I SA/Łd 1134/13

Dnia 11 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2014 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi J. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych plus należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. I SA/Łd 1134/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, że odwołanie A. S. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok w wysokości 4.308,00 zł, zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia określonego w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu powyższego postanowienia przedstawiono dotychczasowy przebieg postepowania. Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. określił A. S. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok. Rozstrzygnięcie to zostało wysłane na adres zamieszkania podatnika, tj: R. 11, [...] W. i doręczone w trybie art. 150 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa w dniu 19 marca 2012 r. Termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji upłynął z dniem 2 kwietnia 2012 r. W dniu 22 maja 2013 r. skarżący wniósł od przedmiotowej decyzji odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., działając w oparciu o przepis art. 216 § 1 i art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, postanowieniem z dnia 3 lipca 2013r. stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia określonego w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odwołanie jest spóźnione, a termin do jego wniesienia upłynął z dniem 2 kwietnia 2012 r. Uzasadniając powyższe stanowisko wskazano, że zaskarżona decyzja, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, została skutecznie doręczona w dniu 19 marca 2012r. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Podkreślono, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez A. S.. Skarżący zaskarżył postanowienie w całości i wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że jest osobą chorą psychicznie, nie rozumie treści pism organów podatkowych, a na profesjonalnego pełnomocnika go nie stać, ponieważ utrzymuje się z niewielkiej renty. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie przytaczając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia 10 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu wniósł o uwzględnienie skargi i przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały zapłacone przez skarżącego w całości lub części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Tak rozumiejąc swoją rolę, Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga A. S. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem sporu jest stwierdzenie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Należy zatem odpowiedzieć na pytanie, czy organy podatkowe zasadnie uznały, że skarżący uchybił 14 - dniowemu terminowi do wniesienia odwołania. Powyższą kwestię regulują przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) – dalej O.p. Zgodnie z art. 223 § 2 cyt. ustawy O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Z kolei w myśl art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. O ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania decyduje to, czy według stanu na moment jego podjęcia spełniły się przesłanki przewidziane w art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Treść tego przepisu została sformułowana w sposób kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Koniecznym jest zatem ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie, kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji i w rezultacie, czy doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest bowiem okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania (zażalenia), lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Organ, jak wynika z akt sprawy, decyzję z dnia [...] r. prawidłowo wysłał adresatowi, tj. stronie skarżącej i doręczył w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej w dniu 19 marca 2012 r. Przesyłka zawierająca decyzję została awizowana przez doręczyciela w dniu 5 marca 2012 r. i powtórnie w dniu 13 marca 2012 r., a następnie zwrócona do nadawcy. Przy czym doręczyciel we właściwym punkcie zwrotnego poświadczenia odbioru wskazał, że przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym, zaś awiza pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Podkreślić przy tym należy, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 2 Ordynacji podatkowej, co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Co prawda możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego (art. 194 § 3 O.p.), ale należy mieć na uwadze, że również w postępowaniu podatkowym ciężar przeprowadzenia dowodu, spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne. Skarżący takiego dowodu nie przedłożył. Organ dysponował adresem skarżącego wskazanym na przesyłce, pod tym adresem prowadził czynności w toku postępowania podatkowego z udziałem strony, która nie wskazywała innego miejsca zamieszkania w trakcie tego postępowania. Sąd dokonał oceny zwrotnego potwierdzenia przesyłki, znajdującego się w aktach sprawy i uznał, że dokument ten zawiera wszelkie niezbędne informacje zarówno co do sposobu awizowania, dat tej czynności, wreszcie zwrotu przesyłki do nadawcy. Dlatego Sąd stwierdza, iż wniosek organu odwoławczego, że przesyłka kierowana do skarżącego została prawidłowo doręczona w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej w dniu 19 marca 2012 r., tj. z upływem 14 dni od pierwszego zawiadomienia o niemożności doręczenia i pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym, jest w pełni uzasadniony. W tej sytuacji 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji z [...] r. minął w dniu 2 kwietnia 2012 r. Odwołanie zostało wniesione w dniu 22 maja 2013 r., co oznacza, że zostało wniesione z uchybieniem terminowi do jego wniesienia, a w tej sytuacji organ - zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. - został przez ustawodawcę zobligowany do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Należy zaznaczyć, że niniejsza skarga dotyczy problemu uchybienia terminowi do złożenia odwołania, a nie kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, która została rozstrzygnięta postanowieniem z dnia 3 lipca 2013 roku i która jest przedmiotem zaskarżenia do tutejszego Sądu w sprawie I SA/Łd 1135/13. Tryb zastosowany w sprawie, tj. stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz odmowne rozstrzygnięcie wniosku o przywrócenie terminu w tej samej dacie był prawidłowy. Zgodnie bowiem z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w sprawie sygn. akt I FSK 1060/12 - rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 O.p. jest etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ww. ustawy, niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania, czy jednocześnie z nim). Zatem wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi nie może nastąpić po dacie wydania postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skoro bowiem punktem wyjścia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest jego niedotrzymanie, to właśnie stwierdzenie tego uchybienia powinno być tym, co w pierwszej kolejności następuje. Przepisy art. 162 § 1 i § 2 O.p. nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu, termin musi być uchybiony. Ta przesłanka została w niniejszej sprawie spełniona. Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza wskazanych przez skarżącego przepisów prawa, wobec czego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd oddalił skargę. J.B.