I SA/Łd 1139/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-10-06
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący gospodarstwo rolne i posiadający dom, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli jego miesięczny dochód jest niski, a wydatki związane z gospodarstwem i utrzymaniem rodziny są znaczne?Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że jego sytuacja majątkowa, mimo posiadania domu i gospodarstwa rolnego, powoduje, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niska kwota dochodu w połączeniu ze znacznymi wydatkami na utrzymanie rodziny i prowadzenie gospodarstwa rolnego uzasadnia częściowe zwolnienie od kosztów.Stan faktyczny
Skarżący H.W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczącą ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu wskazał na niski miesięczny dochód małżonków (1.752 zł), posiadanie domu i gospodarstwa rolnego (2,78 ha), a także na znaczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny i prowadzeniem gospodarstwa, w tym podatek rolny i koszty remontów maszyn. Po uzupełnieniu wniosku na zarządzenie referendarza, skarżący przedstawił szczegółowe informacje dotyczące wydatków i dochodów.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu H.W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 października 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 6 października 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – H. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
H.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011 rok.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi podatnik złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną J. Łączny dochód miesięczny małżonków waha się w granicach kwoty 1.752 zł. Skarżący oświadczył przy tym, że posiada majątek w postaci domu o pow. 100 m2 oraz nieruchomości rolnej (gospodarstwa rolnego) o pow. 2,78 ha.
Uzasadniając powyższy wniosek skarżący podniósł, że jego sytuacja materialna spowodowana jest w dużej mierze trwałym inwalidztwem. W związku z tym nie jest w stanie zgromadzić środków na opłacenie wpisu.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 12 września 2011 roku wnioskodawca został wezwany do określenia kwoty środków przeznaczonych na podstawowe świadczenia (opłaty za energię elektryczną, gaz, prąd itp.) oraz utrzymanie rodziny, wskazania, czy wraz z żoną występował z wnioskiem o przyznanie dopłat bezpośrednich do rolnictwa ze środków UE i podania kwoty środków uzyskanych z tego tytułu oraz nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w dniu 28 września 2011 roku nadesłał wymagane dokumenty i informacje objęte zarządzeniem z dnia 12 września 2011 roku. Wyjaśnił przy tym, że nie posiada rachunku bankowego, gdyż z uwagi na brak stosownej opłaty bank wypowiedział mu umowę o prowadzenie tego rachunku. Oświadczył, że ponosi wydatki z tytułu zakupu butli gazowej (dwie butle w łącznej cenie 98 zł), faktur za Internet w wysokości 40 zł miesięcznie, rachunków za telefon na kwotę 30 zł miesięcznie oraz z tytułu podatku rolnego w wysokości 655 zł. Uzyskane dopłaty bezpośrednie do rolnictwa ze środków UE są wydatkowane na podstawowe środki produkcji. Ponadto posiadany park maszynowy także wymaga remontów, których koszt jest znaczny. Skarżący dodał przy tym, że rachunek za światło wyniósł 594,47 zł i został opłacony po terminie.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Przede wszystkim należy jednak zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną J. Łączny dochód miesięczny małżonków waha się w granicach kwoty 1.752 zł. Majątek skarżącego stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 100 m2 oraz nieruchomości rolnej (gospodarstwa rolnego) o
pow. 2,78 ha. Wydatki małżonków z tytułu podstawowych opłat stanowią kwotę około 317 zł miesięcznie. Ponadto żona skarżącego ponosi wydatki związane z odpłatnością z tytułu podatku rolnego w kwocie 655 zł. Uzyskane przy tym dopłaty bezpośrednie do rolnictwa ze środków UE małżonkowie przeznaczają na zakup podstawowych środków produkcji, a ponadto ponoszą koszty remontów maszyn.
Jednocześnie z nadesłanych informacji źródłowych wynika, że skarżący nie posiada rachunku bankowego, z uwagi bowiem na brak stosownej opłaty bank wypowiedział mu umowę o prowadzenie tego rachunku.
Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę dochodu i niezbędnych wydatków rodziny, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego sytuacja majątkowa skarżącego powoduje, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło