I SA/Łd 1135/09

Dnia 17 lutego 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. i F. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. i F. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącym – J. S. i F. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. J.S. i F.S. złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok. We wniosku tym skarżący wskazali jedynie, że ich majątek stanowi dom w R. o pow. 70 m2. Oboje osiągają dochód z tytułu renty w kwocie 1.746,48 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że od ponad 15 lat choruje na zaburzenia lękowo-depresyjne, które uniemożliwiają mu podjęcie pracy zarobkowej. Oświadczył, że pozostaje na bezterminowej rencie z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Jego żona jest również starszą, schorowaną osobą. Cierpi na astmę i choroby układu krążenia. Z tego względu także utrzymuje się z renty wypłacanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W konkluzji skarżący stwierdzili, że kwota wpisu (855 zł) stanowi ponad połowę ich miesięcznych dochodów i w konsekwencji jej uiszczenie spowodowałoby konieczność oszczędzania na wydatkach związanych z zakupem lekarstw bądź skutkowałoby powstaniem zadłużenia z tytułu opłat administracyjnych. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżących, zarządzeniem z dnia 18 grudnia 2009 roku wezwano wnioskodawców do wykazania stanu rodzinnego poprzez podanie wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym i posiadanego przez nich majątku, wykazania posiadanego majątku (mieszkania, nieruchomości rolnych oraz przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro – zgodnie z rubryką nr 7 wniosku), nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych rachunków osobistych – z okresu ostatnich 3 miesięcy, a także określenie miesięcznej kwoty wydatków na leczenie i zakup lekarstw oraz własne utrzymanie - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie, skarżący w drodze odrębnych pism procesowych z dnia 7 stycznia 2010 r. wyjaśnili, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Ich majątek stanowi nieruchomość mieszkalna w R. o pow. 120 m2. Skarżący nie posiada rachunku bankowego. Saldo końcowe na rachunku skarżącej w dniu 5 stycznia 2010 r. wynosiło zaś 765,31 zł. Jednocześnie skarżący wskazali, że nie posiadają żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 300.000 euro. Ich miesięczne koszty utrzymania wynoszą ok. 1.750 zł. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz pism procesowych z dnia 7 stycznia 2010 r. wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W skład ich majątku wchodzi dom wraz z nieruchomością gruntową o łącznej powierzchni 120 m2. Skarżący cierpią na szereg schorzeń (m.in. choroby układu krążenia, astma oskrzelowa). Utrzymują się renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w łącznej kwocie 1.746,48 zł. Znaczne obciążenie ich budżetu domowego stanowią wydatki na leczenie i zakup lekarstw w wysokości 550 zł. Ponadto ponoszą wydatki na zakup żywności, opału oraz opłaty za energię elektryczną i podatek w łącznej kwocie ok. 1.200 zł. W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżących zasługuje na uwzględnienie i przyznał im prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazali bowiem dostatecznie, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)