 4 o.p. Powyższe okoliczności jednoznacznie uzasadniają brak podstaw do przyjęcia stanowiska organu za zasadne. W odniesieniu do pozostałych zarzutów, sąd pragnie wskazać, iż również nie zasługują na uwzględnienie i nie uzasadniają stwierdzenia, że Burmistrz Miasta O. wydał opisaną decyzję z rażącym naruszeniem prawa. Jak wskazano powyżej, żadna ze stron nie kwestionowała faktu, iż nieruchomość położona w O. przy ul. A 2 stanowi współwłasność G. Sz. i jego małoletniego syna – O. Sz.. W żaden sposób nie podważano również okoliczności, że strona jest przedstawicielem ustawowym swojego małoletniego dziecka. Burmistrz Miasta O. w decyzji z dnia [...] r. wyraźnie wskazał, jakich nieruchomości ona dotyczy (m.in. nieruchomości położonej w O. przy ul. A 2) oraz na kogo została wydana (G. Sz. i O. Sz.). W odniesieniu do skarżącego wskazany został adres – ul. C 1 w O., natomiast w odniesieniu do małoletniego syna strony – ul. B 6 m. 5 w Ł1. Decyzję, zarówno wydaną na skarżącego jak oraz jego syna skierowaną osobno do każdego z nich, odebrał G. Sz.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w decyzji ostatecznej nie wskazano adresu zamieszkania G. Sz. (Ł1, ul. B 6 m. 5), wskazanego przez niego w złożonej wcześniej Informacji do podatku od nieruchomości lecz ujawniono adres dodatkowego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej (O., ul. C 1). Natomiast w odniesieniu do O. Sz., SKO wskazał, że omawiana decyzja wymiarowa zawiera "być może jego adres zamieszkania (Ł1, ul. B 6 m. 5) jednakże nie zawiera informacji, że jest on małoletni i w związku z tym jest reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego (i kto nim jest). W ocenie sądu, również w powołanym zakresie nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z art. 210 § 1 pkt 3 o.p., obligatoryjnym wymogiem decyzji jest oznaczenie strony. Strona winna być oznaczona w sposób umożliwiający jego identyfikację a także doręczenie decyzji. Jak słusznie zauważył skarżący, nie jest istotne, czy strona zostanie oznaczona w nagłówku, czy też w dalszej treści decyzji. Decydujące jest to, komu, według treści decyzji, organ podatkowy przypisał uprawnienia lub obowiązki. Nawet omyłki w nazwisku lub adresie nie wpływają na ważność decyzji, jeżeli wynika z niej zamiar organu podatkowego ustalenia sytuacji prawnej konkretnej osoby będącej stroną." (B. Gruszczyński, A. Kabat, Komentarz do art. 247 Ordynacji podatkowej (w:) Ordynacja podatkowa. Komentarz, S. Babiarz (red.) wyd. IX, Wolters Kluwer 2015, Lex el.) W rozpatrywanej sprawie decyzja została doręczone osobno G. Sz. (bezpośrednio) oraz O. Sz. poprzez jego przedstawiciela ustawowego, którym był skarżący. Niniejsze okoliczności strona potwierdziła własnoręcznym podpisem na obu potwierdzeniach odbioru. Nieuzasadniony jest zatem zarzut naruszenia art. 211 o.p. Jako adres do doręczeń skarżącego został oznaczony nie jego adres zamieszkania lecz adres dodatkowego prowadzenia działalności gospodarczej. Jednakże nie było kwestionowane, iż skarżący przyjął tak zaadresowaną korespondencję i nigdy tego faktu nie kwestionował. W odniesieniu do kwestii rażącego naruszenia art. 133 o.p., sąd również nie podzielił zaprezentowanej przez SKO argumentacji w tym zakresie. Powołany przepis określa katalog podmiotów, które mogą być stroną w postępowaniu podatkowym. Są to podmioty posiadające status określonego podmiotu stosunku prawnopodatkowego, np. status podatnika, płatnika czy inkasenta. W niniejszej sprawie organ stwierdzający nieważność ostatecznej decyzji wymiarowej, w żadnym miejscu uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie kwestionował, że G Sz. i O. Sz. posiadali (w dacie wydanie decyzji z dnia [...] r.) status podatników. Nie jest zatem okolicznością sporną posiadanie przez ww. osoby statusu strony wskazanego postępowania. Mając na względzie zaprezentowaną powyżej argumentację, sąd doszedł do przekonania, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do twierdzenia, że w procesie wydawania decyzji wymiarowej doszło do rażącego naruszenia art. 210 § 1 pkt 3 art. 133 § 1 i art. 211 o.p. w związku z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. oraz w związku z art. 366 - 367 Kodeksu cywilnego w związku z art. 91 o.p. Ostatnią z przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, SKO w Ł. wskazuje naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p., poprzez brak prawidłowego uzasadnienia decyzji wymiarowej za 2012 r. Argument ten, zdaniem sądu, jest całkowicie chybiony, gdyż decyzja wymiarowa z dnia [...] r. niewątpliwie zawiera uzasadnienie wskazanego w niej rozstrzygnięcia. Wynika z niego wysokość zobowiązania podatkowego, kwestia ustalenia go na podstawie posiadanej dokumentacji oraz sposób dokonania wyliczeń. Z treści uzasadnienia decyzji wymiarowej, sporządzonego w formie tabeli, jednoznacznie wynika, że skarżący jest współwłaścicielem gruntów sklasyfikowanych jako grunty pozostałe oraz gruntów rolnych o określonej powierzchni. Jednocześnie informuje się o wysokości stawek podatku. Wskazana także została podstawa prawna podjętego rozstrzygnięcia. Biorąc pod uwagę powyższe, nie ma podstaw do twierdzenia, że decyzja wymiarowa za 2012 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zawiera ona bowiem uzasadnienie, które pozwala poznać proces, który doprowadził do ustalenia wymiaru podatku w ujawnionej w decyzji wysokości. