I SA/Łd 1130/12

Dnia 14 grudnia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu J. K. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. J. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] ustalającą skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego do skargi w wysokości 3.267 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym na formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach J. K. wskazał, że wspólnie z bezrobotnym synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są jego dochody z tytułu umowy o pracę na ½ etatu w wysokości. 1.200 zł brutto miesięcznie. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku oraz, że decyzją sądu został wpisany do rejestru dłużników niewypłacalnych. Zarządzeniem z 16 października 2012 roku pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: udokumentowanie wysokości wynagrodzenia skarżącego, na które wskazuje w swoim wniosku, nadesłanie odpisów zeznań podatkowych wnioskodawcy za 2011 rok, nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące, wskazanie czy skarżący jest osobą rozwiedzioną czy pozostającą w związku małżeńskim a jeśli tak udzielenie informacji o sytuacji finansowej i majątkowej małżonki; wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej adres zamieszkania skarżącego oraz udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącego, wyjaśnił, że wnioskodawca zamieszkując w mieszkaniu stanowiącym własność jego syna, miesięczne wydatki związane z mieszkaniem wynoszą 216 zł energia elektryczna oraz 439 zł czynsz i są ponoszone przez syna wnioskodawcy. Nadesłał także kopię zeznania podatkowego PIT-37 za 2011 rok, z której wynika, iż w ubiegłym roku z tytułu zatrudnienia w spółce T. . sp. z o.o. skarżący uzyskał dochód w wysokości 8.733 zł. Z przedstawionego zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach wynika, że od 1 września br. skarżący zatrudniony jest w B. . sp. z o.o. z siedziba w Ł. w wymiarze ½ etatu z wynagrodzeniem w wysokości 1.000 zł brutto. Skarżący nadesłał także zawarta w 1998 roku umowę majątkową małżeńską wprowadzająca ustrój rozdzielności majątkowej pomiędzy skarżącym i jego zoną. Równocześnie oświadczył, że z żona I. K. pozostaje w faktycznej separacji i nie ma żadnej wiedzy dotyczącej jej sytuacji majątkowej i finansowej. Wobec treści nadesłanych oświadczeń i dokumentów pełnomocnik skarżącego zarządzeniem z dnia 5 listopada br. ponownie został wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez : udokumentowanie wysokości dochodów syna skarżącego pozostającego z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, wskazanie czy skarżący pozostaje udziałowcem spółek z ograniczoną odpowiedzialnością T. . z siedzibą w Ł. oraz N. Polska z siedzibą w P. o. w Ł., ewentualnie kiedy, za ile i na czyją rzecz zbył swoje udziały w tych spółkach oraz udokumentowanie wysokości zysków lub strat z tytułu udziału w tych spółkach za rok 2011. W odpowiedzi skarżący ponownie oświadczył, że jego syn jest bezrobotny i nie uzyskuje żadnych dochodów. Skarżący jest właścicielem 300 udziałów w T. . sp. z o.o. z siedzibą w Ł., które nabył za łączną kwotę 2.000 zł, i jest jedynym udziałowcem tej spółki, jej bilans za 2011 roku wskazuje na poniesienie straty. W spółce N. Polska skarżący posiada 20 udziałów o wartości 2.000 zł, które zostały zajęte przez urząd skarbowy, nadto oświadczył, że spółka od 4 lat nie prowadzi działalności z uwagi na brak środków na jej rozwój i przez ostanie 4 lata przynosiła straty. Z danych Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że w obecnie zatrudniającej skarżącego spółce B. .sprawuje on funkcję Prezesa zarządu, nadto skarżący jest Wiceprezesem zarządu w spółce N.-T. sp. z.o.o (KRS [...]), w której posiada udziały o wartości 50.000 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy dołączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawca wspólnie z bezrobotnym synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania są dochody z tytułu jego wynagrodzenia za prace w wymiarze ½ etatu na stanowisku Prezesa zarządu w wysokości. 1.000 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca jest właścicielem 300 udziałów w T. . sp. z o.o. z siedzibą w Ł., które nabył za łączną kwotę 2.000 zł, i jest jedynym udziałowcem tej spółki, jej bilans za 2011 roku wskazuje na poniesienie straty. W spółce N. Polska skarżący posiada 20 udziałów o wartości 2.000 zł, które zgodnie z jego oświadczeniem zostały zajęte przez urząd skarbowy, spółka ta od 4 lat nie prowadzi działalności z uwagi na brak środków na jej rozwój i przez ostanie 4 lata przynosiła straty. Z danych Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżący jest Wiceprezesem zarządu w spółce N.-T. sp. z.o.o (KRS [...]), w której posiada udziały o wartości 50.000 zł. Wnioskodawca zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością jego syna, którego miesięczne koszty utrzymania zamykają się kwotą 655 zł i są ponoszone przez syna wnioskodawcy. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (3267zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Złożone na potrzeby postępowania w przedmiocie prawa pomocy oświadczenia strony budzą uzasadnione wątpliwości. Skarżący wskazując jako jedyne źródło swego utrzymania bardzo skromny dochód z wynagrodzenia za pracę nieprawidłowo określając jego wysokość. Osoba dysponująca tak skromnym dochodem na utrzymanie niewątpliwie winna liczyć się z każdą posiadaną złotówką, brak zorientowania u skarżącego co do faktycznej wysokości dochodu, którym dysponuje na utrzymanie świadczyć może, iż ujawniony dochód nie jest jedynym służącym utrzymaniu skarżącego. Wątpliwości budzi także oświadczenie wnioskodawcy o pokrywaniu przez jego bezrobotnego syna kosztów utrzymania mieszkania. Skarżący uchyla się także od wskazania sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych swojej żony, zasłaniając się zawartą w 1998 roku umową majątkową małżeńską. W swoim wniosku o prawo pomocy skarżący w ogóle nie wykazał wartości posiadanego majątku w formie udziałów w spółkach prawa handlowego. Informacje te i to także w stanie niekompletnym ujawnił dopiero na skutek przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia całościowej oceny możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Trzeba także podkreślić, iż przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony zatem to w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych., w ocenie zaś referendarza sądowego postawa skarżącego służy zaprezentowaniu jego sytuacji majątkowej w taki sposób by odpowiadała przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Czym innym jest pogorszenie sytuacji materialnej strony w związku z koniecznością poniesienia kosztów zainicjowanego procesu, a czym innym pozbawienie jej przez odmowę prawa pomocy środków na zaspokojenie koniecznych kosztów utrzymania. Wystąpienia tej drugiej okoliczności skarżący nie wykazał. Znacznej wartości majątek, który jest własnością skarżącego oraz fakt, że ponosi on jedynie minimalne wydatki związane z własnym utrzymanie (na jedzenie i ubranie) przeczy jego twierdzeniom o braku środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. mk