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że sporządzenie krótkiego uzasadnienia decyzji narusza w sposób kwalifikowany art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p., gdyż rażące naruszenie prawa, to naruszenie o ciężarze większym niż naruszenie zwykłe i o rażącym naruszeniu można by mówić w sytuacji, gdyby decyzja pozbawiona była uzasadnienia w ogóle, co w niniejszej sprawie nie zachodzi. Mając na uwadze wskazaną powyżej argumentację, żaden z podniesionych w zaskarżonej decyzji zarzutów dotyczących rażącego naruszenia prawa nie jest uzasadniony. Zatem, w ocenie sądu, brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej dotyczącej roku 2012. Jednocześnie, sąd pragnie zwrócić uwagę, że w toku postępowania o stwierdzenie nieważności doszło, jak wskazuje to strona w rozpoznawanej skardze, do naruszenia art. 121, 123 § 1, 178 § 1, 200 § 1 w związku z art. 217 § 1 pkt 4 o.p. przez organ podatkowy zarówno pierwszej jak i drugiej instancji. W postanowieniu o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, organ I instancji wskazał, że prosi o wypowiedzenie się w sprawie w terminie 7 dni od dnia doręczenia stronie postanowienia. W postanowieniu tym, na co zasadnie strona zwraca uwagę, powinna znaleźć się podstawa prawna zarówno wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jak i zawiadomienia o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się. W niniejszej sprawie tak się nie stało, czym naruszono dyspozycję art. 217 § 1 pkt 4 o.p. W podstawie prawnej postanowienia SKO z dnia 14 sierpnia 2017 r. wskazane zostały art. 248 § 1 i § 2 pkt 1, art. 274 § 1 pkt 3, art. 165 § 2 i § 4 o.p. oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jed. Dz. U. z 2015 r. poz. 1659 ze zm.). Pominięto jednak art. 200 § 1 o.p. a także nie poinformowano strony, działającej w okresie doręczenia ww. postanowień bez profesjonalnego pełnomocnika, o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, ani nie wskazano miejsca, w którym akta te się znajdują, czym naruszono art. 121 § 2 w związku z art. 178 § 1 o.p. Nadto nie poinformowano strony również o skutkach upływu siedmiodniowego terminu. Podatnik zwrócił się do SKO w Ł. o wskazanie w jakim terminie może zapoznać się z aktami sprawy i czy może wykonać ich fotokopie. Udzielając odpowiedzi, SKO w Ł. dodatkowo poinformowało stronę, iż decyzja zostanie wydana w oparciu o zebrany materiał dowodowy i z treści tej decyzji będzie możliwe dowiedzenie się w oparciu o jakie okoliczności została ona wydana. Organ, nie czekając na doręczenie pisma stronie, wydał decyzję stwierdzającą nieważność decyzji ustalającej wysokość zobowiązania łącznego za 2012 r. Stanowi to, w ocenie sądu, naruszenie art. 123 o.p. statuującego prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu a także zasady zaufania podatnika do organu, wyrażonej w art. 121 § 1 o.p. Organ podatkowy nie może pozbawiać podatnika możliwości faktycznej realizacji prawa do czynnego udziału w postępowaniu, informując o możliwości wypowiedzenia się w sprawie, a po udzieleniu niezbędnych informacji o miejscu, w którym strona działająca bez pełnomocnika zawodowego może zapoznać się z aktami sprawy, nie dając jej rzeczywistej możliwości odniesienia się do zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez wydane decyzji. Informowanie strony o prawie wypowiedzenia się w sprawie nie ma bowiem charakteru wyłącznie formalnego, jak słusznie zauważył skarżący. Ma bowiem dawać stronie realną możliwość zajęcia stanowiska w sprawie (wyrok WSA w Łodzi w wyroku z dnia 12 grudnia 2003 r., sygn. akt I SA/Łd 1487/02). W postępowaniu odwoławczym organ podatkowy II instancji natomiast w ogóle nie wyznaczył terminu na wypowiedzenie się w sprawie materiału dowodowego. Mając powyższe na uwadze, sąd doszedł do przekonania, iż w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2012 w stosunku do nieruchomości położonej w O., przy ul. A 2 w oparciu o okoliczności wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dlatego też, zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jed. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej jako "p.p.s.a."), sąd uchylił zaskarżoną decyzję, o kosztach orzekając w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie, organ winien wziąć pod uwagę argumentację przedstawioną przez sąd w niniejszej sprawie. db

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło